Burmese Networker

Testing IPv6

2011-03-26T02:53:00.019-04:00

I've been testing IPv6 Internet access at home using following tunneling modes.
1. 6to4 Automatic Tunnel via Public 6to4 Relay (using Cisco IOS)
2. 6in4 Tunnel using Tunnel Broker (using Cisco IOS)
3. Teredo Tunnel (using Windows 7)

I found using Tunnel Broker (option 2) the most reliable solution.

Following equipments were used in the test.
1. Cisco 1841 Router Running 12.4 code
2. Windows 7 Computers x 2
3. Ubuntu 4.1.2

F0/0 is connected to the Internet.
F0/1 is connected to the Internal Network.

IOS config using Tunnel Broker (Hurricane Electric).

interface FastEthernet0/0
description Outside
ip address dhcp

interface FastEthernet0/1
description Inside
ip address 192.168.2.1 255.255.255.128
ipv6 address 2001:470:1FFF::1/64 <-- HE gave out free /64 blocks
ipv6 enable

interface Tunnel0
description Hurricane Electric IPv6 Tunnel Broker
no ip address
ipv6 address 2001:470:1FFE::1/64
ipv6 enable
tunnel source [my public IP]
tunnel destination [Hurricane Electric assigned IP]
tunnel mode ipv6ip

ipv6 route ::/0 Tunnel0

Once config was completed (and half a day of troubleshooting), I was able to run following tests.
1. ping test to ipv6.google.com, www.ipv6forum.com (ping -6 in Windows and ping6 in Linux)
2. Browse to http://www.kame.net and I saw a dancing Turtle :)
3. Go to http://whatismyv6.com/ and check out my IPv6 addr.

Notes on Windows 7
I ended up having multiple IPv6 addresses on one interface.
1. Link local starting with FE80, but I have to keep this address.
2. Static IPv6 that I assigned manually. I want this address to be the only global IPv6 address.
3. One random IPv6 address assigned by OS.
4. Another temporary IPv6 address.

(I was able to get rid of v6 address in 3 and 4 by disabling RouterDiscover using the following command.

netsh interface ipv6 set interface "Local Area Connection" routerdiscovery=disabled

ref: http://technet.microsoft.com/en-us/library/bb726952.aspx

Notes on Linux (CentOS/RedHat)

Following config was used
1. to assign static IPv6 address to eth0 and
2. to disable stateless autoconfig.

[mid@rdis100 network-scripts]# more /etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth0
DEVICE=eth0
BOOTPROTO=static
DHCPCLASS=
HWADDR=00:0C:29:DA:50:FE
ONBOOT=yes
IPADDR=192.168.2.121
GATEWAY=192.168.2.1
NETMASK=255.255.255.128
IPV6INIT=yes
IPV6ADDR=2001:470:1F07:BAE:0000:0000:0000:121
IPV6_DEFAULTGW=2001:470:1F07:BAE:0000:0000:0000:1

[mid@rdis100 network-scripts]# more /etc/sysconfig/network
NETWORKING=yes
NETWORKING_IPV6=yes
IPV6_AUTOCONF=no
HOSTNAME=rafa.connectionless.net

[mid@rdis100 network-scripts]# ip -6 address show dev eth0
2: eth0: mtu 1500 qlen 1000
inet6 2001:470:1f07:bae::121/64 scope global
valid_lft forever preferred_lft forever
inet6 fe80::20c:29ff:feda:50fe/64 scope link
valid_lft forever preferred_lft forever

Notes on Linux (Ubuntu)

Following config was used
1. to assign static IPv6 address to eth0 and
2. to disable stateless autoconfig.

[mid@rds001 network-scripts]# more /etc/network/interfaces
auto lo
iface lo inet loopback

auto eth0
iface eth0 inet static
address 192.168.2.105
netmask 255.255.255.128
gateway 192.168.2.1

### Start IPV6 static configuration
iface eth0 inet6 static
pre-up modprobe ipv6
address 2001:470:1f07:bae::122
netmask 64
gateway 2001:470:1f07:bae::1
### END IPV6 configuration

[mid@rds001 network-scripts]# sysctl -w net.ipv6.conf.eth0.autoconf=0

[mid@rds001 network-scripts]# /etc/init.d/networking restart

JUNOS 101 #2

2010-07-21T22:15:00.004-04:00

#2 OSPF
1. Establish OSPF neighbors between EX-8216 over 10G link (area 0)
2. Configure Vlan1 in ospf area 1.

switch #1

protocols {
ospf {
area 0.0.0.0 {
interface xe-0/0/0.0;
}
}
}

interfaces {
xe-0/0/0 {
unit 0 {
family inet {
address 2.2.2.1/30;
}
}
}
}

switch #2

protocols {
ospf {
area 0.0.0.0 {
interface xe-0/0/0.0;
}
area 0.0.0.1 {
interface vlan.1;
}
}
}

interfaces {
xe-0/0/0 {
unit 0 {
family inet {
address 2.2.2.2/30;
}
}
}
}

interface {
vlan {
unit 1 {
family inet {
address 1.1.1.1/24;
}
}
}
}

JUNOS 101 #1

2010-07-21T20:45:00.004-04:00

I got a few Juniper boxes to test, 2 x EX-8216 and a few pizza boxes. This is the first time I am working on Junos boxes. These are configuration notes from my first days with Junos on EX-8216.

#1 BGP
Following configuration is
1. Establish a BGP session between two EX-8216
2. Redistribute static route into BGP

Switch #1

interfaces {
xe-0/0/0 {
unit 0 {
family inet {
address 2.2.2.1/30;
}
}
}
}

routing-options {
static {
route 20.20.20.0/24 next-hop 192.168.14.1;
}
router-id 2.2.2.1;
autonomous-system 1;
}

protocols {
bgp {
group ToAS2 {
type external;
family inet {
unicast;
}
export Static;
peer-as 2;
neighbor 2.2.2.2;
}
}
|

policy-options {
policy-statement Static {
term static {
from protocol static;
}
then accept;
}
}

crusader@j-testms1-re0# run show bgp summary
Groups: 1 Peers: 1 Down peers: 0
Table Tot Paths Act Paths Suppressed History Damp State Pending
inet.0 0 0 0 0 0 0
Peer AS InPkt OutPkt OutQ Flaps Last Up/Dwn State|#Active/Received/Accepted/Damped...
2.2.2.2 2 26364 26345 0 0 1w1d5h 0/0/0/0 0/0/0/0

[edit]
crusader@j-testms1-re0#

Switch #2

interfaces {
xe-0/0/0 {
unit 0 {
family inet {
address 2.2.2.2/30;
}
}
}
}

routing-options {
router-id 2.2.2.2;
autonomous-system 2;
}

protocols {
bgp {
group ToAS1 {
type external;
family inet {
unicast;
}
peer-as 1;
neighbor 2.2.2.1;
}
}
}

crusader@j-testms2-re0# run show bgp summary
Groups: 1 Peers: 1 Down peers: 0
Table Tot Paths Act Paths Suppressed History Damp State Pending
inet.0 3 1 0 0 0 0
Peer AS InPkt OutPkt OutQ Flaps Last Up/Dwn State|#Active/Received/Accepted/Damped...
2.2.2.1 1 26346 26366 0 0 1w1d5h 1/3/3/0 0/0/0/0

[edit]
crusader@j-testms2-re0#

[edit]
crusader@j-testms2-re0# run show route protocol bgp

inet.0: 9 destinations, 11 routes (9 active, 0 holddown, 0 hidden)
+ = Active Route, - = Last Active, * = Both

2.2.2.0/30 [BGP/170] 1w1d 05:38:45, localpref 100
AS path: 1 I
> to 2.2.2.1 via xe-0/0/0.0
20.20.20.0/24 *[BGP/170] 1w1d 05:38:45, localpref 100
AS path: 1 I
> to 2.2.2.1 via xe-0/0/0.0
192.168.14.0/24 [BGP/170] 1w1d 05:38:45, localpref 100
AS path: 1 I
> to 2.2.2.1 via xe-0/0/0.0

inet6.0: 2 destinations, 2 routes (2 active, 0 holddown, 0 hidden)

Network CLI Utilities

2010-02-09T20:22:00.003-05:00

Shows the multicast groups that the host already joined in

netstat -ng (Linux)
netsh interface ip show joins (Windows / RRAS service needs to be enabled and started)

Shows UDP/TCP/IP statistics

netstat -su (Linux)
netstat -st (Linux)
netsh interface ip show udpstats (Windows)
netsh interface ip show tcpstats (Windows)
netsh interface ip show ipstats (Windows)

ping+traceroute on steroids
lft (Linux - stands for Layer4 traceroute)
pathping (Windows)

Network OSs

2009-10-01T21:32:00.002-04:00

Network equipment vendors, especially Cisco, are making a variety of hardware platform and thus they are having a hard time keeping uniform OS across the board. Here are a few articles that I read lately -

1. Michael Morris
http://www.networkworld.com/community/node/42294

2. Q&A with Scott Kriens (It's the operating system, stupid!)
http://www.networkworld.com/news/2008/013008-juniper-kriens.html

3. IOS vs JUNOS
http://features.techworld.com/storage/4066/ciscos-ios-vs-junipers-junos/?print

Excerpts from 1.

Back when I worked in network operations at AT&T, I was (strangely) proud that I knew all the different versions, feature sets, and varieties of Cisco IOS. It was one of the things I could use quickly when dealing with bugs and outages. However, now, all the different versions of IOS are making me sick. Especially now being a manager having to deal with all of them.

Let's take a short stroll down IOS lane...

Best I can tell there are nine varieties of IOS:

1. Regular IOS - the old warhorse running the routers.
2. IOS for 6500s and 7600s - this is different than "regular IOS" since it has specific versions and release tracks. (12.2(33)SXI is the latest strain.)
3. Modular IOS for 6500s and 7600s - same as above, but now "modular".
4. IOS for 3750 and 3550s - again, IOS-like but with a completely different release model and versions.
5. IOS XE for the ASR line - an abstracted version of IOS that runs the IOS shell in a process along with all other hardware functions.
6. IOS XR for the BFRs
7. NX-OS for the new Nexus line of switches - based on SAN-OS, but used in Ethernet switches. It actual has two different lines - one for the Nexus 7000 and another for the Nexus 5000.
8. Cisco IOS for ASAs
9. IOS for CSM, ACE, and other service blades

So, that's nine different varieties of IOS. Then, of course, you can divide each line into its various versions. In good old IOS there's the ISRs, the 7200s, and 7300s. For each hardware line there's a version line - 12.1, 12.2, 12.3, and 12.4 (or vice-versa, for each version line there is a hardware line). Inside the versions there's mainline, T-code, and special releases. There are also qualifiers like FCS, LD, GA, and GD...but, last year, those went away and now we have MD.

So, just for regular IOS, let's do some math:

4 versions * 3 hardware lines * 3 release modes * 5 qualifiers = 180 different versions

AHHHHHH!

Oh, wait, I forgot the feature sets. You know, the very clear and simple to understand different capability varieties you can order - Enterprise, Advanced Enterprise, Advanced IP Services, IP Services, Advanced Security, IP Voice, plus crypto versions. Probably a good 10 different varieties here. That brings us to 1,800 different versions....just for "regular IOS".

OSPF Reference Bandwidth in NX-OS (4.1(5))

2009-06-18T01:00:00.004-04:00

To control how Open Shortest Path First (OSPF) calculates default metrics for an interface, use the auto-cost command. To assign the default reference bandwidth of 40Gb/s, use the no form of this command.

auto-cost reference-bandwidth bandwidth [Gbps | Mbps]

Defaults

40 Gb/s. The bandwidth defaults to Gb/s if you do not specify the Gpbs or Mbps keyword.

I wonder why Cisco is leaning towards 40G instead of 100G.
One would think that Cisco will sell 40G linecards to the customer and .... a few months later the same customer has to buy 100G linecards.

14th is a sweet number

2009-06-07T17:10:00.004-04:00

Congratulations Roger. You are the best .. of all time !!!

Roger and Andre

I think Roger will regain No.1 ranking before the end of the year.

Nexus 7000 Notes - 4 (from test lab)

2009-06-05T22:15:00.004-04:00

"write mem" (or any write command for that matter) is gone.

"copy run star" take approx 15 seconds to write the config and idle for another 35 seconds (exactly) before returning to the command. (have to figure out what is going on during that time)

Nexus no longer supports PagP. It is either LACP or EtherChannel.

OSPF process can either be a number or a name i.e. supports alpha-numeric OSPF process ID. OSPF network statements are now configured per interface basis instead of in router configuration. Not sure if it a good thing since OSPF network statements are scattered all over the places.

"show process cpu history" is gone.
"show process cpu" shows unfamiliar processes (looks like link processes). My co-worker says Cisco fixed high CPU problem by not showing the numbers to the users - at least with a familiar command.

Nexus 7000 Notes - 3 (commands - this list will grow)

2009-05-25T20:55:00.003-04:00

(It seems like command reference for NX-OS 4.1 on CCO is not completed. All the commands with * are missing - not that they look like undocumented commands.).

show hardware fabric-utilization timestamp *
- gives peak fabric utilization time stamp. In 6500, timestamp option was not available.

show hardware capacity *
- gives a lot of useful information including the command above

show port-channel traffic
- gives utilization of each link in a port channel

show license host-id
- do not forget when activating license !!

Nexus 7000 Notes - 2 (Linecards)

2009-05-25T20:15:00.003-04:00

Nexus linecards come with an integrated M series engine. The first generation for forwarding engine is referred to as M1 forwarding engine. M1 can deliver 60Mbbps of L2 and L3 IPv4 unicast forwarding. (30Mpps of IPv6) across all ports on a single linecard. 10-slot chassis with 8 M1 forwarding engines delivers up to 480 Mpps of IPv4 unicast forwarding. (Sup720 claims up to 400Mpps).

32 ports 10G card (N7K-M132XP-12)
Part number can be dissected as follows -
N7K - for Nexus 7000
M1 - forwarding engine
32 - number of ports
X - - port speed (in Roman ?)
P - ??
1 - fabric version
2 - number of fabric required for full bandwidth (w/o redundancy)

Each fabric connection is 40Gpbs (dCEF720 has 20Gbps) with maximum of 2 fabric connectors. N7K-M132XP-12 has 2 fabric connections (i.e 80Gbps bandwidth to fabric) and makes it 4:1 oversubscription for a fully populated line card. The card can be run in non-oversubscribed mode by dedicating fabric access to 1 port in each port block. First port in each port block of 4 will become dedicated port - port 1,2,9,10,17,18,24,25.
"rate-mode dedicated" interface command is used to make the first port in port group in dedicated mode - the rest of the ports in port block are disabled.

48 ports 1G card (N7K-M148GS-11 or N7K-M148GT-11)
N7K - for Nexus 7000
M1 - forwarding engine
48 - number of ports
G - - port speed (in Roman ?)
S/T - S for SFP and T for copper ?
1 - fabric version
1 - number of fabric required for full bandwidth (w/o redundancy)

48 ports linecard has 40Gbps fabric access and thus it is 1:1.2 oversubscribed.

Nexus 7000 Notes - 1

2009-05-25T18:59:00.004-04:00

I just got my hands on Nexus 7010 last week.
First thing that I noticed is that the box is very deep. Its back is protruding towards the aisle between data center rows.
It is 33.1" deep (as opposed to 6509's 18.2").

Nexus decouples fabric from the supervisor and the fabric is scalable (can be upgraded up to 5 fabric modules). Fabric cards are inserted from the back.
It has front-bottom to read-top air flow.

There are -
- 2 fan tray for supervisor and linecards (6 fans in each tray)
- 2 fan for fabric.
All the fans are hot-swappable.

Cisco claims first generation fabric linecard (N7K-C7010-FAB-1) can forward 46Gpbs - thus fully populated 5 fabric cards can forward up to 46 x 5 = 230Gbps.
Currently shipping supervisor 1 bandwidth is 115Gpbs/slot and the bandwidth of I/O linecard is 230Gbps.

According to Cisco maths, 7010 has maximum bandwidth of -
230Gbps / slot x 8 slots = 1840Gbps (I/O linecard)
115Gbps / slot x 2 slots = 230Gbps (sup)
(1840 + 230) x 2 (for full duplex operations) = 4.1 Tbps system.

(6500 with sup-720 is, as it name applies, a 720Gbps system.)

Buffers, Queues and Thresholds

2009-05-10T01:30:00.003-04:00

When QoS is enabled on a 65xx switch, queues are automatically allocated based on architecture of the line card.

For example -
1p3q8t for 6748 and 6724 (10/100/1000 linecard)
1p7q8t for 6704 (4 ports 10G card)
1p7q4t for 6708 (8 ports 10G card)

Queue size, numbers and architecture are different based on line card.
Here is the detail list as of 2009.

show queueing interface command will give away a lot of information about the port and the linecard.

Queue configuration is applied to a block of ports per ASIC (Rohini on 6724 and 6748). For 6724, wrr algorithm and qos-map configuration applied on one port will affect all 12 ports of the same ASIC, and for 6748 all 8 ports of the same ASIC.

"default interface" on one of the ports will reset wrr allocation of queues but not the qos-map, if it were altered from default *

Beyond STP

2009-03-04T23:43:00.004-05:00

Several enhancements were made to the layer 2 loop prevention mechanism, the original STP (IEEE 802.1d). Examples are multiple spanning tree, rapid spanning tree.
One of the major drawbacks of spanning tree is - it prohibits the use of multiple paths in layer 2. After BPDU exchange, STP will put redundant ports in blocking mode.

Earlier solutions to disable SPT and to take advantage of multiple layer 2 paths were the use of PortChannel - FEC or GEC (Proprietary), PagP (Proprietary) and LACP (802.3ad, later 802.3AX).

Biggest limitation of PortChannel is that it can only be used between two adjacent devices.

Cisco came up with vPC (virtual PortChannel) in its Nexus platform (NX-OS) which will let multiple active layer 2 paths exist. See here for detail explanation.

vPC is Cisco solution before a standard based technology is agreed upon. That technology is in work in progress for a few years (since 2007 I think) and it has a weird sounding acronym. It is IETF's TRILL - Transparent Interconnection of Lots of Links. TRILL uses IS-IS (yes that L3 routing protocol) to manage L2MP management traffic.

L2MP - Layer 2 MultiPath

ASICs

2009-02-11T23:01:00.004-05:00

- "show asic-version slot x" will show the count of ASICs like Rohini (Port ASIC), Janus (Fabric interface)

Took it from here.
There is no oversubscription built in to the Rohini-Janus interconnect. The oversubscription on these cards is from janus to the fabric. Also intra Janus there is a 26Mpps limitation.

To elaborate, 6748-GETX is as you say, 1-12, 13-24, etc. The port mapping for the fiber version of 6748, and for 6724, is a bit different, it is even & odd (so eg, 1-23 odd, 2-24 even, etc) but yes it is 12 ports per rohini in all cases.

WRT oversubscription, again, the oversub is at the fabric level, not the port level as you would see on some 4500 series cards & on the 6500 series 6148-GETX etc.

Notes on 6708

2009-02-11T22:38:00.006-05:00

- There are 2 flavors - 3C and 3CXL.
- 6704 has 16MB per port buffer, 6708 has 200MB per port buffer
- 8 x 10G ports with 40Gbps (2 x 20Gbps) to Fabric (2:1 fabric oversubscription ?)
- 64Gbps local switching (1.25:1 local oversubscription ?)
- 48Mpps switching
- "no hw-module slot x oversubscription" will turn off oversubscription, effectively shutting down port 3,4,7 and 8.
- in non-oversubscribed mode, port 3,4,7 and 8 cannot be unshut and "show interface" output will be "disabled for performance" instead of normal admin disable
- "mac-address-table synchronize" is enabled by default (and fix PFC/DFC MAC synchronization problem )

Gulbis thumps Djokovic in Aussie Warmup

2009-01-06T01:09:00.003-05:00

Final score = 6-4, 6-4
Both players made too many unforced errors. Djokovic uncharacteristically committed too many double faults and he looked flat throughout both sets.

This result means that Federer will maintain world number 2 ranking and most likely will be seeded number 2 in Australian Open.

So far, Andy Murray seems to be the best among top 4.

Yonex RDS 001 Midplus Spec

2008-12-20T17:49:00.004-05:00

Head Size:
98 sq. in. / 632 sq. cm.

Length:
27 inches / 69 cm
Strung Weight: 11.7oz / 332g

Balance:
8pts Head Light
Swingweight: 322

Stiffness:
68

Beam Width: 18-21 mm

Composition:
High Modulus Graphite / Elastic Ti

String Pattern:
16 Mains / 19 Crosses

Big Ruby ?

2008-12-15T21:17:00.009-05:00

This is from the movie "The Dark Knight", a huge blockbuster in 2008 summer.

- Low Resolution Video Clip -

- High Resolution Video Clip -

On DVD, this scene is at a few seconds after the beginning of the chapter 14, around 53min 23secs. The dialogue goes like this -

Alfred Pennyworth (Michael Caine):
A long time ago, I was in Burma, my friends and I were working for the local government. They were trying to buy the loyalty of tribal leaders by bribing them with precious stones. But their caravans were being raided in a forest north of Rangoon by a bandit. So we went looking for the stones. But in six months, we never found anyone who traded with him. One day I saw a child playing with a ruby the size of a tangerine. The bandit had been throwing them away.

Bruce Wayne (Christian Bale) :
Then why steal them?

Alfred Pennyworth (Michael Caine):
Because he thought it was good sport. Because some men aren't looking for anything logical, like money. They can't be bought, bullied, reasoned or negotiated with. Some men just want to watch the world burn.

The first time I heard the line, I laughed.
And then I think, the script writer got the stories about Burma all mixed up.
May be, the kid playing with big buby is a grandson of one of those generals.

One thing is right though - there are men in Burma who just want to watch the rest of the country burn or drown as long as they can hold on to the power.

CEF ျပသနာ

2008-12-03T20:01:00.019-05:00

ဒီျပသနာၾကဳံတာ ဒီလထဲမွာ အနည္းဆုံး ၃ ခါရွိျပီ။ Cisco layer-3 switch ေတြမွာ CEF နဲ႔ MLS ကုိသုံးရင္ (default is on) CEF ဇယား ၂ ခုေဆာက္ရတယ္။ တစ္ခုက Hardware table ျဖစ္ျပီး၊ တစ္ခုက Software table ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇယားႏွစ္ခုက Packet တစ္ခု ဘယ္ကုိသြားခ်င္ရင္ ဘယ္ကတဆင့္သြားမယ္ဆုိတာ ဆုံးျဖတ္တာျဖစ္တယ္။ တနည္းေျပာရင္ Source နဲ႔ destination address ကုိသိရင္ next hop address ကုိဆုံးျဖတ္တာေပါ့။ အဲဒီ Hardware table နဲ႔ Software table သေဘာမတူၾကေတာ့အခါ ျပသနာ မ်ဳိးစံု တက္ေတာ့တာပါဘဲ။

ဒီဥပမာမွာ Source address (10.50.16.11) ကေန destination address (10.100.6.1) နဲ႔ (10.100.6.2) ကုိသြားတဲ့လမ္းေၾကာင္းကုိမွတ္ထားတဲ့ hardware table နဲ႔ software table သေဘာမတူျဖစ္ေနတာကုိ ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။

switch က Cisco 6500 Supervisor-720 ျဖစ္ပါတယ္။

့hardware cef entry ကုိၾကည့္ဖုိ႔ command - "show mls cef exact-route "
software cef entry ကုိၾကည့္ဖုိ႔ command - "show ip cef exact-route "

"show ip route" မွာေရာ၊ software cef table မွာပါ next-hop က 10.50.252.26 လုိ႔ေျပာျပီး - hardware cef table မွာေတာ့ 10.100.6.2 အတြက္ nexthop က 10.50.252.38 လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ တကယ္တန္း packet က hardware cef table ကေျပာတဲ့ လမ္းေၾကာင္းအတုိင္းသြားပါတယ္။

lab-router#sh ip route 10.100.6.1
Routing entry for 10.100.6.0/24
Known via "bgp 65050", distance 200, metric 0
Tag 65005, type internal
Last update from 10.22.1.57 03:50:24 ago
Routing Descriptor Blocks:
* 10.22.1.57, from 10.50.252.26, 03:50:24 ago
Route metric is 0, traffic share count is 1
AS Hops 1
Route tag 65005

lab-router#sh ip route 10.100.6.2
Routing entry for 10.100.6.0/24
Known via "bgp 65050", distance 200, metric 0
Tag 65005, type internal
Last update from 10.22.1.57 03:50:26 ago
Routing Descriptor Blocks:
* 10.22.1.57, from 10.50.252.26, 03:50:26 ago
Route metric is 0, traffic share count is 1
AS Hops 1
Route tag 65005

lab-router#
lab-router#show ip cef exact-route 10.50.16.11 10.100.6.0
10.50.16.11 -> 10.100.6.1 : GigabitEthernet6/1 (next hop 10.50.252.26)
lab-router#show ip cef exact-route 10.50.16.11 10.100.6.1
10.50.16.11 -> 10.100.6.2 : GigabitEthernet6/1 (next hop 10.50.252.26)
lab-router#

lab-router#show mls cef exact-route 10.50.16.11 10.100.6.1
Interface: Gi6/25, Next Hop: 10.50.252.38, Vlan: 1020, Destination Mac:
0022.55e6.66d1
lab-router#show mls cef exact-route 10.50.16.11 10.100.6.2
Interface: Gi6/1, Next Hop: 10.50.252.26, Vlan: 1018, Destination Mac:
0022.55e6.67f1
lab-router#

ဒီျပသနာကုိ Cisco website မွာ ဒီမွာရွင္းျပထားေပမဲ့ ေရးထားကတလြဲျဖစ္ေနပါတယ္။
အမွန္ကေတာ့ ေအာက္ကစာပုိဒ္အတုိင္းျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးစာေၾကာင္းက မွားေနတာပါ။

Difference Between IP CEF and MLS CEF

The output of show mls cef exact-route source-ip address dest-ip address and
show ip cef exact-route source-address dest-ip address is different because the
packets are software switched when IP CEF is used, and the packets are
hardware switched when MLS CEF is used. Because most of the packets are
hardware switched, the best command to view the next-hop to reach a destination
is show mls cef exact-route source-ip address dest-ip address .

Huck

2008-12-03T00:37:00.009-05:00

ျပင္သစ္ဘုရင္လူ၀ီ ၁၆ ေခါင္းျဖတ္ခံရျပီး သူရဲ့သားအၾကီးဆုံးမင္းသားလဲ ဘုရင္ျဖစ္ရမဲ့အစား ေထာင္ထဲမွာ ပိတ္ထားခံရတဲ့အေၾကာင္း၊ တခ်ဳိ.ကေျပာၾကတာေတာ့ မင္းသားေထာင္ထဲမွာ ေသသြားတဲ့အေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က လူမဲ ဂ်င္ကုိ ေျပာျပပါတယ္။

လူမဲ ဂ်င္ - "သနားစရာဘဲ"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ.ကေျပာၾကတာက ေထာင္ကလြတ္ျပီး အေမရိကကုိ ေရာက္လာသတဲ့"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဒါဆုိေကာင္းတာေပါ့! ဒါနဲ႔ သူတစ္ေယာက္ထဲျဖစ္ေနမွာေပါ့ - ဒီမွာ ဘုရင္ဆုိတာမွ မရွိတာ၊ မဟုတ္ဘူးလား ?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "မရွိဘူး"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဒါဆုိ ဘယ္အဆင္ေျပမလဲ၊ သူဘယ္ေရာက္သြားလဲ?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "မေျပာတတ္ဘူး။ တခ်ဳိ.ကေျပာတာေတာ့ ရဲအဖမ္းခံလုိက္ရတယ္တဲ့၊ တခ်ဳိ.ကလဲ ဒီကလူေတြကို ျပင္သစ္စကားေျပာတာ နားလည္ေအာင္ သင္ေပးတယ္ တယ္တဲ့။"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဘာေၾကာင့္လဲ ဟတ္က္? ျပင္သစ္လူမ်ဳိးေတြ ငါတုိ႔လုိ စကားမေျပာၾကလုိ႔လား?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ဘယ္ေျပာမလဲ ဂ်င္ - မင္းဆုိလည္းသူတုိ႔ေျပာတာနားလည္မွာ မဟုတ္ဘူး။ စကားလုံးတစ္လုံးေလးမွ နားလည္မွာ မဟုတ္ဘူး"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဒါဆုိရင္ေတာ့ ငါေတာ္ေတာ္အျမင္ကတ္မွာဘဲ။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိျဖစ္ရတာလဲ။"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ငါလဲ မေျပာတတ္ဘူး။ ဒါေပမယ္ အဲလုိျဖစ္ေနတာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ သူတုိ႔ေျပာတဲ့စကားနည္းနည္း စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲမွာ ဖတ္ဖူးတယ္။ ဆုိပါစုိ႔ တစ္ေယာက္ကလာျပီး Polly-voo-franzy လုိ႔ေျပာရင္ မင္းဘာလုိ႔ထင္မလဲ"

လူမဲ ဂ်င္ - "ငါ ကေတာ့ဘာမွထင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ေခၚတဲ့ေကာင္ရဲ့ ေခါင္းကုိသာ ရုိက္ခြဲျပစ္လုိက္မယ္။ အဲဒီေကာင္က လူျဖဴမဟုတ္ဘူး ဆုိရင္ေပါ့။ ဘယ္လူမဲကမွ ငါ့ကုိ အဲဒီလုိ ေခၚတာ မခံႏုိင္ဘူး။"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ခ်ီးမွဘဲ၊ မင္းကုိ ဘယ္လုိမွေခၚတာမဟုတ္ဘူး။ မင္း ျပင္သစ္စကားေျပာတတ္သလားလုိ႔ေမးတာ။"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဒါဆုိလဲ ဘာေၾကာင့္ အဲလုိ မေမးသလဲ?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "သူက အဲလုိေမးေနတာဘဲ။ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးေမးတဲ့ နည္းနဲ႔ေမးေနတာ။"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဟင္း - ေတာ္ေတာ္ရီစရာေကာင္းတဲ့နည္းဘဲ။ ေတာ္ျပီ ငါဒီအေၾကာင္းထပ္မၾကားခ်င္ေတာ့ဘူး။ အဓိပၸါယ္ကုိ မရွိဘူး"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ဂ်င္ ဒီမွာၾကည့္၊ ေၾကာင္ေတြ ငါတုိ႔စကားေျပာသလုိ ေျပာလား?"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဟင့္အင္း၊ ေၾကာင္ေတြက ဘယ္ေျပာလိမ့္မလဲ"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ႏြားဆုိရင္ေကာ ?"
လူမဲ ဂ်င္ - "ဟင့္အင္း၊ ႏြားလည္းတူတူဘဲ ဘယ္ေျပာလိမ့္မလဲ"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ႏြားကေရာေၾကာင္လုိစကားေျပာသလား၊ ဒါမမဟုတ္ ေၾကာင္ကေရာ ႏြားလုိစကားေျပာသလား?"
လူမဲ ဂ်င္ - "ဟင့္အင္း၊ ဘယ္ေျပာလိမ့္မလဲ"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "သူတုိ႔ဘာသာ စကားတစ္မ်ဳိးဆီေျပာၾကတယ္ဆုိတာ သဘာ၀က်တယ္၊ မဟုတ္ဘူးလား?"
လူမဲ ဂ်င္ - "ဟုတ္တာေပါ့"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "ေကာင္းျပီ၊ ဒါဆုိ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးက ငါတုိ႔နဲ႔မတူတဲ့ စကားေျပာတာသဘာ၀ မက်ဘူးလား? ေျဖပါအုံး"

လူမဲ ဂ်င္ - "ေၾကာင္ကလူလား - ဟတ္က္?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "မဟုတ္ဘူး"

လူမဲ ဂ်င္ - "ဒါဆုိ ေၾကာင္တစ္ေကာင္က လူလုိစကားေျပာဖုိ႔ဆုိတာ အဓိပၸါယ္မရွိဘူး။ ႏြားကေရာ လူလား? - ႏြားကေရာ ေၾကာင္လား?"
ဟတ္က္ဘယ္ရီ - "တစ္ခုမွ မဟုတ္ဘူး"

လူမဲ ဂ်င္ - "ေကာင္းျပီ။ ဒါဆုိ ေၾကာင္ေရာ ႏြားပါ သူတုိ႔နဲ႔မဆုိင္တဲ့စကားေျပာစရာအေၾကာင္းကုိမရွိဘူး။ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးဆုိတာ လူမဟုတ္ဘူးလား?"
လူမဲ ဂ်င္ - "ဟုတ္တယ္"

လူမဲ ဂ်င္ - "ေကာင္းျပီ! ဒါဆုိဘာေၾကာင့္သူက လူလုိစကားမေျပာရတာလဲ? မင္းဒီေမးခြန္းကုိေျဖပါအုံး"

ဒီလူမဲ အျငင္းအခုံလုပ္ဖုိ႔ဆုိတာ တတ္မွာလဲမဟုတ္ဘူး - ေလကုန္တာသာအဖတ္တင္တယ္။ ဒါနဲ႔ ငါလည္းစကားဆက္မေျပာေတာ့ဘူး။

Mark Twain ရဲ့ "Adventures of Huckleberry Finn" စာအုပ္မွျဖစ္ပါတယ္။
Huck က ၁၃ ႏွစ္သားအရြယ္ျဖစ္ျပီး အိမ္ကေနထြက္ေျပးခါ ေဖါင္တစီးေပၚမာ လူမဲ Jim နဲ႔ ခရီးသြားတဲ့ဇာတ္လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ Huck က ျပန္ေျပာတဲ့အေနနဲ႔ ေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။

Networker တစ္ေယာက္ရဲ့ စာအုပ္စင္ (၁)

2008-12-01T15:30:00.012-05:00

ဖတ္ခဲ့ဘူးတဲ့၊ ဖတ္ေနရဆဲျဖစ္တဲ့ စာအုပ္ေတြထဲက ေကာင္းႏုိးရာရာေတြကုိ ေရးသြားပါမယ္။

စာအုပ္အမည္ - Internetworking with TCP/IP Vol1 (Principles, Protocols and Architecture)
စာေရးသူ - Douglas E Comer
ISBN-13 - 978-0131876712 (5th Edition)

၁၉၉၆ ခုႏွစ္ က ICST မွာ ေလ့လာခဲ့ရတဲ့ TCP/IP နဲ႔ဆုိင္တဲ့ပထမဦးဆုံးစာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးထြက္တာကေတာ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ထုတ္ 5th Edition ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာက တကၠသုိလ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သင္ရုိးစာအုပ္အေနနဲ႔ သုံးစြဲတယ္လုိ႔သိရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သင္ခဲ့ရတာကေတာ့ 2nd Edition ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာခဲ့ေပမဲ့ အခုအခ်ိန္အထိ ကၽြန္ေတာ့ဆီမွာ 3rd Edition စာအုပ္တစ္အုပ္ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ညြန္းတဲ့ Chapter ေတြက 3rd Edition ကျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ 5th Edition နဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကြဲျပားႏုိင္ပါတယ္။

ဒီစာအုပ္က ၃ အုပ္တြဲရဲ့ ပထမစာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒုတိယစာအုပ္ (Vol 2) ကေတာ့ TCP/IP ကုိ အစအဆုံးျပန္ေရးလုိသူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ TCP/IP မွာပါတဲ့ Data Structure ေတြ၊ Algorithm ေတြကုိ ANSI C နဲ႔ရွင္းျပထားပါတယ္။ (ဒီစာအုပ္ကုိ တ၀က္တပ်က္သာဖတ္ဖူးပါတယ္။)
တတိယစာအုပ္ (Vol 3) ကေတာ့ TCP/IP ကုိသုံးျပီး Client/Server application ေရးလုိသူမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ Linux နဲ႔ POSIX Socket ေတြကုိ သုံးျပီးရွင္းျပထားပါတယ္။ (ဒီစာအုပ္ကုိ တ၀က္တပ်က္သာဖတ္ဖူးပါတယ္။)

အဓိကေဆြးေႏြးသြားမွာကေတာ့ Vol1 ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္က သီအုိရီကုိ ပုိျပီးအေလးထားတဲ့စာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ARP (Address Resolution Protocol) ကုိ
PA = f (IA) လုိ႔ ရွင္းျပတဲ့ထားပါတယ္။ (3rd Edition, Page 75)

Chapter ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၁၁၊ ၁၉ နဲ႔ ၂၇ တုိ႔က Protocol နဲ႔ Protocol Layering နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြကုိရွင္းျပထားပါတယ္။ (အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပန္ဖတ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။)

Chapter ၄ ကေန ၁၀ အထိက IP (Internet Protocol) အေၾကာင္းကုိ အေသးစိတ္ရွင္းျပထားပါတယ္။ ဒီလုိရွင္းျပတဲ့ေနရာမွာ လက္ေတြ႔မွာ ဘယ္လုိအသုံးျပဳရမယ္ဆုိတဲ့ ဥပမာေတြေပးမထားပါဘူး။ စာဖတ္သူေတြအေနနဲ႔ ေန႔စဥ္အသုံးျပဳတဲ့ Operating System ေတြမွာ ဘယ္လုိအလုပ္လုပ္တယ္ဆုိတာ ႏွုိင္းယွဥ္ေလ့လာဖုိ႔လုိပါလိမ့္မယ္။ ဆုိပါစုိ႔ Chapter ၉ က ICMP အေၾကာင္းကုိေျပာတဲ့အခါ OS ေတြမွာပါတဲ့ ping ဘယ္လုိအလုပ္လုပ္တယ္ဆုိတာ နားလည္ေအာင္ေလ့လာရင္ပုိျပည့္စုံပါလိမ့္မယ္။ (အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပန္ဖတ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။)

Chaper ၁၂ က UDP အေၾကာင္း ျဖစ္ျပီး (တစ္ေခါက္ေတာ့ အနည္းဆုံးဖတ္ၾကည့္ပါ၊ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္အခ်ဳိ.ရွိပါတယ္။)

Chapter ၁၃ က TCP အေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့အလုိအရေတာ့ TCP ကုိဒီထက္ပုိျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေရးထားရင္ ပုိျပည့္စုံမယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ (တစ္ေခါက္ေတာ့ အနည္းဆုံးဖတ္ၾကည့္ပါ၊ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္အခ်ဳိ.ရွိပါတယ္။)

Chapter ၈၊ ၁၄၊ ၁၅၊ ၁၆ ကေတာ့ IP Routing နဲ႔ Routing Protocol ေတြကုိရွင္းျပထားပါတယ္။ (တစ္ေခါက္ေတာ့ အနည္းဆုံးဖတ္ၾကည့္ပါ၊ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။)

Chapter ၂၀ - TCP/IP Network ကုိ Application ေတြက ဘယ္လုိစကားေျပာတယ္ဆုိတာကုိရွင္းျပထားပါတယ္။ Socket Programming နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ (နားလည္ေအာင္ဖတ္ၾကည့္ပါ၊ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္အခ်ဳိ.ရွိပါတယ္။)

က်န္တဲ့ Chapter ေတြကေတာ့ Application Layer Protocols ေတြကုိရွင္းျပထားတာပါ။ (အခ်ိန္ရွိရင္ဖတ္ၾကည့္ပါ၊ ဒိထက္ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။)

ကၽြန္ေတာ္ အၾကံေပးလုိတာကေတာ့ ဒီစာအုပ္ရဲ့ ပထမ Chapter ၂၀ ကုိ အခ်ိန္ေပးျပီးနားလည္ေအာင္ဖတ္ၾကည့္ပါ။ ေက်ာင္းတက္ေနဆဲသူေတြ ဆုိရင္ Vol 2 ကုိပါ အခ်ိန္ရရင္ ဖတ္ၾကည့္ပါ။ Socket Programming ကုိဖတ္ရတာ နားမလည္ရင္ ဒီ tutorial နဲ႔တြဲျပီးဖတ္ပါ။
CCNA ေျဖဖုိ႔ျပင္ေနၾကသူမ်ားလည္း Vol 1 ကုိ အခ်ိန္ေပးျပီးဖတ္ၾကည့္ပါ။ ေနာင္မၾကာခင္မွာ ေသခ်ာေပါက္အသံုး၀င္ပါလိမ့္မယ္။

5th Edition စာအုပ္ မ်က္ႏွာဖုံး (http://www.bn.com မွ)

၂၀၀၈ ရုံးပိတ္ရက္ခရီး (၃)

2008-11-30T01:23:00.037-05:00

ႏုိ၀င္ဘာ ၁၃ ရက္ ၊ ၂၀၀၈ (ၾကာသာပေတးေန႔) - ၊ ဂရန္းကင္ညြန္

မနက္ ၇ နာရီ ၅ မိနစ္မွာ ေနထြက္မယ္ဆုိတာေၾကာင့္ ၊ ေမွာင္ေမွာင္မဲမဲ ၆ နာရီခြဲေလာက္မွာ ဟုိတယ္ကေန မနက္စာ ခတ္သုတ္သုတ္စားျပီးထြက္ခဲ့ၾကတယ္။ Mather Point ကုိေရာက္ေတာ့ ကားရပ္တဲ့ေနရာမွာ တစ္၀က္ေက်ာ္ေလာက္ျပည့္ေနျပီး လူ ရာဂဏန္းေလာက္ေရာက္ေနၾကျပီ။ ကုိယ့္ထက္၀ိရိယေကာင္းတဲ့လူဆုိတာ ေနရာတကာမွာ ရွိတာပါဘဲ။

Grand Canyon က ကမာၻမွာ သဘာ၀အတိုင္းရွိတဲ့ အံမခန္းဖြယ္ ခုႏွစ္ခု ထဲမွာ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေခ်ာက္ၾကီးဟာ
၁၊ အရွည္ ၂၂၇ မုိင္
၂၊ အက်ယ္ ၄ မုိင္ကေန ၁၈ မုိင္
၃၊ အနက္ ေပ ၆၀၀၀ (၁ မုိင္ေက်ာ္)
၄၊ သက္တန္း ႏွစ္ ၆ သန္းေက်ာ္ (သိပၸံပညာရွင္မ်ားရဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္) - ရွိပါတယ္။

အရီဇုိးနားျပည္နယ္ (သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရွုံးသြားခဲ့တဲ့ အမတ္မင္း ဂၽြန္မက္ကိန္းရဲ့ျပည္နယ္) မွာရွိျပီး၊ ေတာင္ဖက္ကမ္းပါး (south rim) ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဖက္ကမ္းပါးကုိလည္းသြားလုိ႔ရေပမယ့္ ဆီးႏွင္းက်ျပီး လမ္းေတြမွာ အႏၲရာယ္ရွိတာေၾကာင့္ ေအာက္တုိဘာလေနာက္ပုိင္းဆုိရင္ ေပးမသြားေတာ့ပါဘူး။

ေရာင္နီသန္းတဲ့အခ်ိန္ကစလုိ႔ ေနျပဴတစ္တစ္လုပ္ျပီးခဏ ေနလံုးအျပည့္ေခ်ာက္ကမ္းပါးေပၚမွာေမးတင္တဲ့အခ်ိန္အထိ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့ အရိပ္နဲ႔ အေရာင္ေတြကုိ စာနဲ႔ေရး၊ ဓါတ္ပုံနဲ႔ျပလုိ႔လည္း ျပည့္စုံႏုိင္မယ္မဟုတ္ပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ကမာၻအႏွံက လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ ကင္မရာမ်ဳိးစုံနဲ႔ တေျဖာင္းေျဖာင္းဓါတ္ပုံရုိက္ၾကတာပါဘဲ။ ကၽြန္ေတာ္အပါအ၀င္ေပ့ါ။ တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဟုိအရင္ေခတ္ကလုိ အလင္းျပားအၾကီးၾကီးေတြကုိသုံး၊ မွန္ေနာက္မွာ အ၀တ္ေခါင္းစြတ္ျပီး ရုိက္ရတဲ့ကင္မရာနဲ႔ ဓါတ္ပုံရုိက္ေနတာ ေတာ္ေတာ္ကုိစိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ ကင္မရာအျပင္ အလင္းျပားေတြ ပါလာတာ မနည္းပါဘူး။

ဗမာလုိဆုိရင္ ပုဇြန္ဆီေရာင္လုိ႔ဆုိရမလားဘဲ။ အဂၤလိပ္လုိေတာ့ Crimson လုိ႔ေခၚၾကပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာအတြက္ေတာ့ #DC143C ေပါ့။ Grand Canyon ကုိမနက္မုိးလင္းခါစမွာ ျမင္ရတဲ့အေရာင္ကုိေျပာတာပါ။ အနီေတာက္ေတာက္မွာ၊ အျပာနည္းနည္းနဲ႔ ခရမ္းေရာင္ေရာေရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနထြက္စအခ်ိန္ဆုိ ဒီအေရာင္ေတြရဲ့ အခ်ိဳးအစားက မိနစ္တုိင္းလုိလုိ နည္းနည္းဆီ ေျပာင္းသြားပါတယ္။

ေနလုံးလုံးလည္းထြက္ေရာက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဟုိတယ္ကုိျပန္၊ မနက္စာ ေနာက္တစ္ေခါက္အ၀စား၊ နာရီ၀က္ေလာက္ ခဏျပန္လွဲ၊ ေရခ်ဳိးျပီး ဟုိတယ္က အျပီးထြက္ခါ Grand Canyon ကုိ ေနာက္တစ္ေခါက္ျပန္ခ်ီတက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ့အစီအစဥ္ကေတာ့ ေခ်ာက္မွာ အ၀လမ္းေရွာက္ၾကဖုိ႔ေပါ့။

Grand Canyon ထဲကုိ၀င္ဖုိ႔ ကားတစ္စီးကုိ ၂၅ ေဒၚလာေပးရပါတယ္။ လူဘယ္ေလာက္ပါပါ ဒီေစ်းပါဘဲ။ လူေတြအမ်ားၾကီးပါတဲ့ ဘတ္စကားဆုိရင္ေတာ့ ေစ်းပုိမ်ားပါတယ္။ ၂၅ ေဒၚလာေပးရင္ ခုႏွစ္ရက္အတြင္း ၾကဳိက္သေလာက္ ၀င္လုိ႔ ထြက္လုိ႔ရပါတယ္။ ၾကာၾကာေနတဲ့သူေတြအတြက္ ပုိတန္တာေပါ့။ ဂိတ္ကေန၀င္ျပီး ပထမဦးဆုံးကားရပ္လုိ႔ရတဲ့ေနရာက Mather Point ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကေန Visitor Center ကုိလမ္းေရွာက္သြားလုိ႔ရပါတယ္။ South Rim မွာ ကားရပ္လုိ႔ရတဲ့ေနရာ ၆ ေနရာရွိပါတယ္။ တေနရာက တေနရာ ကူးဖုိ႔အတြက္ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ Bus ျဖစ္ပါတယ္။ ပုိက္ဆံေပးဖုိ႔မလုိပါဘူး။ ၁၀ မိနစ္တစ္ခါေလာက္ ေရာက္လာေလ့ရွိပါတယ္။ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ကုိယ္ပုိင္ကားနဲ႔သြားလုိ႔ မရပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ေခ်ာက္ထဲကုိလမ္းေရွာက္ဆင္းတဲ့ လမ္းစေနရာေတြကုိ Bus နဲ႔သာသြားလုိ႔ရပါတယ္။

ပထမဦးဆုံးသြားတဲ့ေနရာကေတာ့ South Rim ရဲ့ အေရွ.ဘက္မွာရွိတဲ့ South Kaibab Trail ျဖစ္ပါတယ္။ ေရမ်က္ႏွာျပင္ အထက္ ေပ ၇၂၀၀ ေက်ာ္ျမင့္တဲ့ေနရကစလုိ႔ ေကာ္လုိရာဒုိျမစ္အထိ ၇ မုိင္ေက်ာ္ေလ်ာက္လုိ႔ရတဲ့ ေတာင္ဆင္း ေတာင္တက္လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ လမ္းက ၅ ေပေလာက္က်ယ္ျပီး တစ္ဖက္မွာ ေခ်ာက္နက္၊ တစ္ဖက္မွာ ေက်ာက္နံရံရွိပါတယ္။ အသြားလမ္းနဲ႔ အျပန္လမ္းက တစ္ခုထဲျဖစ္ျပီး လမ္းမွာ စားစရာ ေသာက္စရာဆုိင္မရွိပါဘူး။ "တစ္ရက္ထဲနဲ႔ အသြားအျပန္လမ္းေရွာက္ဖုိ႔ မၾကဳိးစားပါနဲ႔၊ ပင္ပန္းျပီးေသတဲ့သူေတြရွိခဲ့ဘူးတယ္" ဆုိတဲ့ သတိေပးဆုိင္းဘုတ္ကုိေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေခ်ာက္ထဲကုိ မုိင္၀က္ နီးနီးေလာက္ ဆင္းၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။ အဆင္းလမ္းကေရွာက်မွာစုိးရိမ္ရျပီး၊ ျပန္အတက္လမ္းကေတာ့ ပင္ပန္းစရာေကာင္းပါတယ္။ ၈ ႏွစ္၊ ၉ႏွစ္အရြယ္ ကေလးႏွစ္ေရာက္နဲ႔ မိသားစုေတြ ေအာက္ကုိဆင္းသြားတာေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ ေခ်ာက္ရဲ့ေအာက္ထဲအထိ ဆင္းျပီး တစ္ညအိပ္ စခန္းခ်ေနရရင္ ေတာ္ေတာ္ေပ်ာ္စရာေကာင္းမယ္ထင္ပါတယ္။

အေပၚျပန္ေရာက္ျပီးေတာ့ Rim Trail လမ္းကုိျဖတ္လုိ႔ Park Head Quarter ဖက္ကုိျပန္လမ္းေလ်ာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ Rim Trail ကေတာ့ South Rim ရဲ့ေဘးမွာေဖါက္ထားတဲ့ လမ္းျဖစ္ျပီး အတက္အဆင္းမရွိပါဘူး။ ႏုိ၀င္ဘာလလည္ဆုိေတာ့ လူသြားလူလာလည္း မရွိသေလာက္နည္းပါတယ္။ လမ္းနည္းနည္းေလ်ာက္လုိက္၊ ပတ္၀န္းက်င္ကုိေငးေမာလုိက္၊ စားလိုက္ေသာက္လုိက္၊ ဓါတ္ပုံရုိက္လုိက္နဲ႔ဘဲ ၅ မုိင္ေက်ာ္လမ္းေလ်ာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ငယ္ငယ္က ေက်ာင္းမွာဖတ္ခဲ့ရတဲ့ W.H Davies ရဲ့ကဗ်ာထဲကစာပုိဒ္တစ္ခုကုိ သတိရမိပါေသးတယ္။

What is this life if, full of care,
We have no time to stand and stare

ကားရပ္ထားခဲ့တဲ့ ေစ်းကြက္ေနရာကုိျပန္ေရာက္ျပီး အဲဒီနားက အမွတ္တရပစၥည္းအေရာင္းဆုိင္ကုိ ခဏ၀င္ၾကည့္ခဲ့ျပီး ေန႔လည္ ၁ နာရီေက်ာ္ေလာက္မွာ Grand Canyon ကထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

- သမင္တစ္ေကာင္ ကားလမ္းေဘးမွာရပ္ျပီး အစာစားေနတာေတြခဲ့ပါတယ္။ လူေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ယဥ္ေနပုံပါဘဲ။
- ေခ်ာက္ထဲကုိၾကျပီး ေသတာ တႏွစ္ကုိ ပ်မ္းမွ်ခ်င္း လူ ၂ ေယာက္ရွိတယ္လုိ႔မွတ္သားရပါတယ္။ မေတာ္တဆျဖစ္တာမ်ားျပီး၊ ေသေၾကာင္းၾကံသူေတြလည္းရွိတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။
- ဂိတ္အ၀င္မေရာက္ခင္မွာရွိတဲ့ IMAX Theatre က Grand Canyon ရုပ္ရွင္ကုိေရာက္ရင္ ၀င္ၾကည့္ပါ။ နာရီ၀က္ေက်ာ္ေလာက္ၾကာျပီး စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။

ေနမထြက္ခင္

ေနထြက္ျပီးခါစ

ေနထြက္ျပီးခါစ
ေနာက္ကျမင္ရတဲ့ေတာင္ကုိ Buddha Temple လုိ႔ေခၚပါတယ္

with my brother and mom

Warning at South Kaibab Trailhead

South Rim Map (from nps.gov)

Photo with Legneds (incl Buddha Temple)

I just thought the rock behind me is cool

On South Rim Trail, with my Brother

Another cool rock

From Rim, you can see Colorado River

Bright Angel Hiking Trail

Around Noon, on South Rim Trail

Oh Dear

IMAX Movie

IP Multicast ကုိလက္တဲ့စမ္းခ်င္ရင္

2008-11-26T19:52:00.008-05:00

လက္ထဲမွာ Router ေတြ၊ switch ေတြ၀ယ္ျပီးလုိ႔ multicast ကုိစမ္းလုိသူမ်ားအတြက္ -

၁၊ Windows မွာ mcast.exe ဆုိတဲ့ program တစ္ခု Windows 2003 Resource Kit ထဲမွာပါ၀င္ပါတယ္။ Microsoft ကေန download လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

C:\Program Files\Windows Resource Kits\Tools>mcast /grps:239.10.10.10 /send

ဥပမာ - Multicast group 239.10.10.10 ကုိ Publish လုပ္ေပးမယ့္ Sender

C:\Program Files\Windows Resource Kits\Tools>mcast /grps:239.10.10.10 /recv

ဥပမာ - Multicast group 239.10.10.10 ကုိ Subscribe လုပ္ေပးမယ့့္ Receiver

၂၊ Linux မွာ စမ္းလုိသူမ်ားအတြက္ iperf၊ ဒါမွမဟုတ္ rtpqual ကုိသုံးၾကည့္ပါ။ (* rtpqual ကေတာ့ compile လုပ္ဖုိ႔လုိပါလိမ့္မယ္။ )

၃၊ ကုိယ္တုိင္ socket programming ေရးလုိသူမ်ား ဒီမွာ နမူနာ ယူၾကည့္ပါ။

၄၊ Tibco သုံးသူမ်ားအတြက္ tibrvsend နဲ႔ tibrvreceive

၅၊ Windows မွာ သံုးလုိ႔ရတယ္ဆုိတဲ့ Tools ေတြကုိ ဒီမွာ ေလ့လာၾကည့္ပါ။

** Cygwin ကုိသုံးရင္ Linux က program အားလုံးလုိလုိကုိ Microsoft Windows မွာ သုံးလုိ႔ရႏိုင္ပါတယ္။

IP Multicast မိတ္ဆက္

2008-11-25T23:30:00.008-05:00

IP multicast အေၾကာင္းကုိေလ့လာမယ္ဆုိရင္ switch ရဲ့တာ၀န္ နဲ႔ router ရဲ့တာ၀န္ ႏွစ္ခုကြဲတာကေန စရင္ပုိလြယ္မလားလုိ႔ ထင္မိပါတယ္။ Multicast အခ်က္အလက္ကုိပုိ႔တဲ့သူ source ကုိ ထုတ္ေ၀သူ (publisher) လုိ႔ေခၚေလ့ရွိျပီး၊ အခ်က္အလက္ရရွိလုိတဲ့သူ destination ကုိ လက္ခံသူ subscriber လုိ႔ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။ Multicast အခ်က္အလက္ေတြကို သယ္ေဆာင္တဲ့ Packet တစ္ခုမွာပါတဲ့ source address ကုိ usa (unicast source address) လုိ႔ေခၚျပီး၊ destination address ကုိ dga (destination group address) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ DGA တန္ဖုိးဟာ ၂၂၄.၀.၀.၀ ကေန ၂၃၉.၂၅၅.၂၅၅.၂၅၅ အထိရွိပါတယ္။ ၂၃၉ နဲ႔စတဲ့ address ေတြကေတာ့ Private address ျဖစ္တဲ့အတြက္ လုိသလုိရုံးတြင္း၊ အိမ္တြင္းမွာ လုိသလုိသုံးလုိ႔ရပါတယ္။ တနည္းေျပာရရင္ RIR မွာ မွတ္ပုံတင္ ခြင့္မေတာင္းဘဲနဲ႔ ၂၂၄.၀.၀.၀ က ၂၃၈.၂၅၅.၂၅၅.၂၅၅ အတြင္းက address ကုိ မသံုးသင့္ပါဘူး။

Switch ရဲ့တာ၀န္

ကြန္ပ်ဴတာတစ္ခုက Broadast လုပ္တဲ့အခါမွာ လက္ခံလုိတာ၊ မလုိတာအသာထား Network ေပၚမွာရွိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာတုိင္း အခ်က္အလက္ကုိ ရရွိတယ္လုိ႔ အၾကမ္းျဖင္းေျပာႏုိင္ပါတယ္။ Multicast မွာေတာ့ အခ်က္အလက္ကုိ လုိခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ရလုိသူကခြင့္ေတာင္းရပါတယ္။ ဒီလုိ လက္ခံလုိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာက Multicast အခ်က္အလက္ လုိခ်င္ေၾကာင္း ခြင့္ေတာင္းတာကုိ Join လုပ္တယ္လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Join လုပ္တာကုိ IGMP (Internet Group Management Protocol) သုံးျပီးလုပ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ IGMP Join လုပ္တယ္လုိ႔လဲေခၚပါတယ္။ Linux OS မွာ netstat -ng ဆုိတဲ့ command နဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာတစ္ခုက ဘယ္ Multicast group ေတြကုိ ေလာေလာဆယ္ Join လုပ္ထားတယ္ဆုိတာ စစ္ေဆးလုိ႔ရပါတယ္။

kkhine@bart:/opt/# netstat -ng
IPv6/IPv4 Group Memberships
Interface RefCnt Group
--------------- ------ ---------------------
lo 1 224.0.0.1
eth0 1 224.0.0.251
eth0 1 224.0.0.1

Switch တစ္ခုမွာ လာခ်ိတ္ထားတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြထဲက ဘယ္ကြန္ပ်ဴတာက ဘယ္ Multicast group ရဲ့အခ်က္အလက္ကုိ လက္ခံရရွိ လုိေၾကာင္း switch က မွတ္ထားရပါတယ္။ ဒီလုိ switch ကမွတ္ထားတာကုိ IGMP Snooping လုိ႔ေခၚျပီး၊ မွတ္ထားတဲ့ ဇယားကုိ IGMP Snooping Table လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Default အေနနဲ႔ IGMP Snooping က enable လုပ္ထားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါကုိ disable သြားလုပ္လုိက္ရင္ေတာ့ switch မွာခ်ိတ္ထားတဲ့ကြန္ပ်ဴတာတုိင္းကုိ multcast group အားလုံးရဲ့အခ်က္အလက္ပုိ႔ေပးမွာျဖစ္ျပီး၊ switch ဟာ hub တစ္ခုလုိျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္လုိျပသနာေတြျဖစ္ႏုိင္တယ္ဆုိတာ ေသခ်ာမေလ့လာ မတြက္ခ်က္ဘဲနဲ႔ ဘယ္ေတာ့မွ IGMP Snooping ကုိ disable မလုပ္ပါနဲ႔။

Switch>show ip igmp snooping groups
Vlan Group Type Version Port List
-------------------------------------------------------------
100 224.5.6.7 igmp v2 Fa1/0/1, Fa1/0/3
110 224.6.7.8 igmp v2 Fa1/0/1, Fa1/0/4, F1/0/5

Cisco 3750 က IGMP Snooping Table

Router ရဲ့တာ၀န္
Router ရဲ့တာ၀န္ကေတာ့ အာလုံးသိတဲ့အတိုင္း packet ကုိ route လုပ္ဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ Router ရဲ့ ဘယ္ Interface က ဘယ္ Multicast group လုိ လက္ခံလုိတယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္းကုိ IGMP ကုိသုံးျပီးမွတ္သားထားပါတယ္။ Multicast routing protocol ေတြကေတာ့
၁၊ DVMRP (Distance Vector Multicast Routing Protocol)
၂၊ MOSPF (Multicast extensions to OSPF)
၃၊ PIM (Protocol Independent Multicast) တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမ ၂ ခုကုိမေလ့လာဘဲ ေမ့ထားလုိက္လုိ႔ရပါတယ္။ အသုံးအမ်ားဆုံးက PIM ျဖစ္ပါတယ္။ Network တစ္ခုရဲ့ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပုံကုိေလ့လာတဲ့ နည္းလမ္း (Topology Discovery Mechanism) PIM မွာမပါ၀င္ပါဘူး။ PIM က (BGP, OSPF, EIGRP, RIP) အစရွိတဲ့ routing protocol တစ္ခုရဲ့ topology discovery mechanism ကုိမွီခုိသံုးစြဲတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ unicast routing protocol တစ္ခုရွိမွအလုပ္လုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ Protocol Independent လုိ႔ေခၚတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ဘယ္ unicast routing protocol ကုိအသုံးျပဳရမယ္လုိ႔ မသတ္မွတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခုခု ရွိေနရင္းအလုပ္ျဖစ္တယ္ေပါ့။
ကြန္ပ်ဴတာေတြက Multicast အခ်က္အလက္ရလုိေၾကာင္း သတင္းပုိ႔တာကုိ IGMP Join လုိ႔အထက္မွာေျပာခဲ့ပါတယ္။ IGMP Join packet က switch ကုိ ျဖတ္ျပီး router ဆီကုိ ေရာက္တဲ့အခါ router က IGMP table အေနနဲ႔သိမ္းထားပါတယ္။ (switch မွာရွိတဲ့ IGMP snooping table နဲ႔ မတူဘူးဆုိတာ မွတ္ထားပါ။)။
Router က IGMP Join ရတယ္ဆုိတာ Multcast အခ်က္အလက္ကုိ လက္ခံလုိတဲ့ကြန္ပ်ဴတာအနည္းဆုံးတစ္လုံး Interface တစ္ခုမွာရွိေနတယ္ဆုိတာ သတင္းရတာျဖစ္ပါတယ္။ Router အေနနဲ႔ Multicast အခ်က္အလက္ကုိ ျဖန္႔ေ၀ေပးမဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ (publisher) ဆီကုိ အျခား router ေတြကတဆင့္ျဖတ္ျပီး သတင္းပုိ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
Router ေတြအခ်င္းခ်င္း Multicast group လက္ခံလုိသူမ်ား သတင္းပို႔ေပးတာကုိ PIM register လုပ္တယ္လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Network ထဲမွာရွိတဲ့ Router တစ္ခုရဲ့ေနရာကၾကည့္လုိ႔ RouterA က source နဲ႔ပုိနီးရင္ RouterA ကုိ ေရဆန္ upstream router လုိ႔ေခၚျပီး၊ destination နဲ႔ပုိနီးရင္ ေရစုန္ downstream router လုိ႔ေခၚပါမယ္။
PIM register packet ေတြကုိ upstream router ေတြဆီပုိ႔ေပးရျပီး၊ Multicast data ေတြက downstream router ေတြဆီကုိ ျဖန္႔ေ၀ေပးရတယ္လုိ႔ေျပာရင္ သိပ္မ်က္ေစ့မလယ္ဘူးလုိ႔ေမွ်ာ္လင့္ပါရဲ့။

Multicast data flow
source ------> switch ------> RouterB ------> RouterA ------> RouterZ ------> switch ------> destination

Multicast control flow
host --- (IGMP Join) ---> switch ----> RouterA --- (PIM Register) ---> RouterB

PIM ကုိ ေလးမ်ဳိးထပ္ထားပါတယ္။
၁၊ PIM-SM (PIM Sparse Mode)
၂၊ PIM-DM (PIM Dense Mode)
၃၊ PIM-Bidir (PIM Bi-directional)
၄၊ PIM-SSM (PIM Source Specific Multicast)

ေနာက္ေန႔မွ ဆက္ေဆြးေႏြးၾကေသးတာေပါ့။

Reading TCP kernel parameters using Python

2008-11-25T19:23:00.063-05:00

There are lots of interesting TCP parameters that are kept in kernel but most of them are not sent on the network. One of the values is snd_cwnd, sender size congestion window, which dicates how much data a TCP host is willing to send. They are dynamic values and they change during the lifetime of a socket.
There are total of 31 values (as of Ubuntu 2.6.20-16). I was working on a proof of concept project to validate TCP_DELAYED_ACK problem can be solved by double buffer write, as explained here.
This is an attempt to read TCP Kernel parameters using Python.
I could not get this running on a Windows computer though.

from socket import *
import struct

tcp_info = sock.getsockopt(SOL_TCP, TCP_INFO, 
           struct.calcsize('BBBBBBBLLLLLLLLLLLLLLLLLLLLL'))
print struct.unpack('BBBBBBBLLLLLLLLLLLLLLLLLLLLL', tcp_info)

Python Code Snipper that read TCP kernel parameters of a socket

struct tcp_info {

        __u8    tcpi_state;
        __u8    tcpi_ca_state;
        __u8    tcpi_retransmits;
        __u8    tcpi_probes;
        __u8    tcpi_backoff;
        __u8    tcpi_options;
        __u8    tcpi_snd_wscale : 4, tcpi_rcv_wscale : 4;


        __u32   tcpi_rto;
        __u32   tcpi_ato;
        __u32   tcpi_snd_mss;
        __u32   tcpi_rcv_mss;


        __u32   tcpi_unacked;
        __u32   tcpi_sacked;
        __u32   tcpi_lost;
        __u32   tcpi_retrans;
        __u32   tcpi_fackets;


        /* Times. */
        __u32   tcpi_last_data_sent;
        __u32   tcpi_last_ack_sent;     /* Not remembered, sorry. */
        __u32   tcpi_last_data_recv;
        __u32   tcpi_last_ack_recv;


        /* Metrics. */
        __u32   tcpi_pmtu;
        __u32   tcpi_rcv_ssthresh;
        __u32   tcpi_rtt;
        __u32   tcpi_rttvar;
        __u32   tcpi_snd_ssthresh;
        __u32   tcpi_snd_cwnd;
        __u32   tcpi_advmss;
        __u32   tcpi_reordering;


        __u32   tcpi_rcv_rtt;
        __u32   tcpi_rcv_space;

        __u32   tcpi_total_retrans;
};

tcp.h

၂၀၀၈ ရုံးပိတ္ရက္ခရီး (၂)

2008-11-23T00:21:00.004-05:00

- ႏုိ၀င္ဘာ ၁၂ ရက္ ၊ ၂၀၀၈ (ဗုဒၶဟူးေန႔) - မီးဒ္ေရကန္ ၊ ဂရန္းကင္ညြန္

မနက္ ၈ နာရီေလယာဥ္နဲ႔ ဆန္ဖရန္စစ္စကုိကထြက္ခဲ့တာ လပ္စ္ေဗးဂပ္စ္ ကုိ မနက္ ၉ နာရီခြဲေလာက္မွာ ေရာက္ပါတယ္။ အငွားကား ၀င္ယူ၊ မနက္စာ စားျပီး ေဗးဂပ္စ္ကထြက္ေတာ့ မနက္ ၁၁ နာရီေက်ာ္ေလာက္ရွိပါျပီ။ ေဗးဂပ္စ္ျမဳိ႔ျပင္က မုိင္ ၃၀ ခန္႔မွာရွိတဲ့ Lake Meade ကုိ ေန႔လည္ ၁ နာရီေလာက္ ၀င္ၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။ Lake Meade က အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြင္း လူေဆာက္တဲ့ ေရကန္ေတြထဲမွာ အၾကီးဆုံးျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

Lake Meade ရဲ့ေဘးမွာ ပတ္ေဆာက္ထားတဲ့ မီးရထားလမ္းေၾကာင္းေဟာင္း မွာ ၂ မုိင္ေလာက္ လမ္းေရွာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမီးရထားလမ္းကုိ ၁၉၃၁ က စတင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ျပီး၊ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွာ အသုံးျပဳတာ ရပ္စဲခဲ့တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ အနီးအနာမွာရွိတဲ့ Boulder City ကေန ဟူးဗား ေရကာတာ (Hoover Dam) ဆီကုိ ေဆာက္လုပ္ေရး ကုန္ပစၥည္းေတြ တင္ေျပးခဲ့တဲ့ ရထားေတြအတြက္လုိ႔သိရပါတယ္။

Lake Meade ကထြက္ျပီး ၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ Hoover Dam ကုိေရာက္ပါတယ္။ Grand Canyon ကုိ နည္းနည္းေစာေရာက္ခ်င္တာေၾကာင့္ ၀င္မၾကည့္ေတာ့ဘဲ ေဘးကသာျဖတ္ေမာင္းခဲ့ပါတယ္။ ေရကာတာနားက လမ္းမွာ ရဲေတြက ကားတုိင္းကုိ စစ္ေဆးတာေၾကာင့္ ေျဖးေျဖးသာေမာင္းလုိ႔ရပါတယ္။ လမ္းကလည္း ေတာင္တက္ျဖစ္တဲ့အျပင္ အလိမ္အေကာက္ေတြမ်ားပါတယ္။ ေရကာတာကုိ လာေရာက္လည္ပတ္သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားတာ သတိျပဳမိပါတယ္။ ဒီေရကာတာရဲ့ေဘးနားေလးမွာ Nevada ျပည္နယ္နဲ႔၊ Arizona ျပည္နယ္ကုိျဖတ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းရွိျပီး၊ အဲဒီေနရာကုိျဖတ္တာနဲ႔ တစ္နာရီကြာသြားပါတယ္။ Nevada က Pacific Timezone ျဖစ္ျပီး၊ Arizona က Mountain Time ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီနားမွာ ေျခတစ္လွမ္း၊ ဘီးတလွိမ့္ေလာက္ကြာတဲ့ အခ်ိန္တစ္နာရီ ကြာတယ္လုိ႔ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ Hoover Dam ဆုိတာ မႏွစ္က နာမည္ၾကီးခဲ့တဲ့ Transformers ရုပ္ရွင္ထဲမွာ လူဆုိးစက္ရုပ္ Megatron ကုိ အစိုးရက သိမ္းထားတဲ့ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

Hoover Dam ကေန လမ္းမ ၉၃ (Route 93) ေပၚမွာ ၇၅ မုိင္ေလာက္ေမာင္းျပီးတဲ့အခါ Route-93 နဲ႔ ျပည္နယ္ျဖတ္လမ္းမၾကီး နံပါတ္ ၄၀ (Interstate 40) တုိ႔ဆုံတဲ့ Kingman ျမဳိ႔ေလးကုိေရာက္ပါတယ္။ Kingman ဟာ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္မ်ားဆီက နာမည္ၾကီး လူသံုးအရမ္းမ်ားခဲ့တဲ့ လမ္းမ ၆၆ (Route 66) ရဲ့ လမ္းဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္မ်ားအစပုိင္းက စခဲ့တဲ့ စီးပြားပ်က္ကပ္ အခ်ိန္တုံးက အေမရိကရဲ့ အေရွ.ဘက္ကမ္းကလူေတြ အလုပ္ရွာဖုိ႔ အိမ္ယာကုိျပစ္ျပီး ေရၾကည္ရာ မ်က္ႏုရာ Route 66 အတုိင္း အေနာက္ဘက္ကုိ လာခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ အရမ္းစည္ကားခဲ့တယ္လုိ႔ မွတ္သားခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က နာမည္ၾကီးခဲ့တဲ့ Cars ကာတြန္းကားဟာ Route 66 ကုိေနာက္ခံထားတဲ့ ရုပ္ရွင္ျဖစ္ပါတယ္။

Grand Canyon ကုိေရာက္ေတာ့ ည ၇ နာရီေက်ာ္ ေလာက္ရွိျပီး၊ မုိးစုတ္စုတ္ခ်ဳပ္ေနပါျပီ။ အဲဒိေန႔က ကဆုန္လျပည့္ညမတုိင္ခင္ တရက္ျဖစ္ျပီး တိမ္အေတာ္အသင့္ကင္းတဲ့ညျဖစ္လုိ႔ လ အလင္းေရာင္နဲ႔ ညေမွာင္ေမွာင္မွာ ပတ္၀န္းက်င္ကုိ ေကာင္းေကာင္းျမင္ရပါတယ္။ အပူခ်ိန္ကေတာ့ သုည ေအာက္နည္းနည္းေလ်ာ့မယ္ထင္ပါတယ္။ ဟုိတယ္မွာ ပစၥည္းခ်ျပီးတာနဲ႔ Grand Canyon ကုိ လေရာင္ေအာက္မွာျမင္ရေအာင္ ျပန္ထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဟုိတယ္ကေန ၅ မုိင္ေလာက္ေမာင္းျပီးေတာ့ Grand Canyon ရဲ့ View Point တေနရာမွာ ကားရပ္ျပီး ေခ်ာက္ၾကီးရဲ့ နေဘးမွာ သြားေငးခဲ့ၾကပါတယ္။ လေရာင္ေအာက္မွာ ေပ ၆၀၀၀ ေက်ာ္နက္တဲ့ ေခ်ာက္ၾကီးဟာ အပ္က်သံၾကားရေအာင္ ျငိမ္သက္ေနပါတယ္။ ဟုိးေ၀ေ၀း ေခ်ာက္ထဲတေနရာမွာ မီးေရာင္ လဲ့လဲ့ကုိ လွမ္းျမင္ရပါတယ္။ ေဒသခံ လူနီရုိင္းေတြဘဲလား၊ ညစခန္းထြက္ၾကတဲ့ ခရီးသယ္ေတြဘဲလားေတာ့ မေျပာတတ္ပါဘူး။ လူအုပ္စုေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေခ်ာက္ထဲကုိ ညအိပ္ခရီးထြက္ဖုိ႔ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ စီစဥ္ရေအာင္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ့အကုိနဲ႔ ေျပာရင္စိတ္ကူးယဥ္ၾကည့္မိပါေသးတယ္။ ျမင္ရခဲတဲ့၊ ၾကည့္လုိ႔မ၀ႏုိင္တဲ့ လေရာင္ေအာက္က ေခ်ာက္နက္နက္ၾကီးကုိ ဓါတ္ပုံရုိက္ဖုိ႔ အတန္အတန္ၾကိဳးစားေပမယ့္ ဓါတ္ပုံပညာဥာဏ္ ခ်ဳိ႔တဲ့တာေၾကာင့္ ပုံမဲမဲေတြသာ ထြက္လာပါတယ္။ ေအးတာလဲ အရမ္းေအး၊ ဓါတ္ခဲတ၀က္ေက်ာ္လဲကုန္သြားတာေၾကာင့္ ၁ နာရီေလာက္ ေငးေမာျပီးတဲ့အခါမွာ ဟုိတယ္ကုိ ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ျပီးျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ့အေမ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔နဲ့အျပဳိင္ အေအးထဲမွာ လုိက္ေနျပီး နည္းနည္းမွ ႏွာေစး ေခါင္းကုိက္မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။

Lake Meade

ရထားလမ္းေဟာင္းေပၚမွာ

ရထားလမ္းေဟာင္းေပၚကျမင္ရတဲ့ Lake Meade

I was tired

Hoover Dam

Route 66 Sign at Kingman, Arizona

စာသင္ေက်ာင္း အလွဴေငြ

2008-11-23T00:12:00.002-05:00

MyanmarItPros မွတဆင့္ သိကၽြမ္းခဲ့တဲ့ ဂ်ပန္ျပည္ေရာက္ ကုိေက်ာ္ထြန္းက - မုံရြာ (ပုလဲ) ျမဳိ႔နားက မင္းမ(န) စာသင္ေက်ာင္းအတြက္ တာ၀န္ယူ အလွဴေငြေကာက္ခံေနပါတယ္။
လွဴဒါန္းလုိသူမ်ား http://www.ywathit.org/ ကတဆင့္ဆက္သြယ္ႏုိင္ပါတယ္။

IPv4 သက္တမ္းကုန္မဲ့ေန႔

2008-11-22T14:43:00.010-05:00

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လေက်ာ္ေလာက္က Router ေတြ ေသတဲ့ေန႔ ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္တစ္ခု ေရးခဲ့ပါတယ္။

အင္တာနက္မွာ လက္ရွိသုံးေနတဲ့ addressing စနစ္က IP version 4 ျဖစ္ျပီး IP address တစ္ခုမွာ 32-bits (4 bytes) ရွိတယ္ဆုိတာ သိၾကမွာပါ။ ကြန္ပ်ဴတာ စုစုေပါင္း ၃၂ ဘီလီယန္ ကုိလိပ္စာေပးႏိုင္တယ္လုိ႔ ထင္ရေပမယ့္ တကယ္တန္း ဒီထက္အမ်ားၾကီးနည္းပါတယ္။

ေအာက္မွေဖၚျပထာတဲ့ address ေတြကုိ အင္တာနက္မွာ တုိက္ရုိက္ခ်ိတ္ဆက္လုိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြကုိ သုံးလုိ႔မရပါဘူုး။
၁၊ ၁၀.x.x.x - (private address - see RFC-1918)
၂၊ ၁၂၇.x.x.x (loopback for localhost - see RFC-3300)
၃၊ ၁၇၂.၁၆.x.x ကေန ၁၇၂.၃၁.x.x (private address - see RFC-1918)
၄၊ ၁၉၂.၁၆၈.x.x (private address - see RFC-1918)
၅၊ ၂၂၄.၀.၀.၀ မွ ၂၃၉.၂၅၅.၂၅၅.၂၅၅ (multicast - see RFC-3171)
၆၊ ၂၄၀.၀.၀.၀ မွ ၂၅၅.၂၅၅.၂၅၅.၂၅၅ (reserved - see RFC-3300)

IP address ေတြကုိ ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ဗဟုိအဖဲြ႔အစည္းကေတာ့ IANA (Internet Assigned Numbers Authority) ျဖစ္ပါတယ္။ IP address လုိအပ္သူေတြကုိ IANA က ေဒသဆုိင္ရာ အင္တာနက္ မွတ္တမ္းတင္ရုံးခြဲေတြကတဆင့္ ေခ်းငွားေပးပါတယ္။ အဲဒီရုံးခြဲေတြကုိ RIR (Regional Internet Registry) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကမာၻေပၚမွာ RIR ၅ ခုရွိပါတယ္။
ပုိ စုံစုံလင္လင္သိခ်င္ရင္IP Address ကုိ ဘယ္သူ႔ဆီကေတာင္းရမလဲ ဆုိတဲ့ေခါင္းစဥ္ကုိျပန္ဖတ္ၾကည့္ပါ။

IP address ျဖန္႔ေ၀ပုံကုိ အက်မ္းေျပာရရင္ -
၁၊ IANA -> RIR -> ISP -> Home User
၂၊ IANA -> RIR -> ISP -> Organizations (single-homed i.e. single Internet connection)
၃၊ IANA -> RIR -> Organizations (multi-homed i.e. multiple Internet connections from multiple ISPs

IANA က RIR ေတြကုိ တစ္ၾကိမ္မွာ /8 block ၂ ခုေပးပါတယ္။ /8 block တစ္ခုမွာ IP address ၁၆ သန္းေက်ာ္ ပါပါတယ္။ သေဘာတူထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းကေတာ့ RIR ေတြရဲ့လက္ထဲမွ ျဖန္႔ေ၀ေပးဖုိ႔ IP address ၉ လစာ ရွိရပါမယ္။ ဒိထက္နဲသြားရင္ IANA ဆီက ထပ္ေတာင္းခြင့္ရွိပါတယ္။ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ RIR ေတြက သူတုိ႔ရဲ့လက္ထဲမွာရွိတဲ့ IP address အေရအတြက္ /8 block ၂ ခုထက္ ေလ်ာ့သြားရင္ IANA ကထပ္ေတာင္းပါတယ္။ တနည္းေျပာရရင္ေတာ့ ISP ေတြ၊ Organization ေတြက IP address သုံးစြဲတဲ့ႏွုံးဟာ ၉ လတုိင္းမွာ ၃၂ သန္းခန္႔ (2 x /8 block) ရွိတယ္လုိ႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ စာရင္းအရ IANA ရဲ့လက္ထဲမွ /8 block ၃၈ ခုက်န္ပါေတာ့တယ္။ ခန္႔မွန္းတာကေတာ့ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ /8 block ၁၅ ခုေလာက္ ကုန္သြားျပီး၊ ၂၀၁၀ မွာ ၁၅ ခုထက္နဲနဲပုိကုန္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒီႏွုန္းနဲ႔ဆုိရင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖၚ၀ါရီလေရာက္ရင္ IANA ရဲ့ လက္ထဲမွာ IPv4 address က်န္ေတာ့မွာမဟုတ္ပါဘူး။

အဆုိး၀ါးဆုံးျဖစ္ႏုိင္တာကေတာ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္းမွာ အင္တာနက္ကုိ ခ်ိတ္ဆက္မဲ့ကြန္ပ်ဴတာေတြကနဲ႔ အဲဒီအရင္က ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြ ဆက္သြယ္လုိ႔ မရေတာ့ဘဲ အင္တာနက္ ႏွစ္ျခမ္းကြဲသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပသနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔အတြက္ IP version 6 (RFC-2460) ကုိ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကထဲက စံျပဳခဲ့ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ (၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပုိင္း) အထိ IPv6 ကုိ ေျပာင္းလဲ အသုံးျပဳၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းဆုိတာ မရွိသေလာက္နည္းပါးပါတယ္။

ေနာက္ဆုံးမိနစ္အထိ အလုပ္မလုပ္ဘဲ အခ်ိန္ဆြဲတယ္ဆုိတာ လူအမ်ားစုရဲ့အက်င့္ပါ။ ဒါေပမယ္ IPv6 ကုိေျပာင္းလဲဖုိ႔ အခ်ိန္ဆြဲတာကေတာ့ မီးနဲ႔ကစားသလုိျဖစ္တယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းက Y2K ျပသနာေၾကာင့္ IT ေလာကမွာ အလုပ္ေတြအရမ္းတြင္က်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ ေခတ္မမွီေတာ့တဲ့ COBOL Programmer ေတြေတာင္ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းရလုိက္ၾကေသးတယ္လုိ႔ၾကားမိပါတယ္။ သိပ္ေတာ့ ၾကာၾကာမခံဘူးေပါ့။
ကၽြန္ေတာ့အထင္ေတာ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ဆန္းပုိင္းမွာ IPv4 ကေန IPv6 ကုိေျပာင္းဖို႔အတြက္ ကုမၸဏီေတြျပာျပာသလဲ လုပ္ၾကရင္ IPv6 ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားအတြက္ အလုပ္အကုိင္အသစ္ေတြ ေပၚလာႏုိင္တယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။

၂၀၀၈ ရုံးပိတ္ရက္ခရီး (၁)

2008-11-16T18:32:00.022-05:00

ရုံးကရတဲ့ခြင့္ရက္ေတြကုိ ႏွစ္မကုန္ခင္ကုန္ေအာင္သံုးရင္သံုး၊ မသုံးရင္ဆုံးမယ္ဆုိတာေၾကာင့္ အရင္တစ္ပတ္က ခြင့္ယူျပီး ခရီးထြက္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၾကဳိတင္မစီစဥ္ခဲ့ေပမယ္ ေတာ္ေတာ္အဆင္ေျပခဲ့ပါတယ္။
၅ ရက္အတြင္းမွာ မုိင္ ၁ ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ကားေမာင္းျပီး (*) ၊ ၁၀ မုိင္ ေက်ာ္ေလာက္ ေတာလမ္းေတြမွာ လမ္းေရွာက္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

- ႏုိ၀င္ဘာ ၁၀ ရက္ ၊ ၂၀၀၈ (တနၤလာေန႔) - ဆန္ဖရန္စစ္စကုိ

Delta ေလေၾကာင္းလုိင္းနဲ႔ နယူးေယာက္ကေန မနက္ ၈ နာရီကထြက္ခဲ့တာ ဆန္ဖရစ္ဆစ္စကုိ ကုိ ေန့လည္ ၂ နာရီေလာက္ မွာေရာက္ပါတယ္။ ဆန္ဖရင္ေလယာဥ္ကြင္းနဲ႔ သိပ္မေ၀လွတဲ့ ေဒလီစီတီးက ဗမာစားေသာက္ဆုိင္မွာ ေၾကးအုိးျပဳတ္၊ ၀က္အူသုပ္နဲ႔ ဖက္ထုပ္ေၾကာ္တုိ႔ ၀င္စားခဲ့ပါတယ္။ နယူးေယာက္မွာ ဒီလုိဆုိင္မ်ဳိးရွိတယ္လုိ႔မၾကားမိပါဘူး။
စားျပီးေတာ့ ဆန္ဖရန္ျမဳိ႔အေနာက္စြန္မွာရွိတဲ့ Sutro Heights Park ကုိ ခဏသြားလည္ျပီး လမ္းနည္းနည္းေရွာက္ခဲ့ပါတယ္။

- ႏုိ၀င္ဘာ ၁၁ ရက္ ၊ ၂၀၀၈ (အဂၤါေန႔) - ဆီကုိးရွားဥယာဥ္ / ကင္းကင္ညြန္ဥယာဥ္

Sequoia National Park ဟာ ကာလီဖုိးနီးယားျပည္နယ္ အလယ္ပုိင္းေလာက္မွာ ရွိပါတယ္။ Los Angeles ရဲ့ ေျမာက္ဘက္၊ San Francisco ရဲ့ေတာင္ဘက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့အကုိေနတဲ့ ျမဳိ႔ကေန ၄ နာရီေက်ာ္ ကားေမာင္းသြားရပါတယ္။

ဆီကုိးရွားဥယာဥ္က ဧက ၄ သိန္းေက်ာ္က်ယ္ပါတယ္။ ဒီဥယာဥ္က ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပ ၁၃၀၀ ကေန ေပ ၁၄၀၀၀ ေက်ာ္အထိရွိပါတယ္။ ဥယာဥ္ထဲမွာရွိတဲ့ Mount Whitney ေတာင္က ေပ ၁၄၅၀၅ ေပရိွျပီး အေမရိကမွာ အျမင့္ဆုံး ေတာင္လုိ႔ဆုိပါတယ္။
ကမာၻမွာ အၾကီးဆုံးသစ္ပင္ German Sherman Tree အဲဒီဥယာဥ္ထဲ မွာရွိပါတယ္။ ဒီသစ္ပင္ရဲ့သက္တမ္းက အႏွစ္ ၂၅၀၀ ေလာက္ရွိမယ္လုိ႔ခန္႔မွန္းၾကျပီး ၂၇၅ ေပ ျမင့္ပါတယ္။

ကမာၻ႔အၾကီးဆုံးသစ္ပင္

ကမာၻ႔အၾကီးဆုံးသစ္ပင္ ရဲ့ေျခရင္း

King Canyon National Park က ဆီကုိးရွားဥယာဥ္နဲ႔တဆက္ထဲျဖစ္ျပီး ဧက ၄ သိန္း ၆ ေသာင္းေက်ာက္က်ယ္ပါတယ္။ ဆီကုိးရွားဥယာဥ္မွာ သစ္ပင္အၾကီးၾကီးေတြ အမ်ားၾကီးရွိျပီး၊ အမ်ားၾကီးပုိေအးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေရာက္တဲ့ ေန႔က ႏွင္းေတြ က်ေနပါတယ္။ တဆက္တည္းရွိတဲ့ ကင္းကင္ညြန္ဥယာဥ္မွာေတာ့ ရာသီဥတုအမ်ားၾကီးပုိေႏြးျပီး၊ သစ္ပင္ေတြက ဆီကုိးရွားဥယာဥ္ထဲကလုိ မၾကီးပါဘူး။ ကင္းကင္ညြန္ဥယာဥ္မွာ ေက်ာက္ေတာင္အျမင့္ၾကီးေတြၾကားထဲက မ်က္ခင္းစိမ္းစိမ္းစုိစုိေတြ၊ ေက်ာက္စရစ္ခဲေတြနဲ႔စမ္းေခ်ာင္းေတြ၊ ျမစ္နဲ႔ ေရတံခြန္ေတြက ေတာ္ေတာ္ကုိ လွပါတယ္။ ကင္းကင္ညြန္ဥယာဥ္ထဲက ၁ မုိင္ခြဲရွိတဲ့ Zumwalt Meadow ဆုိတဲ့ ေျမတတန္၊ ေက်ာက္တတန္ ေတာလမ္းကုိ လမ္းေရွာက္ၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့အစ္ကုိရဲ့မိတ္ေဆြ ေဒါက္တာကုိတင္လြင္ ခ်က္ျပီးယူလာတဲ့ ေကာက္ညွင္းငခ်ိပ္ေပါင္း၊ ငါးရန္႔ေခ်ာက္ကင္၊ အုံးသီးခ်စ္ နဲ႔ ႏွမ္းေထာင္း ကေတာ့ အဲဒီခရီးမွာ အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ ေန႔လည္စာျဖစ္ပါတယ္။

Zumwalt Meadow

My Brother - Zumwalt Meadow

Zumwalt Meadow

Zumwalt Meadow

(*) my brother did all the driving :)

စိတ္ခ်ရတဲ့ Multicast

2008-11-06T21:01:00.006-05:00

အခ်က္အလက္ေတြကုိ Multicast အသုံးျပဳျပီးျဖန္႔ေ၀တဲ့အခါ UDP ကုိမသုံးမျဖစ္သံုးရပါတယ္။ Multicast ဆုိတာ ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခုကအခ်က္အလက္ပုိ႔ေပးျပီး ကြန္ပ်ဴတာအမ်ားၾကီးက လက္ခံတဲ့ application ေတြမွာပါတယ္။ ဥပမာ တစ္ခုကေတာ့ စေတာ့ေစ်းကြက္ကဒုိင္ေတြ ေပါက္ေစ်း၊ ေရာင္းေစ်း၊ ၀ယ္ေစ်း အခ်က္အလက္ေတြကို ပြဲစား ကုမၸဏီေတြကုိ ျဖန္႔ေ၀ေပးတဲ့အခါ သုံးေလ့ရွိပါတယ္။

UDP ရဲ့ သဘာ၀က အခ်က္အလက္ကုိ ၀န္နည္းနည္းနဲ႔ ျမန္ျမန္ပုိ႔ေပးႏုိင္ဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ခံသူကရသည္၊ မရသည္ ျပန္စစ္ေဆးတဲ့ စံနစ္မပါ၀င္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ UDP နဲ႔ အခ်က္အလက္ပုိ႔ေပးရင္ စိတ္မခ်ရဘူးလုိ႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ (စိတ္ခ်ေစခ်င္ရင္ေတာ့ TCP ကုိသုံးပါ။ ဒါေပမယ့္ ၀န္ပုိၾကီးပါတယ္။ TCP ကုိ Multcast မွာသုံးလုိ႔လဲမရပါဘူး။)

ေငြေၾကးအခ်က္အလက္ေတြကုိ Multicast/UDP သုံးျပီးျဖန္႔ေ၀ေပးတဲ့အခါ လက္ခံရသူေတြက အခ်က္အလက္ေတြကုိ မရခဲ့ရင္ ျပန္ေတာင္းဖုိ႔အတြက္ Multicast မွာေရာ၊ UDP မွာပါ လုပ္ေပးႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းမပါ၀င္ပါဘူး။ ဒီလုိ စိတ္ခ်ရတဲ့ Multicast ပရုိဂရမ္မ်ဳိးေရးဖုိ႔အတြက္ Transport Layer နဲ႔ Application Layer ၾကားထဲက messaging middleware လုိအပ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ ေစ်းကြက္မွာ အေအာင္ျမင္ဆုံး သူ ၂ ဦးကေတာ့
၁၊ Tibco နဲ႔
၂၊ 29West
တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကုမၸဏီေတြက ထုတ္လုပ္တဲ့ messaging middleware က Java, C, C++, C# (.NET) စတဲ့ လူသုံးမ်ားတဲ့ ပရုိဂရမ္ဘာသာစကားေတြကုိ အေထာက္အပ့ံေပးပါတယ္။ Tibco (သုိ႔) 29West ကုိ ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ ေရးႏုိင္တဲ့ ပရုိဂရမ္မာေတြဆုိ လခေကာင္းေကာင္းနဲ႔ အလုပ္လြယ္လြယ္ရႏုိင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဘဏ္ေတြ၊ စေတာ့ေစ်းကြက္ဒုိင္ေတြ၊ စေတာ့/ေငြေၾကးပြဲစား လုပ္ငန္းေတြက ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။

Network Engineer ဒီ middleware ေတြက စိတ္မခ်ရတဲ့ Multcast/UDP ကုိစိတ္ခ်ရေအာင္ ၀န္ေဆာင္ ေပးတယ္ဆုိတာ သိထားဖုိ႔လုိပါတယ္။
ပုိ႔ေပးတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ (sender) က အခ်က္အလက္ေတြကုိ ပုိ႔ေပးတဲ့အျပင္ မိတၱဴပြားျပီး ခဏသိမ္းထားေပးပါတယ္။
လက္ခံတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ (receiver) ကအခ်က္အလက္တခ်ဳိ႔ကုိ မရလုိက္ရင္ ျပန္ပုိ႔ေပးဖုိ႔ေတာင္းပါတယ္။ ဒီလုိေတာင္းတာကုိ ပုိ႔ေပးတဲ့ကြန္ပ်ဴတာရဲ့ မိတၱဴထဲမွာ ရွိေသးရင္ျပန္ပုိ႔ေပးပါတယ္။
ပုိ႔ေပးတဲ့ကြန္ပ်ဴတာက မိတၱဴ ကုိဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာသိမ္းထားမယ္ဆုိတာ လုိအပ္သလုိသတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

လက္ခံတဲ့ကြန္ပ်ဴတာေတြက ခဏခဏ ျပန္ေတာင္းေနရင္၊ ပုိ႔ေပးသူကလည္း ပုံမွန္အလုပ္ကုိမလုပ္ႏုိင္ဘဲ ပုိ႔ေပးျပီးသားအခ်က္အလက္ကုိ ျပန္ျပန္ပုိ႔ေပးေနရပါလိမ့္မယ္။ ေမးခြန္းထူတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြမ်ားတဲ့စာသင္ခန္းမွာ အထပ္ထပ္ရွင္းျပေနရလုိ႔ သင္ခန္းစာခရီးမေရာက္သလုိ ဆန္ဆန္ေပါ့။

ဒီလုိျဖစ္တာ ပုိဆုိးဆုိးလာရင္ "network ျပသနာ တစ္ခုခုျဖစ္ေနျပီ" ဆုိျပီး ေပ်ာ္ပြဲ ရႊင္ပြဲ စတင္ပါေတာ့တယ္။

Tools of the Trade (Programming Languages)

2008-11-05T21:33:00.009-05:00

မၾကာမၾကာလုပ္ရတဲ့အလုပ္ေတြကုိ Program တစ္ခုေရးထားျပီးျပန္သံုးရင္ အခ်ိန္ကုန္ လူသက္သာတယ္ဆုိတာ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့သူတုိင္းသိၾကမွာပါ။ Networking နဲ႔အသက္ေမြးေနတဲ့သူေတြအတြက္ အလုိေလ်ာက္အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ ပရုိဂရမ္ေသးေသး ေလးေတြေရးဖုိ႔မၾကာခဏၾကဳံရပါတယ္။ အသုံးမ်ားၾကတဲ့ Programming Language ေတြကေတာ့ Perl, Expect, TCL (တစ္ကယ္လ္ လုိ႔အသံထြက္ပါ) နဲ႔ Python တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

Cisco ရဲ့ EEM (Embedded Event Manager) မွာ TCL ကုိသုံးပါတယ္။ Cisco က EEM ကုိအသံုးျပဳဖုိ႔ အရမ္းေၾကာ္ျငာ ႏွုိးေဆာ္ေပမယ့္ အသုံးမ်ားတာ သိပ္မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ EEM အေၾကာင္းကုိ ဒီမွာ ဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ျပီး၊ လူေတြ၀ုိင္းေရးထားၾကတဲ့ ဥပမာေတြကုိေတာ့ ဒီမွာ ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။

အထက္ကေဖၚျပခဲ့တဲကြန္ပ်ဴတာ ဘာသာစကားေတြထဲမွာ Network Engineer ေတြအသုံးအမ်ားဆံုးကေတာ့ Perl ျဖစ္ပါတယ္။ Perl မွာ အဆင္သင့္သုံးဖုိ႔ Library ေတြေထာင္နဲ႔ခ်ီရွိပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာလည္း အသင့္ေရးျပီးသားပရုိရဂရမ္ေတြ(ဥပမာ)၊ ေလ့လာစရာေနရာေတြ (ဥပမာ)အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

Expect ကုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေသေသခ်ာခ်ာမသံုးဖူးေပမယ့္ Networking ေလာကမွာ အသံုးမ်ားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ Network Management နဲ႔ Router ေတြ၊ Switch ေတြရဲ့ အျမင့္ဆုံး ၀န္ေဆာင္ႏုိင္မွု (load testing) ကုိ စမ္းသပ္တဲ့ေနရာမွာ အသုံးမ်ားတယ္လုိ သိရပါတယ္။

Python ကေတာ့ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ Google က ေနရာတုိင္းလုိလုိမွာ အၾကီးအက်ယ္အသံုးျပဳလုိ႔ ပုိလူသံုးမ်ားလာပါတယ္။ Network Programming မွာလည္း လြယ္လြယ္ကူကူ စမ္းသပ္လုိ႔ရပါတယ္။ ဟုိအရင္ေခါတ္က Basic လုိ တစ္ခုခုိင္းရင္ ခ်က္ခ်င္းအေျဖရတာေၾကာင့္ ျမန္ျမန္နဲ႔ လြယ္လြယ္စမ္းခ်င္တဲ့ေနရာေတြမွာ အသံုးတဲ့ပါတယ္။

TCP socket တစ္ခုက ဖြင့္တဲ့ ဥပမာကုိ နည္းနည္းေရးသြားပါမယ္။ ေနာင္ပုိင္းထြက္တဲ့ Linux distribution တုိင္းလုိလုိမွာ Python ပါျပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီဥပမာက Linux shell ကေန PIX Firewall (192.168.1.1) ကုိ Telnet သုံး Login လုပ္ျပီးတဲ့အခါမွာ "show ver" ဆုိတဲ့ command တစ္ခုကုိ run မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပရုိဂရမ္မွာ တစ္လုိင္းရုိက္တုိင္း Firewall ဆီက တစ္ခုျပန္လာတာကုိ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

္from socket import * - socket နဲ႔ ဆုိင္တဲ့ Library ေတြကုိ import လုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။
s = socket(AF_INET, SOCK_STREAM) - TCP socket တစ္ခုကုိ memory မွာ တည္ေဆာက္ပါမယ္။
s.connect(("192.168.1.1", 23)) - TCP Socket က Firewall ရဲ့ port 23 (telnet) ကုိလွမ္းဆက္သြယ္ပါတယ္။
print s.recv(1024) - Firewall ကျပန္လာတဲ့ Login Prompt ကုိ ျမင္ေအာင္ျပေပးတာျဖစ္ပါတယ္။
s.send("password\n") - Firewall ကုိ Password ပုိ႔ေပးျပီး Login လုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။
print s.recv(1024) - Login လုပ္တာေအာင္ျမင္သြားလုိ႔ Firewall ရဲ့ user prompt ကုိ ေရာက္သြားတာကုိ ျမင္ေအာင္ျပေပးပါတယ္။
s.send("show ver\n") - Firewall မွာ "show ver" ဆုိတဲ့ commad ကုိ Run ပါတယ္။
print s.recv(1024) - "show ver" ရဲ့ အေျဖကုိ ျမင္ေအာင္ျပေပးတာျဖစ္ပါတယ္။

အထက္က Program ကုိ တလုိင္းျခင္းရုိက္လုိက္ရင္ ဒီလုိေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

[root@bart ~]# python
Python 2.5.1 (r251:54863, Jun 15 2008, 23:59:20)
[GCC 4.1.2 20070925 (Red Hat 4.1.2-33)] on linux2
Type "help", "copyright", "credits" or "license" for more information.
>>> from socket import *
>>> s = socket(AF_INET, SOCK_STREAM)
>>> s.connect(("192.168.1.1", 23))
>>> print s.recv(1024)
User Access Verification

Password:
>>> s.send("password\n")
>>> print s.recv(1024)

Type help or '?' for a list of available commands.
COMM-FW>
>>> s.send("show ver\n")
>>> print s.recv(1024)
show ver

Cisco PIX Firewall Version 6.3(4)
Cisco PIX Device Manager Version 3.0(4)

Compiled on Fri 02-Jul-04 00:07 by morlee

COMM-FW up 11 days 7 hours

Hardware: PIX-501, 16 MB RAM, CPU Am5x86 133 MHz
Flash E28F640J3 @ 0x3000000, 8MB
BIOS Flash E28F640J3 @ 0xfffd8000, 128KB

0: ethernet0: address is 0015.2b2d.e2ed, irq 9
1: ethernet1: address is 0015.2b2d.e2ee, irq 10
Licensed Features:
Failover: Disabled
VPN-DES: Enabled
VPN-3DES-AES: Enabled
Maximum Physical Interfaces: 2
Maximum Interfaces: 2
Cut-through Proxy: Enabled
Guards: Enabled
URL-filtering: Enabled
Inside Hosts: 10
<--- More --->
>>>

သမၼတ အုိဘားမား

2008-11-04T23:15:00.008-05:00

ည ၁၁ နာရီ (နယူးေယာက္ အခ်ိန္) မွာ အုိဘားမာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႏုိင္သြားျပီလုိ႔ သတင္းဌာန အားလုံးလုိလုိကေၾကျငာသြားၾကပါတယ္။ သူရဲ့ျပိဳင္ဘက္ ဂၽြန္မက္ကိန္းက သူရုံွးသြားတာကုိ အသိအမွတ္ျပဳေၾကာင္းဖုံးဆက္ေျပာျပီးသြားပါျပီ။ ၂၀၀၄ ခု ေရြးေကာက္ပြဲကဆုိ ေနာက္တေန႔ မနက္မုိးလင္းခါနီးအထိ ဘယ္သူႏုိင္မွန္းမသိေသးသလုိ၊ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ကဆုိ လခ်ီျပီး မဲေရခဲ့ရပါတယ္။
အဲဒါနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ အိုဘားမားက အျပတ္အသတ္ႏုိင္တာေပ့ါ။

အုိဘားမားဟာ အေမရိကန္ရဲ့ ပထမဦးဆံုးလူမဲသမၼတျဖစ္ျပီး၊ အသက္ ၄၇ ႏွစ္သာရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အေမရိကရဲ့ ၅ ဦးေျမာက္ အသက္အငယ္ဆုံး သမၼတျဖစ္ပါတယ္။ (အငယ္ဆုံးက ၄၂ အရြယ္မွ သမၼတျဖစ္ခဲ့တဲ့ သီအုိဒုိး ရုစဗဲ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေနဒီက ၄၃ ႏွစ္မွာ သမၼတ ျဖစ္ခဲ့ျပီ။ ဘီလ္ကလင္တန္က ၄၆ ႏွစ္မွာ သမၼတျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။)

သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ႔နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔စိတ္၀င္စားစရာ ၂ ခုကုိနည္းနည္းေျပာခ်င္ပါတယ္။
၁။ လူေတြသန္း ရာနဲ႔ခ်ီျပီး မဲေပးၾကေပမယ့္ သမၼတအႏိုင္အရုွံးကုိ ျပည္နယ္ေတြကုိ ကုိစားျပဳသူေတြရဲ့မဲနဲ႔သာဆုံးျဖတ္ပါတယ္။ လူအမ်ားစုေပးတဲ့မဲကုိ (popular votes) လုိ႔ေခၚျပီး ျပည္နယ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳသူေတြရဲ့မဲကုိ (electoral votes) လုိ႔ေခၚပါတယ္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ အယ္လ္ဂုိးက လူအမ်ားေပးတဲ့မဲမွာႏုိင္ျပီး ကုိယ္စားျပဳသူေတြေပးတဲ့မဲမွာ ရွုံးသြားလုိ႔ ဘူရွ္ သမၼတ ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ တနည္းေျပာရရင္ လူအမ်ားေပးတဲ့မဲက သိပ္အဓိပၸါယ္မရွိသလုိျဖစ္ေနတာေပါ့။
ဒါ့အျပင္ ကုိယ္စားျပဳသူေတြရဲ့မွာလည္း ႏုိင္တဲ့သူက အဲဒီျပည္နယ္ရဲ့ မဲအကုန္ရပါတယ္။ ဥပမာ နယူးေယာက္ျပည္နယ္မွာ Electoral Vote စုစုေပါင္း ၃၁ ခု ရွိပါတယ္။ အဲဒီ ၃၁ မဲမွာ ၁၆ မဲ၊ ၁၅ မဲ ျဖစ္ခဲ့ရင္ - ႏိုင္တဲ့သူက ၃၁ မဲလုံးရျပီး ရွုံးသူက တမဲမွ မရပါဘူး။ ABBA ရဲ့သီခ်င္းစာသားလုိ "the winner takes it all .. the loser standing small" ျဖစ္သြားတာေပါ့။

ဒီလုိဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရသလဲဆုိတာကေတာ့ အေမရိကရဲ့ သမုိင္းနဲ႔ဆုိင္ပါတယ္။ အေမရိကလြတ္လပ္ေရးရတာ ၁၇၇၆ ခုႏွစ္ကျဖစ္လုိ႔ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပလာခဲ့တာ အႏွစ္ ၂၀၀ ေက်ာ္ခဲ့ျပီျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုံးက မဲေပးတဲ့ေနရာကုိသြားဖုိ႔ဆုိတာ ေရတတန္၊ ကုန္းတတန္၊ ညအိပ္ညေန သြားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူတုိင္းလုိလုိက မဲေပးတဲ့ေနရာကုိ မသြားႏုိင္ဘဲ သူတုိ႔ေရြးခ်ယ္ေပးသူ တစ္ခ်ဳိ.က လူအမ်ားကုိ ကုိယ္စားျပဳျပီး မဲသြားေပးရတာပါ။

ကေန႔ေခါတ္လုိ သြားေရးလာေရး လြယ္ကူျပီး နည္းပညာဖြံ.ျဖဳိးတဲ့အခ်ိန္မွာ Electoral vote စနစ္ကုိ ဆက္မသုံးသင့္ဘူးလုိ႔ လူအမ်ားစုက ထင္ၾကပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒကုိ ျပန္ျပင္ရမွာေပါ့။ အဲဒါကုိမျပင္ရင္ လူအမ်ားစုေပးတဲ့မဲက သိပ္တန္ဖုိးမရွိလုိျဖစ္ေနပါမယ္။

၂။ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ႏုိ၀င္ဘာလ ပထမပတ္ရဲ့ အဂၤါေန႔မွာ လုပ္လာတာ ႏွစ္ရာနဲ႔ခ်ီရွိပါျပီ။ မဲေပးတဲ့ေန႔ဟာ ရုံးပိတ္ရက္မဟုတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ မဲေပးသူေတြ အနည္းနဲ႔အမ်ား ဒုကၡေရာက္ၾကရပါတယ္။
ဒီလုိလုပ္ရတာလဲသမုိင္းအေၾကာင္းေၾကာင့္ပါ။ တနဂၤေႏြေန႔ဆုိ လူေတြက ဘုရားေၾကာင္းသြားၾကဆုိေတာ့ မဲေပးဖုိ႔မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အထက္က ေျပာခဲ့သလုိ မဲေပးတဲ့ေနရာကုိ ေ၀းေ၀းလန္လန္သြားရတာေၾကာင့္ တနလၤာေန႔မွာ လုပ္ဖုိ႔လည္း အရင္ေခါတ္ေတြက မျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အဂၤါေန႔မွာ မဲေပးၾကတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။
လူေတြ လြယ္လြယ္ကူကူ မဲေပးႏုိင္ေအာင္ စေနေန႔ကုိေျပာင္းခ်င္ေျပာင္း၊ ဒါမွမဟုတ္ အဂၤါေန႔ကုိ ရုံးပိတ္ရက္အျဖစ္အစုိးရက သတ္မွတ္ေပးဖုိ႔ ေျပာဆုိၾကတာကုိ ၾကားမိပါတယ္။

၄ ႏွစ္မွ တစ္ခါျဖစ္တဲ့အျပင္ ကမာၻမွာ အၾကီးမားဆုံး ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံမွာ မဲေပးတာကုိ အဆင္ေျပ၊ လြယ္ကူ၊ စံနစ္က်ေအာင္ ဒီအခ်က္ေလးေတြ ျပင္ဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။

စီးပြားပ်က္ကပ္ ၂.၀ ျဖစ္မွာလား (၃)?

2008-11-03T20:57:00.012-05:00

[ သတိေပးခ်က္ - ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္ဟာစီးပြားေရးကၽြမ္းက်င္သူမဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာေရးတဲ့အခ်က္အလက္ေတြဟာ ဖတ္မိမွတ္မိတာေပၚမွာအေျခခံျပီး ကၽြန္ေတာ္ထင္တာကုိေရးတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မွန္တယ္ မမွန္ဘူးဆုိတာ တာ၀န္မယူႏုိင္ပါဘူး :) ]

အိမ္၀ယ္သူကုိ ေငြေခ်းျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဘဏ္ရဲ့လက္ထဲမွာ အေႄကြးစာရြက္က်န္ေနျပီး ေငြေခ်းသူက လစဥ္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိေငြထုတ္ေခ်းတဲ့ဘဏ္ (originating bank) က ေငြေခ်းသူလူမ်ဳိးေပါင္းစုံရဲ့ ဆုိးဒဏ္၊ ေကာင္းဒဏ္ကုိ ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေခ်းသူက ျပန္မဆပ္ရင္ အိမ္ကုိျပန္သိမ္းျပီး ဘဏ္ကေလလံတင္ ျပန္ေရာင္းစားေပါ့။ အိမ္ကုိျပန္မသိမ္းခင္မွာေတာ့ လအတန္ၾကာ သတိေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလုိ အေႄကြးဆုံးႏိုင္တဲ့အႏၲာရာယ္အနည္းအမ်ားကုိ risk လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ေငြေခ်းသူရဲ့၀င္ေငြ၊ အလုပ္အကုိင္၊ လက္ထဲရွိေငြ စတာေတြေပၚမွာမူတည္ျပီး risk ကုိဆုံးျဖတ္တာေပါ့။ အႏၲာရာယ္ၾကီးရင္ ေငြလုံးလုံးမေခ်းရင္မေခ်းနဲ႔၊ ဒါမွမဟုတ္ အတုိးႏွုံး အမ်ားၾကီးနဲ႔ေခ်းေလ့ရွိပါတယ္။ ျပန္မဆပ္ရင္ ေငြလံုးလုံးဆုံးမွာျဖစ္တာေၾကာင့္ ေငြေခ်းေပးတဲ့ဘဏ္တစ္ခုအေနနဲ႔ ကုိယ့္ဆီကေငြေခ်းသူကုိ ေသေသခ်ာခ်ာစစ္ေဆးဖုိ႔ဆုိတာ အေရးၾကီးပါတယ္။

ဘဏ္ေတြက ၀င္ေငြမေကာင္းတဲ့သူေတြ၊ ဆင္းရဲတဲ့သူေတြေနတာမ်ားတဲ့ ေဒသရပ္ကြက္ကိုပုိက္ဆံမေခ်းခ်င္ဘူးေပါ့။ အေႄကြးဆုံးဖုိ႔လမ္းက မ်ားတာကုိ။ ဘဏ္ကပုိက္ဆံမေခ်းေတာ့ရပ္ကြက္ကလည္းပုိဆုိးလာတာေပါ့။ ဒီလုိေငြမေခ်းတဲ့ျပသနာ အရမ္းဆုိးခဲ့တာေၾကာင့္ ဆင္းရဲတဲ့ရပ္ကြက္ကလူေတြကုိ ေငြေခ်းဖုိ႔ "ေဒသ ျပန္လည္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေရး ဥပေဒ" (Community Reinvestment Act (CRA)) ကုိ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ သမၼတ ဂ်င္မီကာတာ လက္ထက္မွာ ျပထမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဆင္းရဲ့တဲ့သူေတြ၊ ၀င္ေငြ မေကာင္းသူေတြ အိမ္ပုိင္ ယာပုိင္ျဖစ္ေအာင္ ရည္ရြယ္ခဲ့တဲ့ ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒက ေနာင္အႏွစ္ ၃၀ ေလာက္ၾကာတဲ့အခါ subprime crisis ျဖစ္ေစဖုိ႔ ဖန္တီးေပးခဲ့တဲ့ အဓိကအေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

ဘဏ္မွာ ေငြေခ်းလုပ္ငန္းတြင္က်ယ္လာရင္ ေငြလည္ပတ္တာအခက္အခဲေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးေကာင္း၊ လူေတြ၀င္ေငြ ေကာင္း၊ အိမ္ေတြ၀ယ္ၾကတဲ့အခါ ဘဏ္အေနနဲ႔ေခ်းေငြနဲ႔၊ လက္ထဲရွိေငြမမွ်ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ (ဥပမာ - အိမ္တလုံးအတြက္ေခ်းရတာ က ၅ သိန္းေလာက္ျဖစ္ျပီး၊ တစ္လျပန္ရတာက ၃ ေထာင္ ေလာက္ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္၊)
ဒီလုိျပသနာမ်ဳိးမျဖစ္ေအာင္လုိ႔ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက အိမ္ေခ်းေငြအေႂကြးစာရြက္ေတြကုိ တနည္းနည္းနဲ႔ ျပန္လည္ေရာင္းခ်တဲ့ နည္းလမ္းေတြစတင္ခဲ့ပါတယ္။ (စာညြန္း)။ အေမရိကန္အစုိးရက တုိက္ရုိက္ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ Freddie Mac နဲ႔ Fannie Mae ဘဏ္ ၂ ခုကုိတည္ေထာင္ခဲ့ျပီး အိမ္၀ယ္ဖုိ႔ ေငြထုတ္ေခ်းတဲ့ဘဏ္ေတြက အေႄကြးစာရြက္ေတြကုိ ျပန္၀ယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ရည္ရြက္ခ်က္ကေတာ့ ေငြေခ်းသူကုိ တုိက္ရုိက္ထုတ္ေခ်းတဲ့ ဘဏ္ (originating bank) ေတြရဲ့ ၀င္ေငြ ထြက္ေငြလည္ပတ္မွုကုိ အဆင္ေျပေအာင္လုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ အမ်ဳိးအစား၂ ခုကုိ ခြဲျခားေျပာဖုိ႔လုိပါလိမ့္မယ္။ ပထမတမ်ဳိးက ေငြစုေငြေခ်းဘဏ္ (သုိ႔) အမ်ားသုံးဘဏ္ (commercial/consumre bank)၊ ဒုတိယတမ်ဳိးက ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ (investment bank) တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ Mortgage ထုတ္ေခ်းတာက ပထမအမ်ဳိးအစားဘဏ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။
ႏွစ္မ်ဳိးလုံး လုပ္ၾကတဲ့ အရမ္းၾကီးတဲ့ ဘဏ္တခ်ဳိ႕လည္းရွိပါတယ္၊ (Citigroup, JP Morgan Chase, Bank Of America) တုိ႔လုိမ်ဳိးေပါ့။ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ေတြရဲ့အဓိကလုပ္ငန္းေတြကေတာ့ ကုမၸဏီတစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုေပါင္းရင္၊ တစ္ခုက တစ္ခုကုိ၀ယ္ရင္ အၾကံေပးတာတုိ႔၊ ပုဂၢလိကပုိင္ ကုမၸဏီတစ္ကုိ အမ်ားပုိင္လုပ္ေပးတာတုိ႔ (IPO - Initial Public Offering) ၊ အရမ္းခ်မ္းသာသူေတြရဲ့ ေငြကုိရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖုိ႔အၾကံေပးတာတုိ႔ စတဲ့အလုပ္ေတြလုပ္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ေတြက အိမ္၀ယ္ဖုိ႔ ေငြထုတ္မေခ်းသလုိ၊ ေငြစုဘဏ္လုိ ပုိက္ဆံသြားစုလုိ႔လည္းမရပါဘူး။

အေမရိကမွာ အၾကီးဆုံး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ေတြကေတာ့
၁၊ Goldman Sachs
၂၊ (Merill Lynch)
၃၊ Morgan Stanley
၄၊ (Lehman Brothers)
၅၊ (Bear Sterns)
တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းကစလုိ႔ အိမ္ေစ်းေတြတရိပ္ရိပ္နဲ႔တက္လာျပီး လူတုိင္းလုိလုိအိမ္၀ယ္လာၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ေငြထုတ္ေခ်းတဲ့ဘဏ္ေတြမွာ လည္ပတ္ဖုိ႔၊ ေခ်းဖုိ႔ေငြေတြမ်ားမ်ားရဖုိ႔လုိလာပါတယ္။ ေငြရဖုိ႔အတြက္ အေႄကြးစာရြက္ေတြကုိ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ေတြလက္ထဲကုိ ေရာင္းျပီးေငြရွာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိအေႄကႊးစာရြက္ လက္အဆင့္ဆင့္လြဲေရာင္းတာကုိ "အဆင့္ဆင့္ ေငြေထာက္ပန္႔ျခင္း" (structured financing) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ အထက္ကေဖၚျပခဲ့တဲ့ CRA ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ျပီး အႏၲာရာယ္ ၾကီးတဲ့ အိမ္ေခ်းေငြအေႄကြးစာရြက္ေတြကုိ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွုဘဏ္ေတြက ၀ယ္ယူခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ တနည္းေျပာရင္ေတာ့ အေႄကြးျပန္ဆပ္ဖုိ႔ သိပ္မေသခ်ာတဲ့လူေတြရဲ့ အေႄကြးစာရြက္ေတြကုိ လက္လြဲျပီးတဆင့္ဆင့္ေရာင္းၾကတာပါ။ အႏၲာရာယ္ၾကီးေလေလ အတုိးရတာမ်ားေလေလဆုိေတာ့ ေငြကုိျမင္ျပီး ေရွ.ေရွာက္ျဖစ္မယ့္ျပသနာကုိ မျမင္ကြယ္ရာျပဳထားၾကတာေပ့ါ။ အဆုိး၀ါးဆုံးျဖစ္ရင္ေတာင္
အိမ္ကုိျပန္ေရာင္းစာျပီး ပုိက္ဆံျပန္ရႏုိင္တာဘဲ၊ အိမ္ေစ်းဆုိတာၾကမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ယူဆခဲ့ၾကတယ္ထင္ပါရဲ့။

အေမရိကသမၼတအသစ္

2008-10-31T20:40:00.008-04:00

ေနာက္တစ္ပတ္ ဗုဒၶဟူးေန႔ (ႏုိ၀င္ဘာလ ၅ ရက္) ဆုိရင္အေမရိကသမၼတအသစ္ ဘယ္သူျဖစ္မလဲဆုိတာသိရေတာ့မယ္။ ေနာက္ဆုံးစစ္တမ္းေတြရဲ့အေျခအေနအရဆုိရင္ေတာ့ အုိဘားမားက ႏုိင္ေတာ့မယ္ထင္ပါတယ္။

မက္ကိန္းရွုံးခဲ့ရင္ အဓိကအေၾကာင္းကေတာ့ လက္ရွိသမၼတ ေဂ်ာ့ဘုရွ္ နဲ႔သူ႔ရဲ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီကုိ အျမင္ကပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ အေရးအခင္းျဖစ္ျပီးခါစမွာ အေမရိကန္ကုိ ႏိုင္ငံတကာက စိတ္မေကာင္းျဖစ္တဲ့အျပင္၊ လုိအပ္တဲ့အကူအညီေပးခ်င္စိတ္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၇ ႏွစ္ၾကာျပီးတဲ့အခါမွာ သမၼတရဲ့ မေတာ္တေရာ္ အၾကိမ္ၾကိမ္ လုပ္တာေတြေၾကာင့္ ေဂ်ာ့ဘုရွ္ဟာ ျပည္တြင္းေရာ၊ ျပည္ပမွာပါ လူၾကိဳက္အနည္းဆုံးသမၼတ ျဖစ္ေနပါတယ္။

အီရတ္စစ္ပြဲ
မက္ကိန္းႏုိင္ခဲ့ရင္ အီရတ္မွာ အေမရိကန္စစ္တပ္ေတြ မျပီးႏုိင္မစီးႏုိင္တုိက္ခုိက္ေနၾကရပါမယ္။ မက္ကိန္းက တပ္ေတြျပန္လာရရင္ စစ္ရွုံးတာျဖစ္တယ္လုိ႔ျမင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္သူအမ်ားစုကေတာ့ ပုိက္ဆံကုန္တာလည္းတရားလြန္၊ အေမရိကန္ေတြလည္းေသ၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ နဲ႔မဆီမဆုိင္တဲ့ အီရတ္စစ္ပြဲကုိ ျမန္ျမန္ရပ္ခ်င္ေနၾကျပီလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။

စီးပြားေရး
ဒီျပသနာကုိေတာ့ မက္ကိန္းေရာ၊ အုိဘားမားပါ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္ဆုိတဲ့ အေျဖရွိပုံမေပၚပါဘူး။
ဒီေမးခြန္းကုိေမးရင္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ လက္ညွုိးထုိးၾကေတာ့တာပါဘဲ။
မက္ကိန္းက အခြန္ေရွာ့ေကာက္ျပီး အုိဘားမားက အခြန္တုိးေကာက္မဲ့သေဘာရွိပါတယ္။

အုိဘားမားအလုိအရေတာ့ တစ္ႏွစ္၀င္ေငြ ေဒၚလာ ၂၅၀၀၀၀ (ႏွစ္သိန္းခြဲ) ရွိတဲ့သူမွ အခြန္တုိးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္မွာရွိတဲ့ လူဦးေရရဲ့ ၉၅% က အခြန္ေလ်ာ့သြား၊ မတုိးသြားတာဘဲရွိမယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

မက္ကိန္းကေတာ့ အေမရိကန္လူဦးေရ ၄၀% ေလာက္ကအခြန္လုံးလုံးမေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အုိဘားမားရဲ့ ၉၅% ဆုိတဲ့ကိန္းဂဏန္းက မွားေနတယ္၊ တကယ္တန္းအလုပ္လုပ္တဲ့လူေတြက အခြန္ပုိေပး၊ အဲဒီအခြန္ေငြကုိ အစုိးရကဆုံးျဖတ္ျပီး ၀င္ေငြနည္းသူ၊ အလုပ္မရွိသူေတြကုိ ေ၀ငွေပးသြားမယ္ - "wealth distribution" လုပ္သြားမယ္။ ဒါဟာ ကမာၻေပၚမွာ ဆုိရွယ္လစ္ႏုိင္ငံေတြကလုပ္တဲ့နည္းျဖစ္တယ္ လုိ႔ဆုိပါတယ္။

အုိဘားမားဘက္ကလည္း မက္ကိန္းသမၼတျဖစ္ရင္ ခ်မ္းသာတဲ့သူကပုိခ်မ္းသာ၊ ဆင္းရဲတဲ့သူကပုိဆင္းရဲ - ဒီလုိျဖစ္ေအာင္ မက္ကိန္းဗဟုိအစုိးရရဲ့ အခြန္ဥပေဒက ပန္႔ပုိးေပးလိမ့္မယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

က်န္းမာေရး
အေမရိကမွာ ေဆးဖုိး၀ါးခ တရားလြန္ေစ်းၾကီးပါတယ္။ ေဆး၀ါးကုမၼဏီေတြကေစ်းေတြမတာရားျမွင့္၊ က်န္းမာေရး အာမခံကုမၼဏီေတြက ၾကားထဲက လွည့္ပတ္ေတာင္းနဲ႔ေပါ့။
မက္ကိန္းရဲ့ေျဖရွင္းမဲ့နည္းကေတာ့ က်န္းမာေရးအတြက္တစ္ႏွစ္ကုိ ေဒၚလာ ၅၀၀၀ အခြန္ထဲကေလ်ာ့ေပးျပီး။ အဲဒီပုိက္ဆံကုိ လုိသလုိ သုံးေပါ့လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့အျမင္ေတာ့ ၅၀၀၀ ဆုိတာ ဘာမွခံမယ္မထင္ပါဘူး။ အခန္႔မသင့္လုိ႔ေဆးရုံ ၁ ပတ္ေလာက္တက္လုိက္ရင္ ၅၀၀၀ ဆုိတာ တခါထည္း ပလုံသြားမွာပါ။
အုိဘားမားကေတာ့ အလုပ္ရွင္ေတြက အလုပ္သမားေတြကုိမရွိမျဖစ္ က်န္းမာေရးအာမခံ၀ယ္ေပးဖုိ႔ (မ၀ယ္ေပးရင္ ဒဏ္တပ္ဖုိ႔လုိ့)၊ အာမခံကုမၼဏီေတြက ေနမေကာင္းသူေတြကုိ မျငင္းပယ္ဖုိ႔၊ ေစ်းသက္သာေအာင္ ေဆး၀ါးကုမၼဏီေတြ၊ အာမခံကုမၼဏီေတြနဲ႔ ညွိုႏွုိင္း ဖုိ႔လုိ႔ - စတာေတြပါ၀င္ပါတယ္။ အေျပာေကာင္းေပမယ့္ တကယ္လုပ္ႏုိင္ပါ့မလားဆုိတာကေတာ့ စဥ္းစားစရာပါ။

အျခားအေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ -
၁၊ အေရွ.အလယ္ပုိင္းက ေလာင္စာဆီကုိအၾကီးအၾကယ္မွီျပဳေနတာကုိေျဖရွင္းဖုိ႔ (အီသေနာ၊ ႏွုကလီးယာစြမ္းအင္၊ မီးေသြး၊ ဟုိက္ဒရုိဂ်င္ဆဲလ္၊ လ်ပ္စစ္ - တစ္ခုခုကုိေျပာင္းသုံးဖုိ႔ေပါ့)
၂၊ ပတ္၀န္းက်င္သန္႔ရွင္းေရး
၃၊ ပညာေရး
၄၊ သမၼတနဲ႔ ဒုတိယသမၼတတုိ႔ရဲ့ အလုပ္အေတြ႔အၾကဳံ
၅၊ ႏုိင္ငံတကာအေတြ႔အၾကဳံ
၆၊ ႏုိင္ငံ ကာကြယ္ေရြး
စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

တီး၀ိုင္း

2008-10-29T23:36:00.005-04:00

နယူးေယာက္မွာေနတဲ့အတြက္ မၾကာမၾကာ ကၽြန္ေတာ့အိမ္ကုိ ဧည့္သည္လာေလ့ရွိပါတယ္။ အရင္တစ္ပတ္က (ေအာက္တုိဘာ ၁၈ ရက္ေန႔) နယူးေယာက္မွာ စိုင္းထီးဆုိင္ အမွတ္တရတီး၀ုိင္းက်င္းပသြားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့ အကုိ ကုိခ်စ္ခုိင္က အဲဒီပြဲမွာ keyboard တီးပါတယ္။ သူနဲ႔ အရင္စုိင္းထီးဆိုင္ရဲ့ "သဘာ၀ရင္ေသြးငယ္" မွာ ဂစ္တာတီးတဲ့ ကုိဘုံးဘုံတုိ႔ ကၽြန္ေတာ့အခန္းမွာ ၃ ည စတည္းခ်သြားၾကပါတယ္။
သီခ်င္းတုိက္ၾကတဲ့ ၂ ညေလာက္ေတာ့သြားျပီး နားေထာင္ျဖစ္ပါတယ္။ မေမဆြိ၊ မမီမီ၀င္းေဖ နဲ႔ မရတနာဦး - တုိ႔ကအဓိကဆုိၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစာဘဲြ႔မွူးရဲ့သား ဘြဲ႔ေလးလည္းလာျပီးဂစ္တာတီးသြားပါတယ္။
၁၈ ရက္ေန႔တီး၀ုိင္းစတဲ့ညက တီး၀ုိင္းရဲ့စက္အသံေတြက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းပါတယ္ (သိပ္သိလု႔ိေတာ့မဟုတ္ပါဘူး၊ စိတ္ထဲထင္တာေျပာတာပါ)။ လူသိပ္မ်ားမ်ားလာတာမေတြ႔မိဘူး။ တီး၀ိုင္းက ၆ နာရီခြဲေလာက္မွာစတာ၊ ကၽြန္ေတာ္လည္း ကိစၥတစ္ခုရွိတာေၾကာင့္ ၇ နာရီေၾကာ္ေၾကာ္မွာ ထြက္ခဲ့ရတာမုိ႔ ေနာက္ပုိင္းလူမ်ားလာသလားေတာ့မေျပာတတ္ဖူး။

အိပ္ခ်င္မူးတူး ကုိခ်စ္ခုိင္နဲ႔ သူရဲ့ တူရိယာမ်ား

တီးတဲ့သူကတီး ၊ ဆုိတဲ့သူကဆုိ

စီးပြားပ်က္ကပ္ ၂.၀ ျဖစ္မွာလား (၂)?

2008-10-07T20:44:00.007-04:00

ေလာေလာဆယ္ကမာၻအႏွံကုိျပန္႔ပြားမလုိျဖစ္ေနတဲ့ စီးပြားေရးကေမာက္ကမျဖစ္မွုၾကီးဘယ္ကစတာလဲ - ဆုိတာကုိပညာရွင္ေတြကအမ်ဳိးမ်ဳိးသံုးသပ္ၾကသလုိ၊ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကလည္း တစ္ေရာက္နဲ႔တစ္ေရာက္လက္ညွိးထုိးၾကနဲ႔ေပါ့။
ကၽြန္ေတာ္လည္းဖတ္ဖူးသေလာက္၊ မွတ္ဖူးသေလာက္နဲ႔ ထင္ရာျမင္ရာေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။

၁၉၈၇ ႏွစ္က ေအာ္လီဗာစတုန္းရုိက္ျပီး၊ မုိက္ကယ္ေဒါက္ဂလပ္စ္ နဲ႔ ခ်ာလီရွီးန္ တုိ႔သရုပ္ေဆာင္တဲ့ "Wall Street" ရုပ္ရွင္ထဲက ဇာတ္ေကာင္ ေဂၚဒြန္ဂက္ကုိ (မုိက္ကယ္ေဒါက္ဂလပ္) ေျပာတဲ့စကားက အခုျဖစ္ေနတဲ့ျပသနာေတြရအစလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။

"ေလာဘ - ဒိထက္ေကာင္းတဲ့စကားလုံးလဲရွာလုိ႔မရတဲ့အတြက္ - ဆုိတာ ေကာင္းတယ္"
"Greed, for lack of better word, is good"

၂၀၀၀ ခုႏွစ္ေလာက္ကစျပီး အေမရိကမွာ အိမ္ေစ်းေတြတက္ျပီးရင္းတက္ေနတာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ကုန္ေလာက္အထိပါဘဲ။ ၁ ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာကုိ အိမ္ေစ်းေတြက ၂ ဆေလာက္တက္သြားတဲ့ေနရာေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ ကုိယ့္အိမ္နီးနားျခင္း၊ ေဆြမ်ဳိး၊ မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြ အိမ္၀ယ္ေရာင္းလုပ္ျပီး အၾကီးအၾကယ္ျမတ္သြားတယ္ဆုိတာကုိ ေန႔စဥ္လုိလုိၾကားေနရပါတယ္။ ေရဒီယိုတုိ႔၊ တယ္လီဗီးရွင္းတုိ႔မွာလည္း အိမ္၀ယ္သင့္တဲ့အေၾကာင္း၊ အသစ္ေဆာက္ထားတဲ့အိမ္ေတြအေၾကာင္း ေၾကာ္ျငာေတြဆုိတာ အျမဲမျပတ္ ျမင္ေနၾကားေနခဲ့ရပါတယ္။

အိမ္ကုိ၀ယ္ေရာင္းလုပ္ျပီးအျမတ္လုိခ်င္တယ္ဆုိတာ ပုိက္ဆံရွိတာ၊ မရွိတာအသာထားလုိ႔ လူတုိင္းလုိလုိလုပ္ခ်င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေငြကုိ လြယ္လြယ္၊ ျမန္ျမန္၊ မ်ားမ်ားရမွာဆုိေတာ့ ဘာမေကာင္းစရာရွိသလဲေပါ့။ အိမ္၀ယ္မယ္ဆုိတာ ေသခ်ာျပီးတဲ့ေနာက္ဘယ္လုိအိမ္ကုိ ၀ယ္မယ္ဆုိတာဆုံးျဖတ္ရမဲ့အခ်န္ေရာက္လာပါတယ္။ ၀ယ္ေရာင္းလုပ္မွာဆုိေတာ့ ေစ်းၾကီးၾကီးအိမ္ ၀ယ္ေလေလ အျမတ္မ်ားမ်ားရေလေလဘဲေပါ့။ ဒါ့အျပင္ ကုိယ့္အိမ္နီးနာျခင္းက အိပ္ခန္း ၄ ခန္းနဲ႔၊ ဧက၀က္ေျမပါတဲ့အိမ္ကုိ၀ယ္တာဆုိေတာ့ - အနည္းဆုံးအိပ္ခန္း ၅ ခန္းနဲ႔ ေရကူးကန္ပါတဲ့အိမ္ကုိ၀ယ္မွျဖစ္ေတာ့မွာေပါ့။

ၾကဳိက္တဲ့အိမ္လဲေတြ႔ပါျပီ။ ျပသနာတစ္ခုဘဲက်န္ပါေတာ့တယ္။ အိမ္၀ယ္ဖုိ႔ပုိက္ဆံေပါ့။ အိမ္က ေဒၚလာ ၇ သိန္းတန္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကုိယ့္လက္ထဲမွာ ေဒၚလာ ၂ ေသာင္းေလာက္ဘဲရွိတယ္။ အလုပ္ကလဲ တစ္လမွ ေဒၚလာ ၃၀၀၀ ေလာက္ရတယ္။ ဒီျပသနာကုိ အစုိးရနဲ႔ ဘဏ္ေတြက ေျဖရွင္းျပီးသားေပါ့။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအလယ္ပုိင္း သမၼတ ဘီလ္ကလင္တန္လက္ထက္၊ ဗဟုိဘဏ္ဥကၠဌ အလန္ဂရင္းစပန္ လက္ထက္မွာ ၀င္ေငြမေကာင္းတဲ့သူေတြ၊ ႏုိင္ငံျခားကလာေရာက္အလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြ အိမ္အလြယ္တကူ၀ယ္ႏုိင္ေအာင္ဆုိျပီး အိမ္၀ယ္ဖုိ႔ေခ်းေငြ (Mortgage) နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒေတြကုိျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။
အဲလုိျပင္ဆင္ခဲ့တာေတြထဲက ၃ ခုကုိေျပာရရင္
၁၊ စာရြက္စာတမ္းမလုိတဲ့ေခ်းေငြ (no document loan) - ေခ်းတဲ့ေငြကုိလစဥ္ျပန္ဆပ္ဖုိ႔အတြက္ ဘယ္လုိ၀င္ေငြရွိတယ္တာျပဖုိ႔ မလုိအပ္ဘူးလုိ႔ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အိမ္၀ယ္မယ္ဆုိရင္ အခ်ေပးေငြ (down payment) ကုိအိမ္တန္ဖုိးရဲ့ ၂၀% ထုံးစံပါ။ ဒီထက္ေလ်ာ့ေပးလုိ႔လည္းရပါတယ္ - ဒါေပမယ့္လစဥ္ေပးရတာပုိမ်ားသြားတာေပါ့။ ဒီ အခ်ေပးေငြကုိ ဘယ္ကရလာတယ္ဆုိတာလဲ စာရြက္စာတမ္းျပဖုိ႔မလုိပါဘူး။

၂၊ အတုိးကုိသာေပးေသာေခ်းေငြ (interest only loan) - အိမ္၀ယ္ျပီး ပထမ ၃ ႏွစ္မွာ ေခ်းေငြရဲ့အရင္းကုိတျပားမွ ေပးစရာမလုိဘဲ အတုိးကုိသာျပန္ဆပ္တဲ့ ေခ်းေငြျဖစ္ပါတယ္။ ၃ ႏွစ္ၾကာျပီးရင္ေတာင္မွ အိမ္ကုိတစ္ျပားဖုိးမွ မပုိေသးဘူးေပါ့။ ဒီလုိေျပာင္းတဲ့ ဥပေဒရဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ၀င္ေငြမေကာင္းတဲ့သူေတြ လစဥ္ေပးေငြသက္သက္သာသာနဲ႔ အိမ္၀ယ္ႏုိင္ေအာင္လုိ႔ေပါ့။ အဲဒီစနစ္မွာ အခြန္ႏွုံးက ပုံမွန္ ၁၅ ႏွစ္၊ ႏွစ္ ၃၀ ေခ်းေငြထက္ အတုိးႏွုံးနည္းပါတယ္။ ပထမ ၃ ႏွစ္ (သုိ႔မဟုတ္ ၅ ႏွစ္) ျပီးရင္ေတာ့ အတုိးႏွုံးေျပာင္းသြားမွာေပါ့။ ဒါကုိ ေျပာင္းလဲႏုိင္ေသာ အတုိးႏွုံး (ARM - Adjustable Rate Mortgage) လုိ႔ေခၚပါတယ္။

၃၊ ကုိယ္တုိင္ေနတဲ့အိမ္ကုိ ေရာင္းလုိ႔အျမတ္ရရင္ ေဒၚလာ ၅ သိန္းအထိ အခြန္ေပးစရာမလုိဘူး။ အေမရိကမွာ ဘာအလုပ္လုပ္က ၀င္ေငြရရ ၃၅% ေလာက္အခြန္ေပးရပါတယ္။ အိမ္ေရာင္းလုိ႔ရတဲ့အျမတ္ကလြဲလုိ႔ေလ။

ဒီဥပေဒအေျပာင္းအလြဲေတြဟာ ၀င္ေငြနည္းသူေတြ အိမ္ပုိင္ဆုိင္ခြင့္ရေအာင္ အားေပးဖုိ႔ျပင္ဆင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ေကာင္းတယ္လုိ႔ေျပာရမလားဘဲ။ ဒီဥပေဒကုိ ေရးခဲ့သူေတြက - လူေတြေလာဘတက္ရင္ ဆင္ျခင္တုံတရား ေပ်ာက္သြားတယ္ဆုိတာ ကုိထဲ့မစဥ္းစားခဲ့တာလား၊ ေလ်ာ့တြက္ခဲ့တာလား - တစ္ခုခုပါဘဲ။

ဘဏ္ေတြဘက္ကလဲ ပထမဥပေဒ ႏွစ္ခုလုံးတဲ့ညီတဲ့လူေတြကုိ ေငြေခ်းခ်င္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အိမ္အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ စာရြက္စာတမ္းေၾကး၊ ၀န္ေဆာင္ခ ပုိရတဲ့အျပင္ အတုိးလည္းပုိရလုိ႔ေပါ့။ ဒီလုိ ေခ်းေငြကုိ subprime mortgage လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Prime ဆုိတာ ဗမာလုိ ေျပာရင္ "အေကာင္းစား" လုိ႔ေျပာရမလားဘဲ။ subprime ဆုိတဲ့ သိပ္မေကာင္းတဲ့ (သိပ္ျပီး မယုံၾကည္၊ စိတ္မခ်ရတဲ့) ေငြေခ်းသူေပါ့။ တနည္းေျပာရင္ေတာ့ အေႃကြးျပန္ဆပ္ဖုိ႔ဆုိတာ သိပ္မေသခ်ာတဲ့သူေတြမွန္း သိသိၾကီးနဲ႔ ေငြေခ်းတာပါဘဲ။

လက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဒၚလာ ၂ ေသာင္းနဲ႔ ၇ သိန္းတန္အိမ္ကုိ၀ယ္တဲ့အေၾကာင္းဆက္ေျပာပါမယ္။ ၂ ေသာင္းဆုိေတာ့ အခ်ေပးေငြ ၅% ေတာင္မရွိဘူးေပါ့။ ဒါကုိသိတဲ့ဘဏ္ေတြက အဆင္ေျပေအာင္လုပ္ေပးပါတယ္။ အေၾကာင္းတစ္ခုျပျပီး အိမ္၀ယ္သူကုိ ၅ ေသာင္း ပထမထုတ္ေခ်းလုိက္ပါတယ္။ စုစုေပါင္း ၇ ေသာင္းဆုိေတာ့ အခ်ေပးေငြ ၁၀% ရွိသြားျပီေပါ့။ (no document loan) ဥပေဒအရ အိမ္၀ယ္သူ ပုိက္ဆံဘယ္က ရလာတယ္ဆုိတာ မစစ္ေဆးေတာ့ဘဲ က်န္တဲ့ ၆ သိန္း ၃ ေသာင္းကုိ ေခ်းေပးလုိက္တာေပါ့။ ၀င္ေငြကလဲ တစ္လမွ ၃၀၀၀ ရွိတာဆုိေတာ့ "အတုိးကုိသာေပးေသာေခ်းေငြ (interest only)" ကုိဘဲေရြးလုိက္တာေပါ့။

ပထမ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ အိမ္ထဲကုိေငြမ၀င္လဲ အေရးမၾကီးဘူးေလ။ အိမ္ေစ်းက ဆက္တက္ေနမွာဘဲ။ အိမ္ၾကီးအိမ္ေကာင္းမွာ ၁ ႏွစ္ ၂ ႏွစ္ေန၊ ေစ်းတက္ရင္ေရာင္း အျမန္သေဌးျဖစ္တဲ့နည္းေပါ့။

--------

အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့နည္းနဲ႔ ခ်မ္းသာသြားၾကသူေတြလဲ မနည္းပါဘူး။ ၂၀၀၇ ေလာက္အထိေပါ့။ ၂၀၀၇ ႏွစ္ဆန္းေလာက္ကစျပီး အိမ္ေစ်းေတြ က်ဆင္းလာပါတယ္။ အိမ္ကုိျမတ္ရင္ ေရာင္းမယ္ဆုိျပီး ၀ယ္ထားတဲ့သူေတြလဲ - အိမ္ေစ်းက်ေတာ့ဘဏ္ကုိဆက္ျပီး အေၾကြးမဆပ္ေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒီလုိလူေတြအမ်ားၾကီးကုိ ပုိက္ဆံေခ်းထားတဲ့ဘဏ္ေတြလည္း မ်က္ျဖဴစုိက္ခ်ိန္ေရာက္ျပီေလ။

ဆက္ေရးသြားပါဦးမယ္ -

စီးပြားပ်က္ကပ္ ၂.၀ ျဖစ္မွာလား (၁)?

2008-10-07T20:06:00.006-04:00

အေမရိကမွာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာစီးပြားပ်က္ကပ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၂၉ ေအာက္တုိဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔ကုိ "အမဲေရာင္ၾကာသာပေတးေန႔" လုိ႔ေခၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒိတစ္ရက္ထဲမွာ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ ၂% ၾကဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ျပသနာ အစေန႔ေပါ့။
၁၉၂၉ ေအာက္တုိဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔ကုိ "အမဲေရာင္တနၤလာေန႔" လုိ႔ေခၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒိေန႔မွာ ေဒါင္ဂ်ဳံးစေတာ့ ၁၃% က်သြားခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္တေန႔ ၁၉၂၉ ေအာက္တုိဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ေနာက္ထပ္ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ ၁၂% ထပ္က်ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီ ၃ ရက္ကစခဲ့တာ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္အထိနလံမထူခဲ့ပါဘူး။ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ဇူလုိင္လေရာက္ေတာ့ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ဟာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ၈၉% က်သြားခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ ေဒၚလာ ၁၀၀ ဖုိး၀ယ္ခဲ့တဲ့သူဟာ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္မွာ ၁၁ ေဒၚလာဘဲက်န္ေတာ့တာေပါ့။ အဲဒီသူ ေဒၚလာ ၁၀၀ ျပန္ျဖစ္ဖုိ႔ ေနာက္ထပ္ ၂၂ ႏွစ္ေစာင့္ခဲ့ရပါတယ္။
ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ဟာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တန္ဖုိးကုိ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္က်မွ ျပန္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့ဟာ သမိုင္းမွာအျမင့္ဆံုး ၁၄၀၉၁ ကုိေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ျပည့္ခါနည္း ဒီေန႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၇ ရက္ေန႔မွာ ေဒါင္းဂ်ဳံးစေတာ့တန္ဖုိး ၉၄၄၇ ရွိေနပါျပီ။ ၃၂% က်ဆင္းခဲ့တာျဖစ္ျပီး ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ျပန္နလံထူမဲ့အလားအလာမရွိေသးပါဘူး။

အေမရိကန္ ဗဟုိအစုိးရ၊ ကြန္ဂရက္၊ ဗဟုိဘဏ္တုိ႔လမ္း ၾကဳိးစားျပီးေျဖရွင္းေနၾကပါတယ္။ အေမရိက ကေနစလုိက္တဲ့ျပသနာဟာ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကဘဏ္စနစ္ကုိပါထိခုိက္ေနျပီး၊ အာရွႏုိင္ငံမ်ားကဘဏ္ေတြကုိလည္း စတင္ထိခုိက္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ေရာဂါနဲ႔ ေဆးနဲ႔ မတည့္ေသးဘူးလုိ႔ေျပာရပါမယ္။
တခ်ဳိ႕လည္းေသလုေမ်ာပါးေပါ့။ (ဥပမာ - အာမခံကုမၸဏီ AIG)
ေသတဲ့လူနာတခ်ဳိ႕လည္းေသကုန္ၾကျပီေပါ့။ (ဥပမာ - အေကၽြးပ်က္စာရင္း၀င္ျပီး ကုမၸဏီပ်က္သြားတဲ့ Lehman Brothers)

ဘယ္ Routing Protocol ကုိသုံးၾကမလဲ (၂)

2008-10-06T21:33:00.008-04:00

IP Routing Protocol ရဲ့အဓိကတာတာ၀န္တစ္ခုကေတာ့ Packet တစ္ခုကုိ တစ္ေနရာက တစ္ေနရာဆီ အျမန္ဆုံးေရာက္ေအာင္ ပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့လမ္းေၾကာင္းကုိ တြက္ခ်က္ဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
Routing Protocol တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ကြာျခားတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ဆုိတာကုိ ဘယ္လုိတုိင္းတာတြက္ခ်က္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ "အနီးဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္ရင္ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္မယ္လုိ႔ ယူဆတဲ့ Routing Protocol ေတြလဲရွိပါတယ္။ Network ကုိထိန္းခ်ဳပ္တဲ့သူက လုိသလုိ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ဆုိတာကုိ သတ္မွတ္ခြင့္ေပးတဲ့ Routing Protocol ေတြလည္းရွိပါတယ္။

RIP (Routing Information Protocol)
ၾကားထဲမွာခံထားတဲ့ Router အေရအတြက္နည္းရင္ "အနီးဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္လုိ႔ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္ရမယ္လုိ႔ ယူဆထားတဲ့ Routing Protocol ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ ေရးခဲ့တဲ့ (RFC 1058) မွာ RIP ရဲ့အလုပ္လုပ္ပံုကုိ အေသးစိတ္ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။ တကယ္တန္းေတာ့ RIP ကုိ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္အေစာပုိင္းေလာက္မွာထဲက စတင္အသုံးျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာတစ္လုံးက အျခားတစ္လုံးကုိ သြားႏုိင္တဲ့လမ္း ၂ လမ္းရွိတဲ့ ဥပမာတစ္ခုကုိ စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ပထမလမ္းက Router ၃ လုံးကုိျဖတ္သြားရျပီး၊ ဒုတိယလမ္းက Router ၂ လုံးကုိျဖတ္သြားရတယ္ ဆုိပါစုိ႔။ RIP ကုိအသုံးျပဳတဲ့ Network တစ္ခုမွာ ဒုတိယလမ္းက "အနီးဆုံး" ျဖစ္လုိ႔ "အေကာင္းဆုံး" ျဖစ္တယ္လုိ႔ တြက္ခ်က္ျပီး ဒုတိယလမ္းကုိ အသုံးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဥပမာကုိဘဲ ဆက္စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ပထမလမ္းက Router ၃ လုံးကုိခ်ိတ္ထားတဲ့ ၾကဳိးေတြက ၁၀၀ Mbps စီရွိျပီး၊ ဒုတိယလမ္းက Router ၂ လုံးကုိခ်ိတ္ထားတဲ့ ၾကဳိးေတြက ၁ Mbps စီရွိတယ္ဆုိပါစုိ႔။ RIP အေနနဲ႔ Bandwidth ဘယ္ေလာက္ရွိတာကုိ ထည့္မစဥ္းစားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပထမလမ္းကလက္ေတြ႔မွာ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္ေပမယ့္ - ဒုတိယလမ္းကုိဘဲ ေရြးခ်ယ္အသုံးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။

OSPF (Open Shortest Path First)
RIP ရဲ့အားနည္းခ်က္ေတြကုိ လက္ေတြ႔သိလာခဲ့ျပီးေနာက္ပုိင္း ပုိေကာင္းတဲ့ Routing Protocol ေတြကုိတည္ထြင္ခဲ့ၾကရာမွာ OSPF လည္းတစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ OSPF မွာ "တန္ဖုိးအနည္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ဟာ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္တယ္လုိ႔ ယူဆတြက္ခ်က္ပါတယ္။ OSPF မွာ Router တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုကုိ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့ၾကဳိးေတြကုိ တန္ဖုိးတစ္ခုစီ ေပးထားပါတယ္။ အဲဒီတန္ဖုိးကေတာ့ ခ်ိန္ဆက္ေပးတဲ့ၾကဳိးရဲ့ အျမန္ႏွုံးေပၚမူတည္ျပီးတြက္ခ်က္ပါတယ္။ ဒီတန္ဖုိးကုိတြက္နည္းကေတာ့
(ၾကဳိးရဲ့တန္ဖုိး (link cost) = ၁၀၀ Mbps / ၾကဳိးရဲ့အျမန္ႏွုန္း (link bandwidth)) ျဖစ္ပါတယ္။
၁၀၀ Mbps ကုိစံထားအျမန္ဆုံး လုိ႔ယူဆတာျဖစ္ပါတယ္။
၁၀၀ Mbps အီသာနက္ရဲ့ တန္ဖုိးက - ၁၀၀ Mbps / ၁၀၀ Mbps = ၁
၁၀ Mbps အီသာနက္ရဲ့ တန္ဖုိးက - ၁၀၀ Mbps / ၁၀ Mbps = ၁၀
၁.၅၄ Mbps T1 ရဲ့တန္ဖုိးက - ၁၀၀ Mbps / ၁.၅၄ Mbps = ၆၄
(ဒသမ ဂဏန္းကုိ ထဲ့မတြက္ပါဘူး)
OSPF ကုိ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္မွာ ေရးခဲ့တဲ့ (RFC 2328) မွာအေသးစိတ္ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။ RIP လုိပါဘဲ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္မတုိင္ခင္ကတည္းက OSPF ကုိစတင္အသုံးျပဳခဲ့ပါတယ္။
OSPF မွာ မၾကာခဏၾကဳံရတဲ့ျပသနာကေတာ့ ၁၀၀ Mbps ထက္ပုိျမန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းရွိေနခဲ့ရင္ OSPF က ပုိျမန္တယ္လုိ႔မသိတာပါဘဲ။ အထက္မွာေဖၚျပခဲ့တဲ့ တြက္နည္းကုိၾကည့္ရင္ ၁ Gbps အျမန္ႏုွံးရွိတဲ့ ၾကဳိးကုိလည္း OSPF က တန္ဖုိး ၁ လုိ႔တြက္ခ်က္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပသနာကုိေျဖရွင္းခ်င္ရင္ေတာ့ အထက္ကတြက္နည္းမွာ တည္ကိန္းကုိ ၁၀၀ Mbps ထက္ၾကီးတဲ့တန္ဖုိးတစ္ခုနဲ႔အစားထုိးတြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Cisco IOS မွာ
ospf auto-cost reference-bandwidth [၁၀၀ Mbps ထက္ၾကီးေသာတန္ဖုိးတစ္ခု]

Juniper JUNOS မွာ
reference-bandwidth [၁၀၀ Mbps ထက္ၾကီးေသာတန္ဖုိးတစ္ခု]
ဆုိျပီးျပင္လုိ႔ရပါတယ္။

OSPF ကုိသုံးတဲ့ Network တစ္ခုမွာ ၾကားထဲမွရွိတဲ့ ၾကဳိးေတြရဲ့ တန္ဖုိးစုစုေပါင္းအနည္းဆုံးျဖစ္ရင္ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ျဖစ္တယ္လုိ႔ယူဆမွာျဖစ္ပါတယ္။ RIP မွာေပးခဲတဲ့ဥပမာကုိ ျပန္သုံးရရင္ ပထမလမ္းေၾကာင္းက တန္ဖုိး ၃၀ (၁၀ + ၁၀ + ၁၀) ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတယလမ္းေၾကာင္းက တန္ဖုိး ၂၀၀ (၁၀၀ + ၁၀၀) ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပထမလမ္းေၾကာင္းကုိ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" အျဖစ္ဆုံးျဖတ္ျပီး သုံးစြဲမွာျဖစ္ပါတယ္။

IS-IS (Intermediate System to Intermediate System)
OSPF နဲ႔တျပိဳင္ထဲလုိတီထြင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး (RFC 1142) မွာအေသးစိတ္ဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ IS-IS ကုိ (အိုက္စ္ အစ္စ္) လုိ႔အသံထြက္ၾကပါတယ္။ IS-IS က OSPF အလုပ္လုပ္ပုံနဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတူပါတယ္။ ဥပမာ Link State ကုိသုံးတာတုိ႔၊ Dijkstra ရဲ့ SPF Algorithm ကုိသုံးတာတုိ႔ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ OSPF လုိ bandwidth အေျခခဲ့တဲ့ နည္းကုိ ကုိမသုံးဘဲ လူကုိယ္တုိင္ျပင္ခြင့္ရွိတဲ့ metric ကုိသုံးပါတယ္။ IS-IS router ရဲ့ default metric ကေတာ့ ၁၀ ျဖစ္ပါတယ္။ OSPF က IP Routing အတြက္တီထြင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး IS-IS ကေတာ့ IP အတြက္သာမက အျခား layer-3 protocol ေတြမွာပါ အသုံးျပဳႏုိင္ေအာင္တီထြင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

OSPF နဲ႔ IS-IS သမုိင္းတပုိင္းတစ
OSPF ကုိ အေမရိကက အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တဲ့ IETF (Internet Engineering Task Force) ကဦးေဆာင္တည္ထြင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး၊ IS-IS ကုိ ဥေရာပက အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တဲ့ ISO (International Standard Organization) ကဦးေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကကလူေတြက ျမန္ျမန္အေကာင္အထည္ေဖၚဖုိ႔၊ လက္ေတြ႔အသုံးတည့္ဖုိ႔ လုပ္ခ်င္ကသူမ်ားျပီး ၊ ဥေရာပကလူေတြက ျပီးျပည့္စုံဖုိ႔၊ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစုံက လူေပါင္းစုံသေဘာတူဖုိ႔ျဖစ္ခ်င္ၾကသူေတြ မ်ားပါတယ္။ Networking ကုိေလ့လာသူတုိင္း IETF ရဲ့ TCP/IP ေလးလႊာစံနစ္နဲ႔၊ ISO ရဲ့ OSI ခုႏွစ္လႊာစံနစ္ကြာတာကုိ သတိျပဳမိၾကမွာပါ။ ဥေရာပက လူေတြ IS-IS ကုိမျပီးႏုိင္ မစီးႏုိင္ေရးေနတာကုိ မေစာင့္ႏုိင္တဲ့အတြက္ IETF ကလူေတြက လက္ေတြ႔ျမန္ျမန္အသုံးျပဳႏုိင္မဲ့ OSPF ကုိေရးခဲ့ၾကတာပါ။ IETF နဲ႔ OSI တုိ႔အဲဒီအခ်ိန္ကမၾကာခဏ အျငင္းပြားၾကပါတယ္။
၁၉၉၂ IETF ေဆြးေႏြးပြဲမွာ MIT က Professor David D. Clark က ISO နဲ႔ IETF ရဲ့ကြာျခားပုံကုိ ဒီလုိေရးခဲ့ပါတယ္။
We reject: kings, presidents and voting.
We believe in: rough consensus and running code

EIGRP (Enhanced Interior Gateway Protocol)
Cisco က စတန္းဖုိ႔ သုေတသနက ေရးသားခဲ့တဲ့ Dual (Diffused Update Algorithm) ကုိအေျခခံျပီး တီထြင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ Cisco မူပုိင္ျဖစ္တာေၾကာင့္ Cisco ကထုတ္လုပ္တဲ့ Router ေတြမွာသာအေတြ႔ရမ်ားပါတယ္။ အျခား Router ထုတ္လုပ္သူက EIGRP ကုိ သူတုိ႔ Router မွာပါခ်င္ရင္ Cisco ကုိ ပုိက္ဆံေပးရတာေပါ့။ EIGRP မွာေတာ့ "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ကုိတြက္ဖုိ႔အတြက္ ၾကိဳးရဲ့အျမန္ႏွုန္း (bandwidth) နဲ႔ ၾကဳိးေပၚမွာၾကာတဲ့အခ်ိန္ (delay) ေတြကုိသုံးျပီး ေဖၚမ်ဴတာ တစ္ခုမွာ တြက္ခ်က္ပါတယ္။ အဲလုိတြက္ခ်က္လုိ႔ရလာတဲ့ တန္ဖုိးကုိ composite metric လုိ႔ေခၚပါတယ္။
အဲဒါအျပင္ ၾကိဳးဘယ္ေလာက္အလုပ္ရွုပ္ေနသလဲ (load)၊ ၾကိဳးကဘယ္ေလာက္စိတ္ခ်ရသလဲ (reliability) နဲ႔ ၾကိဳးေပၚမွာသယ္ႏုိင္တဲ့ frame ရဲ့အရြယ္အစား (MTU - Maximum Transfer Unit) တုိ႔ကုိပါ လုိအပ္ရင္ ေဖၚမ်ဴလာမွာ ထဲ့တြက္လုိ႔ရပါတယ္။
EIGRP တြက္ခ်က္ပုံကုိ ဒီမွာ ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။

တစ္ခုေျပာခ်င္တာကေတာ့ - OSPF မွာ အျမန္ႏွုံး (bandwidth) ကရလာတဲ့တန္ဖုိးေတြရဲ့ စုစုေပါင္းရလာဒ္ေပၚမွာ အေျခခံျပီး "အေကာင္းဆုံးလမ္းေၾကာင္း" ကုိဆုံးျဖတ္တာျဖစ္ျပီး ၊ EIGRP မွာ အၾကီးဆံုးအျမန္ႏွုံး (highest bandwidth) နဲ႔ အငယ္ဆုံးၾကာတဲ့အခ်ိန္ (lowest delay) ကုိသာယူျပီးတြက္ခ်က္တာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္ Routing Protocol ကုိသုံးၾကမလဲ (၁)

2008-09-28T12:17:00.011-04:00

IP Network တစ္ခုမွာ သုံးလုိ႔ရတဲ့ Routing Protocol ေတြကုိလက္ခ်ဳိးေရလုိ႔ရပါတယ္။ ဘယ္နည္းလမ္းကုိသုံးမယ္လုိ႔ ေရြးတဲ့အခါမွာ စဥ္းစားရမယ့္အခ်က္ေတြကုိေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။
ေစ်းကြက္မွာ၀ယ္လုိ႔ရတဲ့ Router တစ္ခုမွာ အသုံးျပဳလုိ႔ရတဲ့ Routing Protocol ေတြကေတာ့
၁၊ Static Route
၂၊ RIP (version 1 and 2)
၃၊ OSPF
၄၊ IS-IS
၅၊ BGP
၆၊ IGRP *
၇၊ EIGRP *
(* IGRP နဲ႔ EIGRP တုိ႔ဟာ Cisco ကစတင္တီထြင္ခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ Cisco ထုတ္လုပ္တဲ့ Router မွာသာ ပါေလ့ရွိပါတယ္။)

၁၊ ဘယ္ေနရာမွာသုံးမွာလဲ
၁.၁ အင္တာနက္လုပ္ငန္းမ်ား
အင္တာနက္ေပၚမွာအေျခခံတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ဆုိရင္ BGP ကုိမသုံးမျဖစ္သုံးသင့္ပါတယ္။ အင္တာနက္နဲ႔အဆက္အသြယ္ျပတ္သြားရင္ လုပ္ငန္းရပ္ဆုိင္းသြားမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ISP အနည္းဆုံး ၂ ဦးနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ဖုိ႔လုိပါတယ္။
ISP မ်ားနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ျပီးရင္ ကုိယ့္ရဲ့လုပ္ငန္း ကုိ အင္တာနက္ကေနဆက္သြယ္သုံးစြဲသူေတြကုိ ဘယ္ ISP ကတဆင့္၀င္ ေရာက္ဆက္သြယ္ဖုိ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တာ BGP တစ္ခုဘဲရွိပါတယ္။

ဥပမာ - ISP ၂ ခုရွိတယ္ဆုိပါစုိ႔။
ISP ၁ ကုိအျမဲတမ္းသုံးေနျပီး ၊ အေၾကာင္း တစ္ခုေၾကာင့္ ISP ၁ ကုိဆက္သြယ္လုိ႔မရဘူးဆုိမွ ISP ၂ ကုိေျပာင္းသုံးမယ္ေပါ့။ ဒါကုိ active-standby လုိ႔ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။
အျခားတနည္းကေတာ့ ISP ႏွစ္ခုလုံးကုိ တျပဳိင္နက္သုံးတာေပါ့။ ISP ၁ နဲ႔နီးတဲ့ သုံးစြဲသူေတြက ISP ၁ က၀င္လာမွာျဖစ္ျပီး၊ ISP ၂ နဲ႔နီးတဲ့ သုံးစြဲသူေတြက ISP ၂ က၀င္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိ active-active (သုိ႔မဟုတ္) load-balanced လုိ႔ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။
ဒုတိယနည္းကပုိေကာင္းေပမယ့္ ပုိေစ်းၾကီးတတ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ISP ေတြက အသုံးျပဳတဲ့ bandwidth ေပၚမူတည္ျပီး ပုိက္ဆံေတာင္းေလ့ရွိလုိ႔ပါ။

၁.၂ ISP (Internet Service Providers) နဲ႔ IX (Internet Exchanges)
ISP နဲ႔ IX ေတြမွာဆုိရင္ေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ BGP ကုိအသုံးျပဳဖုိ႔လုိပါတယ္။ BGP အျပင္ ISP ရဲ့အထဲမွာ အျခား Routing Protocol တစ္ခုကုိအသုံးျပဳဖုိ႔လဲလုိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သိသေလာက္ေတာ့ IS-IS, OSPF တုိ႔ဟာ အသုံးအမ်ားဆုံးျဖစ္ပါတယ္။

၁.၃ Customer DMZ and Extranets
ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ စေတာ့ဒုိင္လုပ္ငန္း ေတြမွာအမ်ားဆုံးေတြ႔ရပါတယ္။ လုပ္ငန္းေပါင္းစုံနဲ႔ဆက္သြယ္တဲ့ေနရာျဖစ္တာေၾကာင့္ Routing Protocol မ်ဳိးစုံကုိေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ အထက္မွာေဖၚျပထားတဲ့ ၇ မ်ဳိးလုံးကုိေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၊ ေလာေလာဆယ္ ဖြဲ႔စည္းပုံနဲ႔ ေနာက္ျဖစ္လာႏုိင္မဲ့ဖြဲ႔စည္းပုံ
Topology ေပၚမူတည္ျပီးစဥ္းစားရမွာကုိ ေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။
Router ဆုိတာ ကြန္ပ်ဴတာလုိဘဲ့ memory, CPU, OS တုိ႔နဲ႔ဖြဲ႔စည္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္ရတာေတြမ်ားရင္၊ တြက္ခ်က္ရတာေတြမ်ားရင္ ေႏွးသြားမွာပါဘဲ။ Router မွာ မွတ္ရ ၊ တြက္ရတာကေတာ့ Route ေတြနဲ႔ Packet ေတြျဖစ္ပါတယ္။ တတ္ႏုိင္သေလာက္ Router မွာမလုိအပ္တဲ့ Route ေတြမွတ္မထားရေအာင္ ျပင္ဆင္ဖုိ႔က Network Engineer ရဲ့တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ -
Router စုစုေပါင္း ၁၀၀ ရွိျပီး၊ Router တစ္ခုတုိင္းမွာ Route ၁၀၀ ရွိတယ္ဆုိပါစုိ႔။ Routing Protocol တစ္ခုကုိသုံးျပီး Router ေတြကုိခ်ိတ္ဆက္ျပီးတဲ့အခါ Router တုိင္းမွာ Route ၁ ေသာင္းစီရွိသြားပါလိမ့္မယ္။
တကယ္လုိ႔ Routing Protocol က Router ေတြကုိ အုပ္စုဖဲြ႔ခြင့္ေပးျပီး၊ Router ေတြကုိလည္း ေပါင္းခ်ဳပ္ခြင့္ေပးတယ္ဆုိပါစုိ႔။ Router ၁၀၀ ကုိ ၊ Router ၁၀ ခုစီပါတဲ့ အုပ္စု ၁၀ စုခြဲလုိက္ျပီး အုပ္စုတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုၾကားမွာ ေပါင္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ Route ေတြကုိဘဲ ဖလွယ္ၾကမယ္ေပါ့။ ဒီလုိျပင္လုိက္တဲ့အခါမွာ Router တုိင္းမွာ Router ၁ ေထာင္စီဘဲရွိေတာ့မွျဖစ္ပါတယ္။ memory ၁၀ ဆ သက္သာသြားတာေပါ့။ Route ေတြနဲသြားေတာ့ CPU က Routing Table မွာရွာတဲ့အခါလည္း ပုိျမန္သြားပါမယ္။

ဒီလုိအဆင့္ခြဲ၊ အုပ္စုခြဲတာကုိ Hiearchial Routing လုိ႔ေခၚပါတယ္။ OSPF နဲ႔ IS-IS မွာ Area ခြဲတဲ့နည္းကုိသုံးျပီး အုပ္စုခြဲႏုိင္ပါတယ္။
Route ေတြေပါင္းခ်ဳပ္တာကုိေတာ့ route summarization လုုိ႔ေခၚပါတယ္။ OSPF, IS-IS, EIGRP, BGP အားလုံးမွာ route ေပါင္းခ်ဳပ္တာကုိ သုံးႏုိင္ေပမယ့္ အသုံးျပဳပုံျခင္းကြာပါတယ္။ OSPF မွာ Route ေပါင္းခ်ဳပ္တာကုိ မတူတဲ့ area ၂ ခုကုိ ဆက္သြယ္ေပးတဲ့ Router (ABR - Area Border Router) မွာသာသုံးလုိ႔ရျပီး ၊ EIGRP မွာေတာ့ ၾကဳိက္တဲ့ေနရာမွာ Router ေပါင္းခ်ဳပ္တာကုိ သုံးႏုိင္ပါတယ္။

ဒီလုိ hiearchial routing လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔၊ route summarization လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ ေသခ်ာၾကဳိတင္ျပင္ဆင္ရပါမယ္။ Network တစ္ခုမွာ Router အသစ္တစ္ခု၊ Switch အသစ္တစ္ခု တပ္ဆင္တဲ့အခါ ထင္ရာျမင္ရာ port တင္ခုမွာ ခ်ိတ္လုိက္ရင္ hiearchial routing လုပ္ဖုိ႔မျဖစ္ႏုိင္သလုိ၊ ထင္ရာျမင္ရာ IP address ေပးလုိက္မယ္ဆုိရင္ route summarization လုပ္ဖုိ႔မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။

အျပားလုိက္ (flat)၊ ကြင္း (ring) ပုံစံျဖစ္ေနတဲ့ Network မွာ hiearchial routing နည္းလမ္းသုံးဖုိ႔မလြယ္ပါဘူး။

ဆက္ေရးသြားပါမယ္ -

10 Gbps Ethernet Transceiver

2008-09-21T21:14:00.012-04:00

ကၽြန္ေတာ္ေလ့လာမိသေလာက္ 10Gbps Ethernet မွာသုံးလုိ႔ရတဲ့ transceiver ၅ မ်ဳိးရွိပါတယ္။
၁၊ XENPAK
၂၊ XPAK
၃၊ X2
၄၊ XFP နဲ႔
၅၊ SFP+ တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

၁၊ XENPAK
အားလုံးထဲမွာအရြယ္အၾကီးဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဦးဆုံးေပၚတဲ့ 10Gbps transceiver ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ထြင္အသုံးျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

၂၊ XPAK
Intel ကဦးေဆာင္ထည္ထြင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာစတင္ခဲ့ပါတယ္။

၃၊ X2
Agilent နဲ႔ Agere တုိ႔ကဦးေဆာင္တည္ထြင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ XPAK နဲ႔တျပဳိင္ထဲလုိလုိထြက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေစ်းကြက္မွာ အႏုိင္ရဖုိ႔ျပိဳင္ဆုိင္ခဲ့ၾကေပမယ့္ XENPAK ေလာက္မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး။

၄၊ XPF
XENPAK, XPAK, X2 တုိ႔ထက္ အမ်ားၾကီးငယ္သြားပါတယ္။

၅၊ SFP+
အားလုံးထဲမွာ အငယ္ဆုံးျဖစ္ျပီး ေနာက္ဆုံးေပၚလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့အထင္ေတာ့ SFP+ ဟာမၾကာခင္မွာ အသုံးအမ်ားဆုံး ျဖစ္လာမယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။

10Gbps Ethernet Transceiver

XENPAK နဲ႔ XPAK ကုိသုံးရင္ fiber ၾကဳိးမွာ SC ေခါင္း (Snap & Click connector) လုိပါတယ္။
X2, XFP နဲ႔ SFP+ တုိ႔မွာေတာ့ LC connector လုိပါတယ္။

SC Connector

LC Connector

Transceiver ၅ မ်ဳိးလုံးကုိ SMF (single mode fiber) နဲ႔ MMF (multi-mode fiber) ၾကိဳးအမ်ဳိးမ်ဳိး မွာသုံးလုိ႔ရေအာင္ ထုတ္လုပ္ထားပါတယ္။ အမ်ဳိးမွန္တဲ့ (compatible ျဖစ္မယ့္) transceiver ကုိ၀ယ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ SMF အလင္းၾကဳိးက အားေကာင္းတဲ့ transceiver ကုိသုံးရင္ ကီလုိမီတာ ၄၀ အထိ အခ်က္အလက္ေတြကုိသယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ MMF အလင္းၾကိဳး ကေတာ့ မီတာ ၃၀၀ ေလာက္ပဲသယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ SMF ကုိ WAN ေတြ၊ MAN ေတြမွာသုံးျပီး MMF ကုိေတာ့ LAN မွာအသုံးမ်ားပါတယ္။ SMF ကေစ်းပုိၾကီးတာေပါ့။ (SMF က လိေမၼာ္ေရာင္ျဖစ္ေလ့ရွိျပီး၊ MMF က အျပာေရာင္ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။)

အေစာပုိင္းမွာေပၚခဲ့တဲ့ XENPAK, XPAK, X2 တုိ႔မွာ LX4 ဆုိတဲ့ transceiver တစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ LX4 ရဲ့အလုပ္လုပ္ပုံက serial-to-parallel ေျပာင္းလဲေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၀ Gbps အျမန္ႏွုံးရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေလဆာတစ္ခုနဲ႔ ထုတ္လြတ္မဲ့အစား ၃.၁၂၅ Gpbs ရွိတဲ့ ေလဆာ ၄ ခုခြဲျပီးထုတ္လြတ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၀ Gbps စျပီးတည္ထြင္ကခါစက ေလဆာတစ္ခုထည္းနဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြျမန္ျမန္မပုိ႔ႏုိင္ဖူးထင္လုိ႔လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ပုိင္းေပၚတဲ့ XFP နဲ႔ SFP+ မွာေတာ့ LX4 နည္းပညာကုိမသုံးေတာ့ပါဘူး။ LX4 ကုိအသုံးျပဳထားတဲ့ Network မွာ ေနာက္ပုိင္းေပၚလာတဲ့ switch ေတြ၊ router ေတြ နဲ႔တဲြသုံးဖုိ႔ဆုိရင္ LX4 transceiver ေတြကုိ upgrade လုပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။

အလင္းၾကဳိးကုိမသုံးဘဲ ေၾကးနန္းၾကိဳးကုိသုံးတဲ့ transceiver ကုိေတာ့ CX4 လုိ႔ေခၚပါတယ္။

Cisco မွ ၀ယ္ယူႏုိင္ေသာ XENPAK transceiver မ်ား

Cisco မွ ၀ယ္ယူႏုိင္ေသာ X2 transceiver မ်ား

Cisco မွ ၀ယ္ယူႏုိင္ေသာ SFP+ transceiver မ်ား

Cisco မွ ၀ယ္ယူႏုိင္ေသာ XFP transceiver မ်ား

ကၽြန္ေတာသိသေလာက္ Cisco က XPAK Transceiver ကုိလုံးလုံးမေရာင္းပါဘူး။

Router ေတြေသတဲ့ေန႔

2008-09-11T00:06:00.006-04:00

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြေန႔စဥ္သုံးေနတဲ့ IP address ဟာ 32-bits ရွိျပီး ၁၉၈၁ ခုႏွစ္မွာသတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ စံနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ (RFC-791)
ဒီစံနစ္ကုိ IP version 4 (IPv4) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ပညာရွင္အမ်ားစုက IPv4 ရဲ့ address ေတြဟာမၾကာခင္ကုန္မွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ 128-bits ရွိတဲ့ IP version 6 (IPv6) ကုိေျပာင္းသုံးၾကဖုိ႔ လုွ႔ံေဆာ္ေနတာ ၅ ႏွစ္ေၾကာ္ရွိပါျပီ။ တကယ္ဆုိရင္ IPv6 ကုိစံနစ္အေနနဲ႔စတင္သတ္မွတ္ခဲ့တာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ကပါ။ (RFC-2460)

ဒါေပမယ့္လက္ေတြ႔မွာ IPv6 ကုိလက္ခံသုံးစြဲတဲ့ႏွုန္းကသိပ္အားရစရာမေကာင္းလွပါဘူး။ ေနာက္ပုိင္းထြက္တဲ့ OS ေတြအားလုံးလုိလုိလဲ IPv6 ကုိသံုးစြဲႏုိင္ဖုိ႔တခါထည္းပါေနပါျပီ။ ပညာရွင္အခ်ဳိ.ကလည္း IPv6 ဆုိတာေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအထိ မလုိအပ္ေတာ့ဘူး၊ IPv4 နဲ႔ဘဲ အဆင္ေျပမွာဘဲလုိ႔ထင္ၾကပါတယ္။

ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလမွာ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ၊ အမ္စတာဒမ္ျမဳိ.မွာက်င္းပတဲ့ RIPE-55 ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပညာရွင္ေတြက သီခ်င္းတစ္ပုဒ္နဲ႔သူတုိ႔အျမင္ကုိ တင္ျပသြားပါတယ္။ သီခ်င္းရဲ့ေခါင္းစဥ္ကုိ "Router ေတြေသတဲ့ေန႔" လုိ႔ေပးထားပါတယ္။ မူလသီခ်င္းကေတာ့ "American Pie" ျဖစ္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ငယ္ငယ္က ပေလးဘြဳိင္ကုိသန္းႏုိင္ရဲ့ "သီခ်င္းေသရင္လုိက္လုိ႔ေသမယ္" ဆုိတဲ့သီခ်င္းေပါ့ခင္ဗ်ာ။

ဒီသီခ်င္းရဲ့အဓိကေျပာခ်င္တဲ့အခ်က္ကေတာ့ IPv6 ကုိမေျပာင္းဘဲ IPv4 နဲ႔ေပကပ္သုံးေနတာ တစ္ေန႔မွာ IPv4 address ေတြကုန္သြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ IPv6 ကုိမေျပာင္းတဲ့ Router ေတြေသကုန္တယ္လုိ႔ - ျဖစ္ပါတယ္။

သီခ်င္းကုိ ေရးဆုိထားသူကေတာ့ Gary Feldman ျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္အႏွစ္သက္ဆုံးစာသားကေတာ့ -

"Saw a man with whom I used to peer
Asked him to rescue my career
He just sighed and turned away..

I went down to the net cafe
that I used to visit everyday
But the man there said I might as well just leave...

And now we've all lost our purpose..
my cisco shares completely worthless..."

-------------------------------------------------------

စာသားအစအဆုံး

The Day The Routers Died by Gary Feldman

A long long time ago
i can still remember
when my laptop could connect elsewhere

and i tell you all there was a day
the network card i threw away
had a purpose - and worked for you and me....

But 18 years completely wasted
with each address we've aggregated
the tables overflowing
the traffic just stopped flowing....

And now we're bearing all the scars
and all my traceroutes showing stars...
the packets would travel faster in cars...
the day....the routers died

Chorus (ALL!!!!!)

So bye bye, folks at RIPE 55
Be persuaded to upgrade it or your network will die
IPv6 just makes me let out a sigh
But I spose we'd better give it a try
I suppose we'd better give it a try

Now did you write an RFC
That dictated how we all should be
Did we listen like we should that day

Now were you back at RIPE fifty-four
Where we heard the same things months before
And the people knew they'd have to change their ways....

And we - knew that all the ISPs
Could be - future proof for centuries

But that was then not now
Spent too much time playing WoW

ooh there was time we sat on IRC
Making jokes on how this day would be
Now there's no more use for TCP
The day the routers died...

Chorus (chime in now)

So bye bye, folks at RIPE 55
Be persuaded to upgrade it or your network will die
IPv6 just makes me let out a sigh
But I spose we'd better give it a try
I suppose we'd better give it a try

I remember those old days I mourn
Sitting in my room, downloading porn
Yeah that's how it used to be....

When the packets flowed from A to B
via routers that could talk IP
There was data..that could be exchanged between you and me....

Oh but - I could see you all ignore
The fact - we'd fill up IPv4

But we all lost the nerve
And we got what we deserved!

And while...we threw our network kit away
And wished we'd heard the things they say
Put all our lives in disarray

The day...the routers died...

Chorus (those silent will be shot)

So bye bye, folks at RIPE 55
Be persuaded to upgrade it or your network will die
IPv6 just makes me let out a sigh
But I spose we'd better give it a try
I suppose we'd better give it a try

Saw a man with whom I used to peer
Asked him to rescue my career
He just sighed and turned away..

I went down to the net cafe
that I used to visit everyday
But the man there said I might as well just leave...

And now we've all lost our purpose..
my cisco shares completely worthless...

No future meetings for me
At the Hotel Krasnapolsky

and the men that make us push and push
Like Geoff Huston and Randy Bush
Should've listened to what they told us....
The day...the routers....died

Chorus (time to lose your voice)

So bye bye, folks at RIPE 55
Be persuaded to upgrade it or your network will die
IPv6 just makes me let out a sigh
But I spose we'd better give it a try
I suppose we'd better give it a try

IP Address ကုိ ဘယ္သူ႔ဆီကေတာင္းရမလဲ

2008-09-10T23:21:00.004-04:00

Internet ကုိအေမရိကန္ကစခဲ့တာဆုိေတာ့ အင္တာနက္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့အေရးၾကီးတဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိ သူတုိ႔ကဘဲထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေပါ့။ IP Address နဲ႔ Domain name ေတြကုိအင္တာနက္ရဲ့အစပိုင္းမွာ ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းက ICANN (Internet Corporation for Assigned and Number) ျဖစ္ပါတယ္။ အုိင္ကန္း လုိ႔လဲေခၚပါတယ္။ အုိင္ကန္း ကအေမရိကန္အစုိးရ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာနကေန ကန္ထရုိက္ရထားတာျဖစ္ပါတယ္။
အုိင္ကန္းရဲ့ေအာက္မွာရွိတဲ့ IANA (Internet Assigned Numbers Authority) ကေတာ့ အင္တာနက္ရဲ့ domain name ေတြနဲ႔ IP address ေတြကုိ ၾကီးၾကပ္ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ domain name ကေတာ့ အမ်ားသိၾကတဲ့အတုိင္း ကုိယ္ၾကဳိက္တဲ့ domain ေရာင္းသူဆီက၀ယ္လုိ႔ရပါတယ္။ အားလုံးက စီးပြားေရးဆန္ဆန္လုပ္ၾကပါတယ္။

IP address ကုိေတာ့ domain name လုိစီးပြားေရးဆန္ဆန္မေရာင္းပါဘူး။ IANA က ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ ေဒသအလုိက္ RIR (Regional Internet Registry) ေတြဆီကုိျပန္လည္တာ၀န္ခြဲေပးပါတယ္။ RIR ေတြကေတာ့ -
၁၊ အေမရိက (ARIN) American Registry for Internet Numbers
၂၊ ဥေရာပ (RIPE) Réseaux IP Européens Network Coordination Centre
၃၊ အာရွ ပစိဖိတ္ (APNIC) Asia-Pacific Network Information Center
၄၊ ေတာင္အေမရိကႏွင့္ ကာေရးဘီးယန္းကၽြန္းစုမ်ား (LACNIC) Latin America and Caribbean Network Information Center
၅၊ အာဖရိက (AfriNIC) African Network Information Center
တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္ကေတာ့ ARIN နဲ႔ဘဲဆက္ဆံဘူးပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ email နဲ႔ဘဲ အစအဆုံးလုပ္သြားတာပါ။ လုိအပ္လုိ႔ ဖုံးနဲ႔ေျပာရရင္လဲ ARIN ကလူေတြကေျပာရဆုိရ အရမ္းအဆင္ေျပပါတယ္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ARIN ကေန IP Address လုိခ်င္ရင္ အေသးဆုံး block က /22 ျဖစ္ပါတယ္။ IP Address ၁၀၂၄ ခုရတာေပါ့။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တုံးကေတာ့ /19 block ကအေသးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ARIN ဆီက IP Address ေတာင္းဖုိရဆုိရင္
၁၊ BGP AS Number ရျပီးသားျဖစ္ရပါမယ္။
၂၊ Internet Service Provider (ISP) အနည္းဆုံး ၂ ဦးကုိအသုံးျပဳမွျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပႏိုင္ရပါမယ္။
၃၊ ကုိယ္ေတာင္းသေလာက္ IP Address ေတြကုိ ဘယ္လုိေနရာမွာသုံးမယ္ဆုိတာကုိ ရွင္းျပရပါမယ္။ (တခါတေလလည္း လုပ္ၾကံျပီးေရးရတာေပါ့။)
ရလာတဲ့ IP Address ကုိ ကုိယ္ကအပုိင္ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ ကုိယ္မသုံးေတာ့ဘူးဆုိရင္ ARIN ကုိျပန္ေပးရပါမယ္။ တႏွစ္တစ္ခါ ႏွစ္စဥ္ေၾကးေပးရပါမယ္။ ဥပမာ /20 block အတြက္ တႏွစ္ကုိ ေဒၚလာ ၂၂၅၀ ေပးရပါတယ္။ block အရြယ္အစားေပၚမူတည္ျပီး ေစ်းကြာသြားပါတယ္။ အေသးစိတ္ကုိ ဒီမွာဖတ္ၾကည့္ပါ။

တကယ္လုိ႔ RIR ဆီက အေၾကာင္းေၾကာင္း IP Address ေတာင္းလုိ႔မရဘူးဆုိရင္ေတာ့ ကုိယ္သုံးမဲ့ ISP ဆီကေနေတာင္းလုိ႔ ေသခ်ာေပါက္ရႏုိင္ပါတယ္။ ISP ေတြမွာ RIR ဆီကေနေတာင္းထားတဲ့ IP Address ေတြအျမဲတန္းလုိလုိ အရံသင့္ရွိပါတယ္။

ကေလးေတြရဲ့ စကား

2008-09-08T21:50:00.013-04:00

ငယ္ငယ္တုံး ဆရာသိပၸံေမာင္၀ေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးထဲကသတိရသေလာက္ျပန္ေရးရင္ -

ေမာင္လူေအးငယ္ငယ္တုံးက ေမးခြန္းေတြရွည္ရွည္ေ၀းေ၀းေမးရင္ ဖြားေဒြးၾကီးကစိတ္မရွည္လုိ႔ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေျဖေလ့မရွိပါဘူး။

ေမာင္လူေအး - ဖြားေဒြးၾကီး ျပည့္တန္ဆာဆုိတာဘာလဲ။
ဖြားေဒြးၾကီး - ျပည့္တန္ဆာဆုိတာ မိန္းမရႊင္ေပါ့။
ေမာင္လူေအး - ဖြားေဒြးၾကီး မိန္းမရႊင္ဆုိတာေရာဘာလဲ။
ဖြားေဒြးၾကီး - ဟယ္ဒီေကာင္ေလး ေပါက္ေပါက္ရွာရွာ လာေမးေနတယ္၊ သြားသြား။
ဆုုိျပီးေမာင္းထုတ္ပါတယ္။

----------------------------------------------------------------

ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာမၾကာမီ ေမာင္လူေအး မွာ ေမာင္လူေမႊးဆုိတဲ့ သားတစ္ေယာက္ရွိလာပါတယ္။

ေမာင္လူေအး - သား အျပင္ထြက္ေဆာ့မယ္ဆုိရင္ ဖိနပ္စီးရမယ္။
ေမာင္လူေမႊး - ေမာင္ အျပင္ထြက္ေတာ့ဖိနပ္စီးရတယ္၊ စာကေလးေတြၾကေတာ့ ဘာျဖစ္လုိ႔ဖိနပ္မစီးရတာလဲ။
ေမာင္လူေအး - ေမာင္ ဖိနပ္မစီးရင္ အေအးမိမွာေပါ့။
ေမာင္လူေမႊး - စာကေလးၾကေတာ့ ဘာျဖစ္လုိ႔ အေအးမမိတာလဲ။

----------------------------------------------------------------

ဒီအေၾကာင္းေရးခ်င္စိတ္ေပါက္လာတာ ဟုိတေန႔က ရုံးကသူငယ္ခ်င္းတဲ့ စကားေျပာရင္းနဲ႔ပါ။ သူငယ္ခ်င္းရဲ့နာမည္က တင္မုိသီ ျဖစ္ျပီး သူ႔ရဲ့ ၇ ႏွစ္အရြယ္ သားနာမည္က ခရစ္စတုိဖာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကမွာ မိဘေတြကကေလးေတြကုိ ရုိက္ႏွက္ဆုံးမတာကုိတားျမစ္ပါတယ္။ အစုိးရဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြက လုိအပ္ရင္စုံစမ္းစစ္ေဆးျပီး အေျခအေနဆုိးတယ္ဆုိရင္ ကေလးကုိ မိဘနဲ႔အတူတူမထားဘဲ သတ္သတ္ေစာင့္ေရွာက္ထိမ္းသိမ္းေပးပါတယ္။ ဗမာလုိ အယူအဆနဲ႔မွန္လားမွားလား ဆုိတာေတာ့ မေဆြးေႏြးေတာ့ပါဘူး။

နယူးေယာက္မွာ ACS (Administration of Child Services) ဆုိတဲ့အဖြဲ႔အစည္းရွိျပီး၊ နယူးဂ်ာစီမွာ DYFS (Department of Youth and Family Services) ဆုိတဲ့အဖြဲ႔ရွိပါတယ္။ အျခားျပည္နည္ေတြမွာလည္း ဒီလုိအဖြဲ႔အစည္းေတြရွိပါတယ္။ ျပည္နယ္အစုိးရရဲ့ လက္ေအာက္ကအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ပါတယ္။

တရက္မွာ ကၽြန္႔ေတာ့သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ သူ႔သား ေလမွုတ္ထားေတာ့ Baseball ဒုတ္ေတြနဲ႔ ဓါးခုတ္တမ္းကစားၾကပါတယ္။ Baseball ဒုတ္စစ္စစ္ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္ေလးတဲ့သစ္သားနဲ႔လုပ္ထားျပီး လူကုိရုိက္ရင္ မေသေတာင္ အၾကီးအၾကယ္ဒဏ္ရာရေစႏုိင္ပါတယ္။ ေလမွုတ္ဒုတ္ဆုိတာေတာ့ ေပါ့ေပါ့ေလးပါ။ ေနာက္ရက္အတန္ၾကာေတာ့ ေက်ာင္းမွာ ပန္းခ်ီဆြဲတဲ့ အတန္းမွာ ခရစ္စတုိဖာ သူ႔အေဖနဲ႔ ဓါးခုတ္တန္းကစားတာကုိ ပုံဆဲြပါတယ္။ ပုံထဲမွာ လူၾကီးတစ္ေယာက္က ကေလးကုိ တုတ္နဲ႔ရုိက္ေနတဲ့ပုံေပါ့။ ဒီပုံကုိ ဆရာမက ေတြ႔ေတာ့

ဆရာမ - သားဘာပုံဆဲြေနတာလဲ ?
ခရစ္စတုိဖါ - ရန္ျဖစ္တဲ့ပုံပါ။
ဆရာမ - ဘယ္သူေတြရန္ျဖစ္ေနၾကတာလဲ ?
ခရစ္စတုိဖါ - သားဒက္ဒီ နဲ႔ သားနဲ႔ပါ။
ဆရာမ - သားဒက္ဒီ လက္ထဲကကုိထားတာ ဘာၾကီးလဲ?
ခရစ္စတုိဖါ - Baseball ဒုတ္ပါ။

အဲဒီေန႔ညေနမွာ ကၽြန္႔ေတာ့သူငယ္ခ်င္း တင္မုိသီရဲ့အိမ္ကုိ ရဲေတြနဲ႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကတာ၀န္ရွိသူေတြ ေရာက္လာပါတယ္။ ေက်ာင္းကေနျပီး ကေလးကုိ မိဘက Baseball တုတ္နဲ႔ရုိက္တယ္ဆုိျပီးသတင္းပုိ႔လုိက္လုိ႔ေပါ့။ ဒါနဲ႔ Baseball ဒုတ္ဆုိတာ ေလမွုတ္ကစားစရာျဖစ္ေၾကာင္း၊ သားအဖႏွစ္ေယာက္အေပ်ာ္ေဆာ့ၾကတာျဖစ္ေၾကာင္းရွင္းျပေတာ့မွာ ေက်နပ္ျပီးျပန္သြားၾကပါတယ္။ ကေလးအေမဆုိလည္း စိတ္ပူျပီး မ်က္ေစ့မ်က္ႏွာပ်က္နဲ႔ေပ့ါ။

အားလုံးျပန္သြားတဲ့အခါမွာ အေဖနဲ႔အေမက ခရစ္စတုိဖါကုိ အိမ္မွာကစားတာကုိ သူမ်ားေတြကုိေရွာက္မေျပာဖုိ႔အေၾကာင္း။ တကယ္လုိ႔ ရဲေတြ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကလူေတြက မယုံၾကည္ရင္ သားကုိအိမ္ကေန ေခၚသြားျပီးသူမ်ားအိမ္မွာထားမဲ့အေၾကာင္း - ေျပာဆုိရွင္းျပရတာေပါ့။ မိဘေတြ စိတ္ပူတာလည္းအလြန္မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီလုိနဲ႔ လအနည္းငယ္ၾကာသြားပါတယ္။ ေက်ာင္းပိတ္တဲ့ တရက္မွာ သားအဖႏွစ္ေယာက္ နပမ္းလုံးတန္း ကစားၾကရင္း ခရစ္စတုိဖါရဲ့ တေတာင္ဆစ္မွာ နည္းနည္းပြန္းသြားပါတယ္။ ေက်ာင္းဖြင့္တဲ့ေန႔မွာ ဆရာမက လက္ကအနာကုိျမင္ေတာ့ -

ဆရာမ - သားလက္ကအနာက ဘယ္ကရတာလဲ ?
ခရစ္စတုိဖါ - ဒက္ဒီက သူမ်ားေတြကုိမေျပာရဘူးလုိ႔ မွာထားပါတယ္။

စာဖတ္သူတုိ႔ထင္တဲ့အတုိင္းပါဘဲ - ရဲေတြနဲ႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကတာ၀န္ရွိသူေတြ ညေနမွာ အိမ္ကုိေရာက္လာပါတယ္။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ ေမးတာေျဖတာ အရင္ထက္ပုိခက္ခဲလာတာေပါ့။ တာ၀န္ရွိသူေတြကလဲ ဒါ ဒုတိယအၾကိမ္သတင္းပုိ႔တာျဖစ္လုိ႔ ေနာက္တစ္ခါထပ္ျဖစ္ရင္ ကေလးကုိ ေခၚသြားရမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ တင္မုိသီကလဲ ေဆာ့ရင္းတဲ့ျဖစ္တဲ့ဒဏ္ရာျဖစ္ေၾကာင္း၊ အိ္မ္နည္းနားခ်င္းေတြကုိလည္းေမးၾကည့္ႏုိင္ေၾကာင္း၊ ခရစ္စတုိဖါရဲ့ ကုိယ္ေပၚမွာ အျခားဒဏ္ရာ အမာရြတ္ရွိ မရွိစစ္ေဆးႏုိင္ေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ ကေလးအေမကေတာ့ ငုိလုိ႔ေပါ့။
ေနာက္ဆုံးေတာ့ သုံးလေစာင့္ၾကည့္မဲ့အေၾကာင္း၊ အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ကေလးကုိလည္း တစ္ပတ္တစ္ခါ ဒဏ္ရာ အနာတရရွိမရွိစစ္ေဆးမဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပီးျပန္သြားၾကပါတယ္။

တကယ့္ျဖစ္ရပ္ပါ။

2008 US Open Diary - Sept 7 : The Finale

2008-09-08T19:38:00.013-04:00

The Empire Strikes Back !

Congratulations Roger Federer !!!

Federer လြယ္လြယ္ကူကူ ၃ ပြဲျပတ္နဲ႔ Murray ကုိအႏုိင္ရသြားပါတယ္။ ဒုတိယ Set မွာ စည္းၾကပ္ဒုိင္လူၾကီးရဲ့အမွားကုိ Murray က Challenge မလုပ္တဲ့အတြက္ သူရသင့္တဲ့ Game တစ္ခုကုိ မရလုိက္ပါဘူး။ အဲဒီ တစ္ခ်ိန္ကလြဲလုိ႔ တစ္ပြဲလုံးလုိလုိ Federer က အသာစီးနဲ႔ကစားသြားပါတယ္။ Federer ရဲ့ စိတ္ၾကဳိက္ကစားကြက္ျဖစ္တဲ့ forehand က စိတ္မခ်ရတာ တစ္ႏွစ္လုံးလုိလုိပါ။ ဒီေန႔ ဖုိင္နယ္ပြဲမွာေတာ့ အေရးၾကီးတဲ့ အမွတ္တုိင္းမွာ Federer ရဲ့ forehand အမွားမရွိသေလာက္ပါဘဲ။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ US Open ဟာ Federer အေနနဲ႔ ၁၃ ခုေျမာက္ Grand Slam ခ်န္ပီယံဆုျဖစ္ျပီး၊ US Open ကုိ ၅ ႏွစ္ဆက္တုိက္အႏုိင္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ တင္းနစ္သမုိင္းမွာ US Open ကုိ ၅ ႏွစ္ဆက္တုိက္ ႏုိင္ခဲ့ဘူးသူ တစ္ေယာက္မွမရွိပါဘူး။ Grand Slam အမ်ားဆုံးႏုိင္တဲ့စံခ်ိန္ခ်ဳိးထားသူကေတာ့ အေမရိကန္ Pete Sampras ျဖစ္ျပီး စုစုေပါင္း ၁၄ ခုႏုိင္ထားဘူးပါတယ္။ Federer အသက္ ၂၇ ႏွစ္ရွိျပီျဖစ္တာေၾကာင့္ တင္းနစ္ေလာကမွာ လူအုိစာရင္းထဲ၀င္စျပဳေနပါျပီ။ Grand Slam ကုိ အမ်ားဆုံးႏုိင္ၾကတဲ့အရြယ္က ၂၁ ႏွစ္နဲ႔ ၂၆ ႏွစ္ၾကားထဲျဖစ္ပါတယ္။

ပြဲအျပီးအင္တာဗ်ဴးမွာ Federer ကုိ "၁၃ ဆုိတဲ့နံပါတ္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အယူသီးသလား" လုိ႔ေမးတာ့ “I’m not going to stop at 13 am I? That would be terrible.” လုိ႔ေျဖသြားပါတယ္။

ေအာက္က အေမးအေျဖကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေမးျပီး၊ ကၽြန္ေတာ့ျပန္ေျဖထားတာျဖစ္ပါတယ္ !!!

ေမး - ၂၀၀၈ ႏွစ္ကုန္မွာ Federer ကမာၻ႔ နံပါတ္ တစ္ ျပန္ျဖစ္ႏုုိင္ပါ့မလား ?
ေျဖ - သိတ္မလြယ္ပါဘူး။ ျဖစ္ရင္သိပ္ေကာင္းမွာေပါ့။ ေနာင္ ၁၀ ႏွစ္ၾကာလုိ႔ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါ ႏွစ္ကုန္မွာ ကမာၻ႔နံပါတ္ တစ္ျဖစ္ခဲ့တာကုိပိုတန္ဖုိးထားၾကပါတယ္။ ဒီႏွစ္မကုန္ခင္မွာ Masters အဆင့္ ပြဲၾကီးသုံးပြဲရွိပါေသးတယ္။ Grand Slam ေလာက္မၾကီးက်ယ္ေပမယ့္ အမွတ္အမ်ားၾကီးရႏုိင္ပါတယ္။ ဒီ ၃ ပြဲလုံးဟာ Indoor ျပိဳင္ပြဲေတြျဖစ္ျပီး စပိန္ႏုိင္ငံ မဒရစ္ ၊ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ပဲရစ္ နဲ႔ တရုတ္ျပည္ ရွမ္ဟုိုင္း တုိ႔မွာ ကစားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး - Federer အနားမယူခင္မွာ Grand Slam ဘယ္ႏွစ္ခု ရမယ္ထင္သလဲ ?
ေျဖ - အနည္းဆုံး ၁၆ ခုရမယ္ထင္ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ၂ ခုရမယ္ထင္ပါတယ္။

ေမး - ၂၀၀၉ မွာ Grand Slam ႏုိင္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းရွိသူက ဘယ္သူေတြလဲ (Nadal, Djokovic နဲ႔ Murray ကလြဲလုိ႔ေပါ့)?
ေျဖ - သိပ္မ်ားမ်ားမရွိပါဘူး။
၁၊ Richard Gasquet (ျပင္သစ္) - သူ႔ရဲ့ Backhand ကုိ အၾကဳိက္ဆုံးပါ။ စိတ္ေျပာ့လုိ႔ ရွုံးတာ မၾကာမၾကာပါ။
၂၊ Ernest Gulbis (လတ္ဗီးယား) - Grand Slam တစ္ခုေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ႏုိင္မွာပါ။ ၂၀၀၉ မွာ ျဖစ္မျဖစ္ေတာ့ သိတ္မေသခ်ာလွပါ။
၃၊ Marlin Cilic (ခရုိေအးရွား) - Gulbis လုိပါဘဲ။
၄၊ Juan Martin Del Potro (အာဂ်င္တီးနား) - ေျခေထာက္သန္ဖုိ႔လုိတယ္ထင္ပါတယ္။

ႏွစ္ကုန္ ကမာၻ႔နံပါတ္ တစ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကသူမ်ား -

၁၊ ၆ ႏွစ္
Pete Sampras

၂၊ ၅ ႏွစ္
Jimmy Connors

၃၊ ၄ ႏွစ္
Roger Federer
Ivan Lendl
John McEnroe

၄၊ ၂ ႏွစ္
Björn Borg
Stefan Edberg
Lleyton Hewitt

၅၊ ၁ ႏွစ္
Andre Agassi
Jim Courier
Gustavo Kuerten
Ilie Năstase
Andy Roddick
Mats Wilander

ႏွစ္ကုန္ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁ ကုိ ဆုံးသြားျပီးရင္ ေနာက္ ျပန္ရခဲ့တာ သမုိင္းမွာ မရွိခဲ့ပါ။

2008 US Open Diary - Sept 6

2008-09-06T15:29:00.006-04:00

ပထမ ဆီမီးဖုိင္နယ္မွာ Roger က Novak ကုိ ၄ ပြဲကစားျပီးအႏုိင္ရသြားပါတယ္။ ပြဲအျပီး အင္တာဗ်ဴးမွာ Roger ကုိ ဖုိင္နယ္မွာ ဘယ္သူနဲ႔ ကစားခ်င္သလဲလုိ႔ေမးေတာ့ "Nadal" လုိ႔ေျပာသြားပါတယ္။
Roger ျဖစ္ခ်င္သလုိျဖစ္ဖုိ႔သိပ္မလြယ္လွပါဘူး။ ဒုတိယ ဆီမီးဖုိင္နယ္ပြဲမွာ Andy Murray က Rafael Nadal ကုိ ၂ ပြဲ သုညနဲ႔ ဦးေဆာင္ေနစဥ္မွာ မုိးသဲသဲမဲမဲရြာလုိ႔ ပြဲကုိ ခဏရပ္လုိက္ရပါတယ္။ မုိးေလ၀သခန္႔မွန္းခ်က္အလုိအရေတာ့ ဒီေန႔ဆက္ကစားဖုိ႔မျဖစ္ႏုိင္သေလာက္ပါဘဲ။

မနက္ျဖန္ (စက္တင္ဘာ ၇ ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔) မွာ ဒုတိယဆီမီးဖုိင္နယ္ပြဲကုိဆက္ကစားမွာျဖစ္ျပီး၊ ဖုိင္နယ္ကုိေတာ့ တနလၤာေန႔မွာကစားမွာျဖစ္ပါတယ္။

Novak Djokovic ကုိအႏုိင္ရျပီး ေအာင္ပြဲခံေနတဲ့ Roger Federer

Go Roger!!!

2008 US Open Diary - Sept 5

2008-09-05T20:42:00.009-04:00

ျဖစ္ခ်င္တဲ့အတုိင္းပါဘဲ - မနက္ျဖန္စေနေန႔ (စက္တင္ဘာ ၆ ရက္) မွာကစားမဲ့ Semifinal ႏွစ္ပြဲကေတာ့
၁၊ Rafael Nadal (စပိန္) vs. Andy Murray (စေကာ့တလန္)
၂၊ Roger Federer (ဆြစ္ဇာလန္) vs. Novak Djokovic (ဆားဗီးယား)
ပုိက္ဆံနဲ႔ၾကဳိေလာင္းထားလုိက္ရင္ အေတာ္အဆင္ေျပမွာ။

ေျမာက္ကာရုိလုိင္းနား အနီးမွာ ၀င္မဲ့ ဟာနာ ဟာရီကိန္းမုန္တုိင္းရဲ့အဖ်ားေၾကာင့္ နယူးေယာက္မွာ တေနကုန္မုိးရြာႏုိင္တယ္လုိ႔ မုိးေလ၀သက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ မုိးဖ်က္ခဲ့ရင္ေတာ့ ဆီမီးဖုိင္နယ္ပြဲေတြကို တနဂၤေႏြေန႔မွာကစားျပီး၊ ဖုိင္နယ္ကုိေတာ့ တနလၤာေန႔ ညေန ၅ နာရီ (ရန္ကုန္အခ်ိန္ မနက္ ၃ နာရီခြဲေလာက္ ျဖစ္မလားဘဲ) မွာ ကစားပါမယ္။

ကၽြန္ေတာ္ႏုိင္ေစခ်င္တာကေတာ့ Roger Federer ျဖစ္ေပမယ့္ ဒီႏွစ္အစကထဲက သူရဲ့လက္ကပုံမွန္မဟုတ္ဘဲ အေရးအေၾကာင္းဆုိ တလြဲလုပ္လုပ္ေနတာေၾကာင့္ နည္းနည္းစုိးရိမ္စရာပါ။ Federer ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ယုံၾကည္စိတ္ က်ေနတယ္လုိ႔ အမ်ားကထင္ၾကပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ Grand Slam ပြဲၾကီးတစ္ပြဲမွာ မႏုိင္ေသးတဲ့အျပင္ မထင္ရင္မထင္သလုိ ခပ္ညံ့ညံ့ ကစားသမားေတြကုိ ရွုံးသြားတတ္ပါေသးတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ Federer ကုိအၾကိဳက္ဆုံးျဖစ္တဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ သူ႔ရဲ့ကစားတဲ့ နည္းစနစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ Federer ကုိ အသဲအသန္ေဘာလုံးေနာက္ကုိေျပးလုိက္ေနရတာမ်ဳိး၊ ပုံပ်က္ပန္းပ်က္နဲ႔ ရုိက္လုိက္ရတာမ်ဳိး ေတြ႔ရခဲပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူရဲ့ျပိဳင္ဖက္ဘာလုပ္မယ္ဆုိတာကုိ ၁ ကြက္ၾကဳိျပီးစဥ္းစားထားႏုိင္လုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ခ်ံပီယန္ေဟာင္း Peter Samparas စကားကုိယူသုံးရရင္ - "Others grind, but Roger glides."

တင္းနစ္ကစားတဲ့နည္းစံနစ္မ်ဳိးစုံရွိေပမယ့္ အၾကမ္းျဖင္း ၄ မ်ဳိးခြဲလုိ႔ရပါတယ္။

၁။ တုိက္စစ္ အားကုိးသူ (Attacker) -
အရင္ေခတ္က Boris Becker, Stefan Edberg, Pete Sampras တုိ႔လုိ Serve ျပီးတာနဲ႔ ပုိက္ဆီကုိေျပးျပီး volley ကစားတာမ်ဳိးကေတာ့ စံျပဳတုိက္စစ္အားကုိးသူေတြေပါ့။ အခုေခတ္မွာ ဒီလုိ serve-and-volley ကစားတဲ့သူ မရွိသေလာက္ နည္းသြားပါျပီ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကြင္းရဲ့ ေနာက္စည္းကေန တခ်ိန္လုံးျပန္ရုိက္ေနၾကတာမ်ားပါတယ္။ ကေန႔ေခတ္မွာေတာ့ James, Blake, Andy Roddick, Jo-Wifried Tsonga တုိ႔ဟာ တုိက္စစ္အားကုိးသူေတြေပါ့။ Serve အျပီးမွာ ပုိက္ဆီကုိေျပးမတက္ေပမယ့္ ေဘာလုံးကုိ အရမ္းရုိက္ျပီး အမွတ္ရေအာင္ယူဖုိ႔ၾကဳိးစားတဲ့သူမ်ဳိးေတြေပါ့။ သူတုိ႔ကုိေတာ့ aggressive baseliner (ေနာက္စီးမွာေနျပီး အျပင္းရုိက္သူမ်ား) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ တင္းနစ္ကစားသမားတစ္ေယာက္ ကြင္းရဲ့ေနာက္စီးနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ကပ္ျပီးကစားတယ္ဆုိတာကုိ ၾကည့့္ျပီးေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ ကေန႔ေခတ္ တင္းနစ္ကစားသမား အမ်ားစုက ဒီလုိဘဲကစားၾကပါတယ္။

၂။ ခံစစ္ အားကုိးသူ (Defensive Player) -
အရင္ေခတ္က Bjorn Borg, Michael Chang တုိ႔လုိ၊ ဒီေန႔ေခတ္မွာ Lleyton Hewitt, Giles Muller, Gael Monfils တုိ႔လုိမ်ဳိးေပါ့။ ေဘာလုံးကုိ အျမဲတန္းကြင္းထဲျပန္ ေရာက္ေအာင္ ျပန္ပုိ႔ျပီး သူမ်ားအမွားကုိေစာင့္တဲ့ကစားနည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိကစားတဲ့သူမ်ဳိးဟာ အျမဲတမ္း ကြင္းရဲ့ေနာက္စည္းအနက္ဖက္ ၈ ေပအကြာေလာက္မွာ ဘယ္ျပန္ညာျပန္ ေခြ်းသံတရႊဲရႊဲနဲ႔ ေျပးေနတာေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

၃။ တန္ျပန္ ခံစစ္အားကုိးသူ (Counter Puncher) -
Rafael Nadal ကုိ ဥပမာေပးရင္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ ခံစစ္အားကုိးသူနဲ႔ အဓိက ကြာတဲ့အခ်က္ကေတာ့ အခြင့္အလမ္းရရင္ ရသလုိ သူမ်ား အမွားကုိ မေစာင့္ဘဲ အမွတ္ရေအာင္ ကစားႏုိင္တဲ့သူမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ (Nadal ကုိ aggressive baseline လုိ႔ ယူဆၾကသူေတြလဲရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့အျမင္ကေတာ့ Nadal က ခံစစ္ကစားဖုိ႔ ပုိအားသန္တယ္လုိ႔ျမင္ပါတယ္။ သူကစားရင္ ေနာက္စီးရဲ့ အေနာက္ဖက္ ၅ ေပ ကေန ၁၀ ေပ ေလာက္အကြာကေန ကစားေလ့ရွိပါတယ္။)

၄။ တကြင္းလုံးကစားတတ္သူ (All Court Player) -
ဒီလုိကစားသမားေတြကေတာ့ အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ ကစားနည္းေတြအကုန္လုံးကုိ လုိအပ္ရင္ လုိအပ္သလုိ ကစားတတ္သူမ်ဳိးေပါ့။ Roger Federer, Novak Djokovic, Andy Murray တုိ႔ကေတာ့ ဒီလုိအုပ္စုထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ သူတုိ႔ကစားတဲ့ပြဲတစ္ပြဲကုိၾကည့္ရင္ ခံစစ္၊ တုိက္စစ္၊ serve and volley အကုန္လုံးလုိလုိသုံးတာေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ ကုိယ့္ျပဳိင္ဖက္က ဘာမၾကိဳက္ဘူးဆုိတာကုိ မူတည္ျပီး အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းကစားႏုိင္ၾကပါတယ္။ US Open Quarter Final မွာ Andy Murray နဲ႔ Juan Martin Del Potro ကစားတာကုိ ဥပမာေပးရရင္ - Del Potro က သူ႔ဆီကုိ ေဘာလုံးျပင္းျပင္းရုိက္တာကုိ သေဘာၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Murray ကအဲဒီပြဲမွာ ေဘာလုံးကုိ spin မ်ဳိးစုံသုံးျပီး ေျဖးေျဖးေပ်ာ့ေပ်ာ့နဲ႔ ကစားျပီးအႏုိင္ရသြားပါတယ္။ Semifinal မွာ Nadal နဲ႔ကစားရင္ေတာ့ ဒီနည္းလမ္းသုံးလုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး။

2008 US Open Diary - Sept 2

2008-09-02T22:29:00.015-04:00

ဒီေန႔ အရမ္းေကာင္းတဲ့ တင္းနစ္ပြဲ ၂ ပြဲၾကည့္ခဲ့ရပါတယ္။ ေန႔လည္ ၁၂ နာရီက ပထမပြဲ စကစားျပီး၊ ဒုတိယပြဲျပီးေတာ့ ည ၈ နာရီခြဲရွိပါျပီ။

ဒီကေန႔ပြဲေတြကေတာ့ စတုထၳဆင့္ ရုွံးထြက္ပဲြေတြျဖစ္ျပီး Best of Five စံနစ္နဲ႔ ကစားပါတယ္။

၁၊ ပထမပြဲ Novak Djokovic (၃) vs. Tommy Robredo (၁၅)
၂၊ ဒုတိယပြဲ Roger Federer (၂) vs. Igor Andreev (၂၃)

ကြင္းထဲကနံပါတ္ေတြက ေလာေလာဆယ္ ကမာၻ႔အဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

Arthur Ashe Stadium ထဲက တင္းနစ္ ပရိတ္သတ္မ်ား

ပထမပြဲ ျပီးခါနီး

ပထမပြဲမွာ ႏုိင္သြားတဲ့ Novak Djokovic (ဆားဗီးယား)

Roger AirBorne

ဒုတိယပြဲ ျပီးခါနီး

ေတာ္ပါေသးရဲ့ Roger ႏုိင္သြားေပလုိ႔

ေနာက္တဆင့္ Quarter Final

မနက္ျဖန္ ပထမ Quarter Final ပြဲကုိသြားၾကည့္ျဖစ္ပါဦးမယ္။ Juan Matin Del Potro (အာဂ်င္တီးနား - ၁၉ ႏွစ္) နဲ႔ Andy Murray(စေကာ့တလန္ - ၂၁ ႏွစ္) တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပြဲႏုိင္ရင္ Andy ကမာၻ႔အဆင့္ နံပါတ္ ၄ ျဖစ္ပါမယ္။ ဒီေန႔ Roger ကုိ အားေပးျပီးျပီ၊ မနက္ျဖန္ေတာ့ Andy ကုိသြားအားေပးရပါမယ္။

လာမဲ့ စေနေန႔ (စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္) မွာ Semi Final ကစားပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ္ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ Semi Final ႏွစ္ပြဲကေတာ့
၁၊ Rafael Nadal (စပိန္) vs. Andy Murray (စေကာ့တလန္)
၂၊ Roger Federer (ဆြစ္ဇာလန္) vs. Novak Djokovic (ဆားဗီးယား)
ျဖစ္ပါတယ္။

Go Roger !!!!

2008 US Open Diary - Sept 1

2008-09-01T20:47:00.003-04:00

ဒီႏွစ္ US Open မွာ အသက္ ၂၀ ၀န္းက်င္ရွိတဲ့ အမ်ဳိးသားအားကစား အသစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ သတိျပဳမိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကမာၻ႔အဆင့္ အစီအစဥ္အတုိင္းေျပာရင္ -
၁၊ Rafael Nadal (စပိန္ - ၂၂ ႏွစ္)
၂၊ Roger Federer (ဆြစ္ဇာလန္ - ၂၇ ႏွစ္)
၃၊ Novak Djokovic (ဆားဗီးယား - ၂၂ ႏွစ္)
၄၊ David Ferrer (စပိန္ - ၂၆ ႏွစ္)
၅၊ Nikolay Davydenko (ရုရွား - ၂၇ ႏွစ္)
၆၊ Andy Roddick (အေမရိကန္ - ၂၆ ႏွစ္) - တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

လူငယ္အသစ္ေတြထဲက မၾကာခင္မွာ (၂ ႏွစ္အတြင္း) ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၀ အတြင္း ၀င္လာႏုိင္တဲ့သူေတြကေတာ့ -
၁၊ Ernest Gulbis (လတ္ဗီးယား - ၂၀ ႏွစ္)
၂၊ Marlin Cilic (ခရုိေအးရွား - ၁၉ ႏွစ္)
၃၊ Juan Matin Del Potro (အာဂ်င္တီးနား - ၁၉ ႏွစ္) - တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ႏွစ္မွာ ကမာၻအဆင့္ ၅ အတြင္း ေသခ်ာေပါက္၀င္လာမဲ့သူကေတာ့
၁၊ Andy Murray (အဂၤလန္ (စေကာ့တလန္) - ၂၁ ႏွစ္) ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၀၈ US Open မွာ လက္စြမ္းျပသြားတဲ့ လူငယ္ ၂ ေယာက္ကေတာ့
၁၊ Kei Nishikori (ဂ်ပန္ - ၁၈ ႏွစ္) - ကမာၻ႔အဆင့္ နံပါတ္ ၄ ရွိတဲ့ David Ferrer ကုိ ဒုတိယအဆင့္ (2nd round) မွာအႏုိင္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တတိယအဆင့္ (3rd round) မွာ ၁၉ ႏွစ္သား Juan Martin Del Potro ကုိ သုံးပြဲျပတ္နဲ႔ရွုံးသြားပါတယ္။
၂၊ Donald Yound (အေမရိကန္ - ၁၉ ႏွစ္) - ကမာၻ႔အဆင့္ နံပါတ္ ၉ James Blake ကုိ ပထမအဆင့္ (1st round) မွာ ၅ ပြဲအၾကိတ္အနယ္ကစားျပီးရွုံးသြားပါတယ္။ အဲဒီပြဲကုိ ကၽြန္ေတာ္ ကြင္းထဲမွာ သြားၾကည့္ျဖစ္ပါတယ္။ Donald Young ႏုိင္ဖုိ႔အခြင္႔အလမ္းရွိေပမယ့္ အေတြ႔အၾကဳံနည္းလုိ႔ ရွုံးသြားတာလုိ႔ ေျပာရပါမယ္။

အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ သူေတြထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ ဒုတယ အၾကဳိက္ဆုံးကေတာ့ Andy Murray ျဖစ္ပါတယ္။ အၾကဳိက္ဆုံး ကေတာ့ Roger Federer ျဖစ္ပါတယ္။

Roger Federer အေၾကာင္းေျပာရင္းနဲ႔ - မနက္ျဖန္ စက္တင္ဘာ ၂ ရက္ေန႔ (အဂၤါေန႔) မွာ ကၽြန္ေတာ့ US Open သြားၾကည့္ျဖစ္ပါဦးမယ္။ ပထမပြဲက Roger Federer နဲ႔ ရုရွားက Igor Andreev ျဖစ္ျပီး၊ ဒုတိယပြဲက Novak Djokovic နဲ႔ Tommy Robredo တုိ႔ရဲ့ပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Federer နဲ႔ကစားမဲ့ Igor Andreev က အရပ္ ၅ ေပ၊ ၁၁ လက္မ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ၁၇၆ ေပါင္ရွိပါတယ္။ ညာသန္ျဖစ္ျပီး သူရဲ့ ညာဖက္ (forehand) ကုိလာတဲ့ေဘာ္လုံးကုိ Top Spin နဲ႔ အရမ္းရုိက္ေလ့ရွိပါတယ္။ Federer ကသူရဲ့ ဘယ္ဖက္ (backhand) ကုိဖိကစားမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။

အပူခ်ိန္ ၉၀ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟုိက္ေလာက္ရွိမွာျဖစ္ျပီး၊ ေလထဲမွာ ေရေငြ႔လည္းမ်ားမွာမုိ႔ သိပ္သက္ေတာင့္သက္သာရွိမယ္ မထင္ပါဘူး။ ေရမ်ားမ်ား ယူသြားျပီး၊ ေခါင္းကုိက္ေျပာက္ေဆးလည္း ၾကဳိေသာက္သြားဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မယ္။

TCP နဲ႔ Bandwidth

2008-08-31T10:16:00.005-04:00

TCP Protocol ရဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က ကြန္ပ်ဴတာႏွစ္လုံး ဆက္သြယ္ၾကတဲ့အခါ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေအာင္ျဖစ္ပါတယ္။
လမ္းခုလပ္မွာ အခ်က္အလက္ေတြ ေပ်ာက္ရွပ်က္စီးသြားရင္ေတာင္မွာ TCP က ျပန္ျပီးပုိ႔ေပးတာမ်ဳိးေပါ့။ Network ထဲမွာ bandwidth တုိ႔၊ delay တုိ႔ ေျပာင္းသြားတာကုိ မူတည္ျပီး အခ်က္အလက္ပုိ႔ေပးတဲ့ႏွုန္း အေႏွးအျမန္ကုိ TCP ကအလုိအေလ်ာက္ ထိန္းသိမ္းေပးပါတယ္။ congestion control လုိ႔ေခၚပါတယ္။
TCP မွာသုံးတဲ့ congestion control မွာ နည္းစံနစ္မ်ဳိးစုံပါ၀င္ပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္
- ေနဂယ္ရဲ့ algorithm
- selective acknowledgement
- fast retransmit
- window flow control
- slow start
စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒါေတြထဲက TCP Window နဲ႔ Bandwidth အေၾကာင္းေျပာသြားပါမယ္။ အဓိကမွတ္ထားေစခ်င္တာကေတာ့ congestion control ဆုိတာ Application တစ္ခုက အခ်က္အလက္ပုိ႔တဲ့ အေႏွးအျမန္ႏွုန္းကုိ TCP က အလုိအေလ်ာက္ ထိန္းသိမ္းေပးတဲ့ နည္းစံနစ္ေတြျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပါ။

Host0 နဲ႔ Host1 ဥပမာကုိဘဲ ဆက္သုံးၾကတာေပါ့။ Host0 ကအခ်က္အလက္ ပုိ႔ေပးတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ၊ Host1 က အခ်က္အလက္ လက္ခံမဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ ေပါ့။
Host0 က Host1 ဆီကုိ TCP အသုံးျပဳျပီး အခ်က္အလက္ပုိ႔ေပးတဲ့အခါ လက္ခံတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ Host1 က ရရွိတဲ့အေၾကာင္းျပန္ေျပာေပးရပါတယ္။ ဒါကုိ acknowledgment လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Host0 က acknowledgment ျပန္မရခင္ Host1 ဆီကုိ အခ်က္အလက္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ပုိ႔ေပးႏုိင္တယ္ဆုိတာကုိ window size လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Window size ဟာ TCP Packet ရဲ့ေခါင္းစီး (header) မွာပါတဲ့ field တစ္ခုျဖစ္ျပီး ၁၆-ဘစ္ အရြယ္အစား ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အၾကီးဆုံး TCP Window size ဟာ ၂^၁၆ = ၆၄ ကီလုိဘုိက္ ျဖစ္ပါတယ္။ RFC-793 စာမ်က္ႏွာ ၁၄၊ အပုိင္း ၃.၁ မွာ TCP ေခါင္းစီးရဲ့အခ်က္အလက္သုိေလွာင္ပုံ (format) ကုိေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။

Window size ရဲ့ အၾကီးဆုံးတန္ဖုိးဟာ ၆၄ ကီလုိဘုိက္ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ တနည္းေျပာရရင္ - Host0 က Host1 ဆီကုိ acknowledgment မရခင္မွာ အခ်က္အလက္ ၆၄ ကီလုိဘုိက္ထက္ ပုိျပီးပုံလုိ႔မရဘူးလုိ႔ ဆုိလုိပါတယ္။ Host0 နဲ႔ Host1 ၾကားက Network ရဲ့ latency က ၁၀ မီလီစကၠန္႔ဆုိပါစုိ႔။ Host0 က Host1 ကုိ packet တစ္ခုပုိ႔ျပီး၊ acknowledgment ျပန္ရမဲ့အခ်ိန္ကုိ တုိင္းတာခ်င္ရင္ latency ကုိ ၂ ဆပြားျပီးတြက္ခ်က္ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ Host0 ကေန Host1 ကုိ packet ပုိ႔ဖုိ႔ၾကာတာက ၁၀ မီလီစကၠန္႔၊ Host1 ကေန Host0 ကုိ acknowledgment ပုိ႔ေပးဖုိ႔ ၾကာတာက ၁၀ မီလီစကၠန္႔ - စုစုေပါင္း အသြားအျပန္ၾကာခ်ိန္ ၂၀ မီလီစကၠန္႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိ အသြားအျပန္ၾကာခ်ိန္ (RTT - Round Trip Time) လုိ႔ေခၚျပီး TCP နဲ႔ပတ္သက္တဲ့စာအုပ္ေတြ၊ Network နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စာအုပ္ေတြမွာ မၾကာခဏ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေဆြးေႏြးေနတဲ့ ဥပမာမွာ - Window size က ၆၄ ကီလုိဘုိက္၊ RTT က ၂၀ မီလီစကၠန္႔ ဆုိေတာ့ Host0 က Host1 ကုိ TCP သုံးျပီး အျမန္ဆုံးပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့ ႏွုန္းကုိ ေအာက္မွာေပးတဲ့ Formula နဲ႔တြက္မယ္ဆုိရင္

[ Window size / RTT = TCP ရဲ့အျမန္ႏွုန္း ]
၆၄ ကီလုိဘုိက္ / ၂၀ မီလီစကၠန္႔ = ၂.၅၆ မက္ဂါဘစ္ ပါ စကၠန္႔ (တစ္စကၠန္႔ကုိ ၂.၅၆ မက္ဂါဘစ္) ျဖစ္ပါတယ္။

ကြန္ပ်ဴတာ Network ေတြမွာ ၁၀၀ မက္ဂါဘစ္၊ ၁ ဂစ္ဂါဘစ္ အျမန္ႏွုန္းကုိ ေနရာတုိင္းလုိလုိမွာ ေတြ႔ေနရျပီျဖစ္ပါတယ္။ TCP Window size ရဲ့ကန္႔သတ္ခ်က္ေၾကာင့္ Network ရဲ့ အျမန္ႏွုန္းအတုိင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ မပုံ႔ႏုိင္ဘဲ့ ေႏွးေကြးေနတာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၆၄ ကီလုိဘုိက္ window size ဆုိတာ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က သတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ စံနစ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီေန႔ေခတ္မွာ အသုံးမတဲ့ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ္လည္း TCP ေခါင္းစီးရဲ့ အခ်က္အလက္သုိေလွာင္ပုံကုိ ျပန္ျပင္ဖုိ႔ဆုိတာလည္း သိပ္မလြယ္ပါဘူး။ ဒီျပသနာကုိေျဖရွင္းဖုိ႔အတြက္ TCP Window Scaling Option ဆုိတာကုိ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ တီထြင္ခဲ့ပါတယ္။ traceroute ကုိေရးခဲ့တဲ့ Van Jacobson က ေခါင္းေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး၊ RFC-1323 စာမ်က္ႏွာ ၇၊ အပုိင္း ၂ မွာအေသးစိတ္ဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။

Window Scaling Option ရဲ့အလုပ္လုပ္ပုံကေတာ့ TCP window size ကုိ အဆပြားႏုိင္တဲ့ ဂဏန္းတစ္ခုကုိ Host0 နဲ႔ Host1 တုိ႔သေဘာတူၾကဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ Window scaling factor ကုိ TCP ေခါင္းစီးရဲ့ option field ကုိအသုံးျပဳပါတယ္။ ဆုိပါစုိ႔ TCP Window size field က ၃၂ ကီလုိဘုိက္ျဖစ္ျပီး window scale factor က ၁၀၀၀ ျဖစ္ရင္ - ကြန္ပ်ဴတာက ပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့ စုစုေပါင္းအရြယ္အစားက ၃၂ မက္ဂါဘုိက္ျဖစ္ပါမယ္။

တမ်ဳိးလွည့္ျပီးစဥ္းစာၾကည့္ရေအာင္။ Host0 ကေန Host1 ကုိ 1Gpbs ႏွုန္းတဲ့ TCP ကုိသုံးျပီးပုိ႔ခ်င္ရင္ Window size ဘယ္ေလာက္ထားသင့္သလဲ။ RTT က ၂၀ မီလီစကၠန္႔ဘဲ ဆုိပါစုိ႔။ အရင္သုံးတဲ့ formula ကုိ နည္းနည္းေျပာင္းလုိက္တာပါဘဲ။

[ TCP အျမန္ႏွုန္း * RTT = Window Size ]
၁ ဂစ္ဂါဘစ္ ပါ စကၠန္႔ * ၂၀ မီလီစကၠန္႔ = ၂.၅ မက္ဂါဘုိက္ - TCP Window size ကုိသုံးရပါမယ္။

ျပန္ေျပာရရင္ ၂၀ မီလီစကၠန္႔ အသြားအျပန္ၾကာခ်ိန္ (RTT - Round Trip Time) ရွိတဲ့ Network မွာ TCP ကုိသုံးျပီး 1Gbps အျမန္ႏွုန္းနဲ႔ပုိ႔ခ်င္ရင္ 2.5 MBytes TCP Window size ကုိ သုံးရပါမယ္။

စာၾကြင္း -
၁၊ Operating Systems အားလုံးလုိလုိရဲ့ Default window size က 64KBytes ျဖစ္ပါတယ္။
၂၊ IPERF ဆုိတဲ့ free software tool ကုိသုံးျပီး ကိုယ့္ Network ရဲ့ TCP အျမန္ႏွုန္း ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆုိတာကုိ တုိင္းတာႏုိင္ပါတယ္။
၃၊ Window scaling option ကုိသုံးျပီး OS ရဲ့ 64KBytes default limit ကုိ program မွာျပင္လုိ႔ရပါတယ္။ C ကုိသုံးထားတဲ့ ဥပမာကုိၾကည့္ၾကည့္ပါ။ setsockopt() function ကုိသံုးတာျဖစ္ပါတယ္။

/* An example of client code that sets the TCP window size */

int window_size = 128 * 1024; /* 128 kilobytes */
sock = socket(AF_INET, SOCK_STREAM, 0);
/* These setsockopt()s must happen before the connect() */
setsockopt(sock, SOL_SOCKET, SO_SNDBUF,
(char *) &window_size, sizeof(window_size));
setsockopt(sock, SOL_SOCKET, SO_RCVBUF,
(char *) &window_size, sizeof(window_size));
connect(sock, (struct sockaddr *) &address, sizeof(address));

/* An example of server code that sets the TCP window size */
int window_size = 128 * 1024; /* 128 kilobytes */
sock = socket(AF_INET, SOCK_STREAM, 0);
/* These setsockopt()s must happen before the accept() */
setsockopt(sock, SOL_SOCKET, SO_SNDBUF,
(char *) &window_size, sizeof(window_size));
setsockopt(sock, SOL_SOCKET, SO_RCVBUF,
(char *) &window_size, sizeof(window_size));
listen(sock, 5);
accept(sock, NULL, NULL);

2008 US Open Diary - Aug 30

2008-08-30T02:17:00.002-04:00

US Open Tennis ျပဳိင္ပြဲက်င္းပတဲ့ National Tennis Center နဲ႔ ကၽြန္ေတာ့အိမ္နဲ႔က ၂ မုိင္ေလာက္သာေ၀းပါတယ္။ ကားေမာင္းသြားရင္ ၅ မိနစ္ခန္႔ၾကာျပီး၊ လမ္းေရွာက္သြားရင္ေတာ့ ၂၀ မိနစ္ေလာက္ ၾကာပါတယ္။ ျပဳိင္ပြဲမစခင္ ၁ ပတ္အလုိ (ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ၂၂ ရက္ေန႔အထိ) မွာ အားကာသမားေတြ ေလ့က်င့္တာကုိ ပုိက္ဆံမေပးဘဲ သြားၾကည့္လုိ႔ ရပါတယ္။
အဲဒီအပတ္မွာဘဲ လက္ေရစစ္ျပဳိင္ပြဲေတြကုိလည္း ၾကည့္လုိ႔ရပါတယ္။

US Open မွာ အမ်ဳိးသား ၁၂၈ ေယာက္၊ အမ်ဳိးသမီး ၁၂၈ ေယာက္ ပါ၀င္ယွဥ္ျပဳိင္ၾကျပီး၊ ၁၄ ရက္ၾကာက်င္းပတာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီ ၁၂၈ ေယာက္ထဲက ၁၆ ေယာက္ကုိ လက္ရည္စမ္းပြဲက ေရြးပါတယ္။ လက္ရည္စမ္းပြဲမွာ ၁၂၈ ေယာက္ပါ၀င္ျပီး၊ ၄ ရက္ၾကာ က်င္းပပါတယ္။ National Tennis Center မွာ တင္းနစ္ကြင္း ၂၀ ေက်ာ္ရွိျပီး၊ ျပဳိင္ပြဲကုိ ၁ရ ကြင္းေပၚမွာ ကစားပါတယ္။ ကြင္းအၾကီးၾကီး ၃ ပါတယ္။
၁၊ Arthur Ashe Stadium က အၾကီးဆုံးျဖစ္ျပီး ဖုိင္နယ္ပြဲေတြကုိ အဲဒီမွာဘဲ ကစားပါတယ္
၂၊ Louis Armstrong Stadium က ဒုတိယ အၾကီးဆုံးျဖစ္ပါတယ္
၃၊ Grand Stand က တတိယ အၾကီးဆုံး ျဖစ္ပါတယ္
က်န္တဲ့ ၁၄ ကြင္းကေတာ့ သိပ္ မတိမ္းမယိမ္းပါဘဲ။

လက္မွတ္မွာ (အရမ္းေစ်းၾကီးတဲ့ လက္မွတ္ေတြကလြဲလုိ႔)
၁၊ ေန႔လက္မွတ္ (မနက္ ၁၁ နာရီကစလုိ႔ ကုိယ္ၾကဳိက္သေလာက္ အ၀ၾကည့္ခြင္႔ရွိတယ္)
၂၊ ညလက္မွတ္ (ည ၆ နာရီကစလုိ႔ ကုိယ္ၾကဳိက္သေလာက္ အ၀ၾကည့္ခြင္႔ရွိတယ္)
၃၊ Ground Pass (Arthur Ashe Stadium ကုိ ၀င္ခြင့္မရတာကလြဲလုိ႔၊ ေန႔လက္မွတ္နဲ႔ဆင္တူပါတယ္)

အၾကီးဆုံးကြင္းျဖစ္တဲ့ Ashe Stadium မွာေတာ့ ခုံနံပါတ္ပါျပီး၊ က်န္တဲ့ကြင္းေတြမွာေတာ့ ဦးရာလူ ၾကိဳက္တဲ့ေနရာမွာ ထုိင္လုိ႔ ရပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ နာရီေက်ာ္ေက်ာ္ကဘဲ Andy Roddick (အေမရိကန္)က Ernests Gulbis (လတ္ဗီးယား) ကုိ ေလးပြဲ အၾကိတ္အနယ္ကစားျပီး ႏုိင္သြားတဲ့ပြဲကုိ ၾကည့္ျပီးျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ ပြဲျပီးခ်ိန္မွာ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၁ နာရီခြဲရွိေနပါျပီ။ ေသာၾကာေန႔ညဆုိေတာ့ ကြင္းမွာ လူေတာ္ေတာ္စီပါတယ္။

ေနာက္ေန႔မွ ၾကည့္ျပီးတဲ့ ပြဲေတြထဲက ေကာင္းႏုိးရာရာေတြ ေရးသြားပါမယ္။

လာမဲ့ အဂၤေန႔နဲ႔၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ ေတြအတြက္ ေန႔လက္မွတ္၀ယ္လုိ႔ရခဲ့ပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ တနလၤာနဲ႔၊ ေသာၾကာည ေတြမွာ ရုံးက သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ သြားၾကည့္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

2008 US Open Diary - Aug 21

2008-08-22T23:06:00.011-04:00

Current World No.1
Rafael Nadal (Spanish)

Richard Gasquet (French)

Jo-Wilfried Tsonga (French)

David Nalbandian (Argentinean)

ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm

2008-08-22T20:02:00.008-04:00

ဂၽြန္ေနဂယ္က ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ မွာေရးခဲ့တဲ့ Algorithm ျဖစ္ျပီး၊ RFC-896 မွာ အသးစိတ္ဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ TCP/IP Network တစ္ခုမွာ packet ေသးေသးေလးေတြ သြားေနတာကုိ သေဘာမက်လုိ႔ ေရးခဲ့တာပါ။ TCP Packet တစ္ခုမွာ ပုိ႔ခ်င္တဲ့ Data ဘယ္ေလာက္ရွိရွိ ေခါင္းစီးအခ်က္အလက္ (Header) က ၄၀ Bytes ေနရာယူပါတယ္။ Telnet လုိ Program မ်ဳိးမွာ Data က ၁ byte သာပါျပီး၊ ေခါင္းစီးက ၄၀ bytes ေနရာယူထားပါတယ္။ ေစ်းထဲက မက်ီးသီး ၅ က်ပ္သား၀ယ္တာ သတင္းစာ တစ္ေစာင္လုံးနဲ႔ ထုပ္ေပးလုိက္သလုိျဖစ္တာေပါ့။ ဒီ TCP Packet ေတြ Network ေပၚမွာသြားေတာ့ ဆင္ဖုိးထက္၊ ခၽြန္းဖုိးၾကီးဆုိသလုိ Header အခ်က္အလက္ေတြက Data ထက္ အဆ ၄၀ ပုိယူသလုိျဖစ္တာေၾကာင့္ Bandwidth အလဟသ ျဖစ္ရပါတယ္။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ကဆုိ Bandwidth က နည္းကလည္းနည္း ေစ်းကလည္းၾကီးဆုိေတာ့ ဒီျပသနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္အေရးၾကီးတယ္လုိ႔ဆုိရပါမယ္။ (ဒီျပသနာကုိ Tinygram Problem လုိ႔ေခၚပါတယ္။)

ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm အလုပ္လုပ္ပုံကေတာ့ ပုိ႔စရာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ခ်က္ခ်င္းမပုိ႔ေသးဘဲေစာင့္ေနျပီး - အေတာ္အသင့္ မ်ားလာျပီဆုိမွ packet ကုိပုိ႔ေပးမယ္ဆုိျပီး ျပင္လုိက္တာျဖစ္ပါတယ္။ မဂၤလာဒုံကုိေျပးတဲ့ ၅၁ ကား ဆူးေလမွတ္တုိင္မွာ လူေစာင့္သလုိေပါ့။ ရုံးဆင္းခ်ိန္ဆုိရင္ လူျပည့္ဖုိ႔သိပ္ၾကာၾကာမေစာင့္ရဘဲ ခ်က္ခ်င္းထြက္ႏုိင္တယ္၊ ညဥ့္နက္လာရင္ေတာ့ ကားတစီးျပည့္ဖုိ႔ ေတာ္ေတာ္ ေစာင့္ရပါတယ္။ (အခု ၅၁ ကားဆက္ေျပးေသးလားဆုိတာေတာ့ မေျပာတပ္ဖူး။) ကားတစီးမွာ လူဘယ္ေလာက္ဆန္႔တယ္ဆုိတာ အကန္႔အသတ္ရွိသလုိ Packet တစ္ခုမွာ အခ်က္အလက္ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆုိတာကုိ MSS (Maximum Segment Size) နဲ႔သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ MSS ကေတာ့ Network Card ရဲ့ MTU (Maximum Transfer Unit) ျဖစ္ျပီး Ethernet မွာဆုိရင္ေတာ့ ၁၅၀၀ bytes ရွိပါတယ္။

TCP ပုိ႔ေဆာင္ေရးစနစ္ဆုိတာ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာႏွစ္လုံး TCP ကုိအသုံးျပဳျပီး ဆက္သြယ္တယ္ဆုိရင္ လမ္းမွာ အခ်က္အလက္ အေျပာက္အရွ မရွိရေအာင္ TCP ကတာ၀န္ယူပါတယ္။ TCP ကုိသုံးျပီး ဆက္သြယ္ေနတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ ၂ ခုုကုိ Host1 နဲ႔ Host2 လုိ႔ေခၚမယ္ဆုိပါစုိ႔။ လက္ခံရရွိတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ (Host2) က Packet တစ္ခုရတုိင္း အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အေၾကာင္း Packet တစ္ခုကုိ ျပန္ျပီး မူလကြန္ပ်ဴတာ (Host1) ဆီကုိပုိ႔ေပးရပါတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ packet ကုိ acknowledgment packet (အတိုေကာက္ ack) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Host1 က packet တစ္ခုပုိ႔ျပီးတုိင္း Host2 ဆီက ack ကုိေစာင့္ပါတယ္။ Ack မရေသးရင္ Host1 က ေနာက္ထပ္ပုိ႔စရာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဆက္မပုိ႔ဘဲ ေစာင့္ေနပါတယ္။ Ack မရတာ ေတာ္ေတာ္ၾကာသြားရင္ Host1 က ပထမပုိ႔လုိက္တဲ့ packet လမ္းမွာ ေပ်ာက္သြားျပီလုိ႔ ယူဆျပီး အဲဒီ packet ကုိ ထပ္ပုိ႔ေပးပါတယ္။ ဒါကုိ Retransmission လုိ႔ေခၚပါတယ္။

Packet တစ္ခုပုိ႔တုိင္း ack တစ္ခုရဖုိ႔ေစာင့္ရတယ္ဆုိတာ (one to one acknowledgment လုိ႔ေခၚပါတယ္) လက္ေတြ႔မွာ အရမ္းေႏွးျပီး၊ ack ေတြအရမ္းမ်ားလုိ႔ bandwidth အလဟသ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီကေန႔အသုံးျပဳတဲ့ TCP ရဲ့ acknowledgment စံနစ္မွာေတာ့ one-to-one ထက္ပုိေကာင္းတဲ့ sliding window စံနစ္ကုိသုံးပါတယ္။ Host1, Host2 ဥပမာနဲ႔ ျပန္ေျပာပါမယ္။ Host1 နဲ႔ Host2 ၾကားမွာ အသိအမွတ္မျပဳေသးခင္မွာ အခ်က္အလက္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားပုိ႔ႏုိင္တယ္ဆုိတာကုိ window size လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Window size က ကြန္ပ်ဴတာ ဘယ္ေလာက္အလုပ္ရွုပ္တယ္ဆုိတာေပၚမွာ မူတည္းျပီး အနည္းအမ်ား ေျပာင္းလဲတပ္တာေၾကာင့္ dynamic window size လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Host1 နဲ႔ Host2 အခ်က္အလက္ေတြ မပုိ႔ေပးခင္မွာ window size ဘယ္ေလာက္ရွိတဲ့အေၾကာင္း အခ်င္းခ်င္း သတင္းဖလွယ္ရပါတယ္။ Host2 က Host1 ကုိ "ငါ့ရဲ့ window size ကေတာ့ ၄၅၀၀" လုိ႔ေျပာတယ္ဆုိပါစုိ႔။ (၄၅၀၀ ကုိ Host2 ရဲ့ ေၾကျငာတဲ့ window size - advertising window size လုိ႔ေခၚပါတယ္။)
Host1 က Host2 ရဲ့ window size ၄၅၀၀ ျဖစ္ေၾကာင္းကုိသိျပီးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ -
၁၊ Host1 က Host2 ကုိ တခ်ိန္ထဲမွာ data ၄၅၀၀ bytes ပုိ႔ေပးလုိ႔ရတယ္။
၂၊ ၄၅၀၀ bytes ထက္ပုိတဲ့ အခ်က္အလက္ကေတာ့ Host2 ဆီက ack ရျပီးေတာ့မွ ဆက္ပုိ႔ေပးလုိ႔ရမယ္။
၃၊ Host2 က ၄၅၀၀ bytes လုံး လက္ခံရျပီးမွ ack တစ္ခါဘဲ ျပန္ပုိ႔ေပးလုိ႔ရတယ္။

ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm အလုပ္လုပ္ပုံကုိ အၾကမ္းေျပာရရင္ -

၁၊ ပုိ႔စရာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိလုိ႔ (MSS ထက္မ်ားရင္) Packet ကုိခ်က္ခ်င္းပုိ႔ေပးပါ။ (လူျပည့္လုိ႔ ကားထြက္သြားတာေပါ့။)
၂၊ ပုိ႔စရာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ သိပ္မမ်ားေပမယ့္ (MSS ထက္နည္းေနေသးတယ္) acknowledgment packet ရရင္ Packet ကုိခ်က္ခ်င္းပုိ႔ေပးပါ။
၃၊ ပုိ႔စရာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ သိပ္မမ်ားတဲ့အျပင္ (MSS ထက္နည္းေနေသးတယ္) acknowledgment packet လည္းမရေသးရင္ packet ကုိမပုိ႔ေသးဘဲေစာင့္ေနပါ။

Operating System အားလုံးလုိလုိက ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm ကုိ by default အရ enable လုပ္ထားပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္ေရးတဲ့ Program ေတြမွာ ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm ကုိ disable လုပ္ခ်င္ရင္ TCP_NO_DELAY ဆုိတဲ့ flag ကုိသုံးလုိ႔ရပါတယ္။ C မွာဆုိရင္ setsockopt() function ရဲ့ flag တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm ေၾကာင့္ ေကာင္းတာရွိသလုိ ဆုိးတာလဲရွိပါတယ္။ ဆုိးတာေတြထဲက ၂ ခုကုိေျပာရရင္ -
၁၊ အခ်ိန္ေပၚမွာမူတည္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ပုိ႔ေပးဖုိ႔အတြက္ ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm ကုိ မသုံးသင့္ပါ။ ဥပမာ Stock price လုိမ်ဳိး စကၠန္႔အစိတ္အပုိင္းအတြင္းမွာ ေျပာင္းေနတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြဟာ ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm က ေႏွာင့္ေႏွးေစပါတယ္။
၂၊ ေနဂယ္ ရဲ့ Algorithm နဲ႔ TCP ရဲ့ အျခား feature တစ္ခုျဖစ္တဲ့ delayed acknowledgment တုိ႔ဟာ လုံးလုံး မတဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ မၾကာခဏ ျပသနာတြက္တာ ၾကဳံေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကုိ ေနာက္ေခါင္းစဥ္တစ္ခုနဲ႔ ထပ္ေရးသြားပါမယ္။

2008 US Open Diary - Aug 20

2008-08-20T22:33:00.021-04:00

လာမယ့္ တနၤလာေန႔ (ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔) ဆုိရင္ US Open Tennis ျပဳိင္ပြဲၾကီးစေတာ့မယ္။
ႏိုင္ငံအစုံက ကစားသမားေတြ New York ကုိ ေရာက္ေနၾကျပီျဖစ္ျပီး ဒီတပတ္လုံး ျပင္ဆင္ေလ့က်င့္ ေနၾကပါတယ္။

Christian Harrison

Kyaw Kyaw Khine & Christian Harrison at USTA New York(Aug 19, 2008)
(၁၃ ႏွစ္ေအာက္ အသက္အုပ္စုမွာ အေမရိကရဲ့ နံပါတ္ ၁ တင္းနစ္ အားကစားသမား ေပါက္စ)
Christian's YouTube Clip and Profile

Stan

ဒီေန႔ ေန႔လည္ ၃ နာရီေလာက္က တင္းနစ္ကြင္းေတြဆီကုိေရာက္ေတာ့ Switzerland ႏုိင္ငံက ကမာၻ႔အဆင့္ နံပါတ္ ၁၀ ျဖစ္တဲ့ Stanislas Wawrinka ေလ့က်င့္တာကုိ သြားၾကည့္ျဖစ္ပါတယ္။ Stan က Roger Federer ရဲ့ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္ျပီး သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္တြဲ Beijing Olympics မွာ ေရႊတဆိပ္ရခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီပြဲအျပီးမွာ Roger နဲ႔ Stan ကြင္းေပၚမွာ ေအာင္ပြဲခံၾကတာကုိ ဘာလုပ္တာလဲလုိ႔ နားမလည္တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ Stan ကုိေမးၾကည့္ပါတယ္။

Me : Stan, Congratultaions on Olympics Gold.
Wawrinka : Thank You.
Me : I have a question if you don't mind.
(Stan looked at me as if saying "go ahead")
Me : What were you and Rog doing when celebrating on court after the final. I couldn't figure it out.
Wawrinka : (smiling) I was on fire and Roger was warming his hands.
Me : Oooooh .. I got it. Thank you very much.
(I wished I taped that conversation.)

စိတ္ကူးယဥ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ေမးခဲ့တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ အရမ္းေပ်ာ္ျပီး ျပန္လာခဲ့တယ္ဆုိတာ သိပ္ေျပာဖုိ႔လုိမယ္မထင္ပါဘူး။

Players

ဒီေန႔ၾကည့္ခဲ့တဲ့ အားကစားသမားမ်ားရဲ့ ဓါတ္ပုံေတြ။

Tomas Berdych (Czech)

Marat Safin (Russian)

Nicholas Kiefer (German)

Feliciano Lopez (Spanish)

Latency (4)

2008-08-11T21:55:00.008-04:00

၄၊ Processing/Forwarding Delay (Packet တစ္ခု Router သုိ႔မဟုတ္ Switch အထဲမွာ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္")

Router အလုပ္လုပ္ပုံ အေျခခံ

၁၊ ေရာက္လာတဲ့ Frame ရဲ့ CRC (FCS) တန္ဖုိးကုိ တြက္ခ်က္စစ္ေဆးတယ္။ တန္ဖုိး မကုိက္ဖူး၊ မွားေနတယ္ဆုိရင္ Frame ကုိ လက္မခံဘဲ ဖ်က္ျပစ္လုိက္တယ္။ (ဒီအဆင့္ကေတာ့ Switch မွာ အလုပ္လုပ္ပုံနဲ႔ တူပါတယ္၊)
၂၊ CRC (FCS) တန္ဖုိး မွန္တယ္ဆုိရင္ Frame ထဲကေန Layer 3 အခ်က္အလက္ကုိ ထုတ္ယူပါတယ္။ အထုပ္ေျဖခ်င္း (de-encapsulation) လုိ႔ ေခၚပါတယ္။
၃၊ De-encapsulate လုပ္ျပီးရလာတဲ့ Packet ရဲ့ ထိပ္မွာပါတဲ့ Header Checksum ကုိ တြက္ခ်က္စစ္ေဆးပါတယ္။ တန္ဖုိးမကုိက္ဖူး မွားေနတယ္ဆုိရင္ Packet ကုိ လက္မံဘဲ ဖ်က္ျပစ္လုိက္တယ္။
၄၊ Packet မွာပါတဲ့ Destination IP address ကုိဖတ္ျပီး Routing Table ထဲမွာ လုိက္ရွာတယ္။ Routing Table ဆုိတာ IP address ရယ္၊ ေနာက္တဆင့္မွာသြားရမဲ့ Router ရဲ့ IP address (next hop IP) ရယ္၊ Router ရဲ့ထြက္ေပါက္ (output interface)ဆုိတဲ့ အခ်က္ ၃ ခုကုိ တြဲမွတ္ထားတဲ့ ဇယားျဖစ္ပါတယ္။ Router Table ထဲမွာ လုိက္ရွာလုိ႔ေတြ႔ရင္၊ ေနာက္တဆင့္သြားရမဲ့ Router ရဲ့ IP address (next hop IP) နဲ႔ Router ရဲ့ထြက္ေပါက္ (output interface) ေတြကုိသိမွာျဖစ္ပါတယ္။ Routing Table ထဲမွာ ရွာလုိ႔မေတြ႔ရင္ေတာ့ အဲဒီ Packet ကုိ ဖ်က္ျပစ္လုိက္မွာ ျဖစ္ျပီး Packet ကုိပုိ႔ေပးတဲ့ မူလကြန္ပ်ဴတာဆီကုိ မပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့သတင္း ICMP နဲ႔ ျပန္လည္ အေၾကာင္းၾကားေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိျဖစ္တာကုိ (Routing Table Lookup Failure) လုိ႔ေခၚပါတယ္။

Routing Table ထဲမွာ ရွာေတြ႔တယ္ဆုိပါစုိ႔၊
၅၊ Router တစ္ခုကုိျဖတ္သြားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ TTL (Time To Live) တန္ဖုိးကုိ ၁ ႏွုတ္ပါမယ္။ ႏွုတ္ျပီးလုိ႔ TTL တန္ဖုိး သုညထက္ၾကီးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ TTL တန္ဖုိး သုညျဖစ္သြားရင္ Packet ရဲ့သက္တန္းကုန္သြားျပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ Router က Packet ကုိဖ်က္ဆီးျပစ္လုိက္ျပီး မူလ ကြန္ပ်ဴတာဆီကုိ TTL သုညျဖစ္သြားလုိ႔ ဖ်က္ဆီုျပစ္လုိက္ရတဲ့အေၾကာင္း ICMP နဲ႔ သတင္းျပန္ပုိ႔ေပးပါတယ္။ (ဒီအလုပ္လုပ္ပုံကုိ Traceroute program မွာ သုံးတဲ့အေၾကာင္း ေခါင္းစဥ္တစ္ခုနဲ့ ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္၊)
၆၊ TTL တန္ဖုိး ေျပာင္းသြားတဲ့အတြက္ IP Header ရဲ့ Checksum ကုိျပန္လည္ တြက္ခ်က္ရပါတယ္။ (ကၽြန္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ အလုပ္အင္တာဗ်ဴးမွာ အျမဲတန္း ေမးတဲ့ ေမးခြန္းပါ၊)

Routing Table ထဲမွာဘယ္ကုိပုိ႔ရမယ္လုိ႔ ရွာေတြ႔ျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ Packet ကုိ ထြက္ေပါက္ကေန ထုတ္လႊတ္ဖုိ႔ျပင္ဆင္ရပါမယ္။

ရ၊ Packet ကုိ layer 2 အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ျပန္လည္ ထုပ္ပုိးဖုိ႔ (encapsulation) လုိပါမယ္။ ေနာက္တဆင့္ Router (next hop IP) ရဲ႔ MAC address ကုိ ARP Table (address resolution protocol)ဇယားထဲကေနရွာပါမယ္။
၈၊ ARP Table ကရတဲ့ အခ်က္အလက္ကုိယူျပီး IP Packet ကုိ layer 2 frame ထဲကုိ ထုပ္ပုိးျပီး အတြက္ေပါက္ကေန ထုတ္လႊတ္ေပးလုိက္ပါတယ္။ (Layer 2 CRC (FCS)) တြက္ခ်က္တာလည္း ဒီအဆင့္မွာပါပါတယ္။

Switch - CAM Table ထဲမွာ Destination Address ကုိရွာလုိ႔မေတြ႔ရင္ (lookup failure ျဖစ္လ်င္) Frame ကုိထြက္ေပါက္အားလုံးကုိ ပုိ႔ေပးလုိက္တယ္၊
Router - Routing Table ထဲမွာ Destination Address ကုိရွာလုိ႔မေတြ႔ရင္ (lookup failure ျဖစ္လ်င္) Packet ကုိ ေရွ႔ဆက္မပုိ႔ေတာ့ဘဲ ဖ်က္ဆီးျပစ္လုိက္တယ္။
- ဆုိတာ Router နဲ့ Switch အဓိက ကြာျခားခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

အထက္မွာေျပာတဲ့အဆင့္ေတြလုပ္ဖုိ႔ ၾကာတဲ့အခ်ိန္ကေတာ Router တစ္ခုရဲ့ Processing/Forwarding delay ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏွစ္စကၠန့္ ၾကာတယ္ ဆုိတာကေတာ့ Router ရဲ့ manufacturer, model, software/hardware architecture ေပၚမွာ မူတည္ျပီး အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားပါတယ္။

ကၽၽြန္ေတာ္ လက္ေတြ႔ေလ့လာမိသေလာက္ Cisco က ထုတ္လုပ္တဲ့ Router ေတြမွာ ပါတဲ့ software architecture ေတြထဲက -
၁၊ Process switching - ေရွးအက်ဆုံး၊ အေႏွးဆုံး နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ အထက္မွာ ေဖၚျပခဲ့တဲ့ အဆင့္ေတြအားလုုံးကုိ CPU တစ္ခုထဲကတာ၀န္ယူပါတယ္။
၂၊ Fast switching - Packet တစ္ခု Router ထဲမွာျဖတ္သြားျပီးလ်င္ cache entry တစ္ခု memory ထဲမွာ တည္ေဆာက္ လုိက္ပါတယ္။ ေနာက္လာတဲ့ Packet ေတြက အရင္ Packet နဲ့တူတယ္ဆုိရင္ table lookup အဆင့္ေတြ လုပ္စရာမလုိေတာ့ဘဲ cache ကေန အခ်က္အလက္ေတြကုိ ယူျပီး packet ကိုပုိ႔ေပးလုိက္ပါတယ္။ Process switching ထက္ ပုိျမန္တာေပါ့၊
၃၊ CEF switching - Cisco ရဲ့ အဆင့္ျမင့္ packet forwarding နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ Router table ရယ္၊ ARP Table ကုိ ေပါင္းထားတဲ့ CEF Table အျပင္ အနီးအနားမွာရွိတဲ့ Router ေတြရဲ့ အခ်က္အလက္ကုိစုေဆာင္းထားတဲ့ဇယား (adjacency table) တုိ႔တြဲျပီး အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ CEF ဆုိတာကေတာ့ Cisco Express Forwarding ျဖစ္ပါတယ္။ Routing table ကုိ 256-way m-trie data structure နဲ႔ တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။

အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ Process switching, fast switching and CEF switching မွာပါတဲ့ switching ဆုိတဲ့စကားလုံး ဟာ Router တစ္ခုထဲမွာ Packet တစ္ခုကုိ အ၀င္ေပါက္ကေန၊ အထြက္ေပါက္ကုိ ဘယ္လုိေရာက္ေအာင္ ပုိ႔ေပးတယ္ဆုိတဲ့ နညး္လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ Switch တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့ switching နဲ႔ မတူပါဘူး။
အသးစိတ္ေလ့လာခ်င္လ်င္ ဒီစာအုပ္ကုိ ဖတ္ပါ။

Router ထဲမွာ ၾကာတဲ့အခ်ိန္က Packet ကုိ တေနရာက တေနရာကုိပုိ႔ေပးဖုိ႔တင္ မက အျခား အလုပ္ပုိေတြလည္းလုပ္ရတာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာ
၁၊ NAT - Network Address Translation ကြန္ပ်ဴတာ အမ်ားၾကီးကုိ Public IP address တစ္ခုထည္းမွာ ေ၀ငွ သုံးဖုိ႔ အသုံးမ်ား ပါတယ္။ အိမ္ေတြမွာေရာ၊ ရုံးေတြမွာပါ သုံးၾကပါတယ္။
၂၊ ACL - Access Control List ဘယ္ application ၊ ဘယ္ IP address ကုိခြင့္ျပဳခ်င္တယ္၊ မျပဳခ်င္ဘူး ဆုိတာေပၚ မူတည္ျပီး သုံးပါတယ္။ Internet Service Provider က အိမ္သုံးကြန္ပ်ဴတာေတြ web server မလုပ္ေစခ်င္ရင္ TCP Port 80 ကုိ ပိတ္ထားတာမ်ဳိးေပါ့။
၃၊ QoS - Quality of Service ဘယ္ application ၊ ဘယ္ IP address ကုိ bandwidth မ်ားမ်ားပုိေပးခ်င္တယ္၊ priority ပုိေပးခ်င္တယ္ဆုုိရင္ သုံးတာမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အင္တာနက္ ဖုံးနဲ႔၊ အင္တာနက္ ဗီဒီယုိ အသုံးျပဳသူမ်ားအတြက္ အထူးလုိအပ္ပါတယ္။

Latency (3)

2008-08-09T18:50:00.007-04:00

၄၊ Processing/Forwarding Delay (Packet တစ္ခု Router သုိ႔မဟုတ္ Switch အထဲမွာ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္")

Packet တစ္ခု Switch တစ္ခု ထဲကုိ၀င္လာျပီးရင္ ဘယ္အဆင့္ေတြကုိ ျဖတ္သန္းသြားရမလဲ ?
Packet တစ္ခု Router တစ္ခု ထဲကုိ၀င္လာျပီးရင္ ဘယ္အဆင့္ေတြကုိ ျဖတ္သန္းသြားရမလဲ ?

အလုပ္အင္တာဗ်ဴးမွာ အလြန္ေမးလုိ႔ေကာင္းတဲ့ေမးခြန္း ၂ ခုျဖစ္ပါတယ္။

Switch အလုပ္လုပ္ပုံ အေျခခံ
၁၊ ေရာက္လာတဲ့ Frame ရဲ့ CRC (FCS) တန္ဖုိးကုိ တြက္ခ်က္စစ္ေဆးတယ္။ တန္ဖုိး မကုိက္ဖူး၊ မွားေနတယ္ဆုိရင္ Frame ကုိ လက္မခံဘဲ ဖ်က္ျပစ္လုိက္တယ္။
၂၊ CRC (FCS) တန္ဖုိး မွန္တယ္ဆုိရင္ Frame ရဲ့ Destination Address ကုိဖတ္ျပီး၊ Switch ရဲ့ Mac-address-table ထဲမွာ အဲဒီ destination address ကုိလုိက္ရွာပါတယ္။ Mac-address table ကုိ CAM Table - Content Addressable Memory Table လုိ႔လဲေခၚပါတယ္။ CAM Table ဆုိတာကေတာ့ ဘယ္ MAC Address က ၊ Switch ရဲ့ ဘယ္အေပါက္ (port) မွာ ရွိတယ္ဆုိတာကုိ မွတ္ထားတဲ့ ဇယားျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းေျပာရင္ ဘယ္ကြန္ပ်ဴတာက Switch ရဲ့ ဘယ္အေပါက္မွာ ခ်ိတ္ထားတယ္ဆုိတာကုိ မွတ္ထားတဲ့ ဇယားျဖစ္ပါတယ္။
၃၊ CAM Table ထဲမွာ Destination address ကုိ ရွာလုိ႔ေတြ႔ရင္၊ အဲဒီ MAC address နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အေပါက္ကေန Frame ကုိ ထုတ္လႊတ္ ေပးလုိက္ပါတယ္။
၄၊ CAM Table ထဲမွာ Destination address ကုိ ရွာလုိ႔မေတြ႔ရင္၊ Frame ကုိ လက္ခံရတဲ့အေပါက္ကလြဲလုိ႔၊ အေပါက္တုိင္းကုိ ထုတ္လႊတ္ ေပးလုိက္ပါတယ္။
(CRC = Cyclic Redundancy Check)
(FCS = Frame Check Sequence)

Switch ကုိေျပာတဲ့အခါမွာ Packet အစား၊ Frame လုိ႔သုံးတာ သတိျပဳပါ။ OSI ခုႏွစ္လႊာ အလုိအရ Layer 2 က unit က Frame ျဖစ္ျပီးေတာ့၊ Layer 3 က unit က Packet ျဖစ္ပါတယ္။

Switch ေတြ ဘယ္ေလာက္ ျမန္ျမန္နဲ႔ Frame ကုိ ပုံေပးႏုိင္သလဲဆုိတာ ဇယားထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ရွာႏိုင္သလဲ၊ Frame ကုိ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စတင္ ထုတ္လႊတ္မလဲ ဆုိတဲ့ အခ်က္ေတြေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။

ဇယားထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ရွာႏုိင္သလဲဆုိတာ ကေတာ့ ဇယားအရြယ္အစားဘယ္ေလာက္ၾကီးသလဲ (ကြန္ပ်ဴတာေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား Switch မွာ လာခ်ိတ္ထားသလဲ)၊ Switch ရဲ့memory တုိ႔၊ CPU တုိ႔က ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္သလဲဆုိတာေပၚမွာ တည္ပါတယ္။

Frame ကုိ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ထုတ္လႊတ္မလဲဆုိတာကေတာ့ Switch က အသုံးျပဳတဲ့နည္းလမ္း (switching method) နဲ႔ဆုိင္ပါတယ္။
၁၊ cut-through switching - Switch က အ၀င္ေပါက္မွာ destination address ကုိ လက္ခံရရွိျပီဆုိတာနဲ႔ ဇယားမွာရွာျပီး အထြက္ေပါက္ကုိ ပုိ႔ေပးတဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းက်ဳိးကေတာ့ အရမ္းျမန္တာေပါ့၊ ဆုိးက်ဳိးကေတာ့ Frame က လမ္းမွာ အမွား တစ္ခုခုျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ switch က မစစ္ေဆးေတာ့တဲ့အတြက္ ပ်က္စီးေနတဲ့ frame ကုိ ခ်ိတ္ထားတဲ့ကြန္ပ်ဴတာေတြ ရသြားႏုိင္ပါတယ္။ အထက္မွာေရးခဲ့တဲ့ အဆင့္ေတြထဲက အဆင့္ (၁) CRC (FCS) စစ္ေဆးတဲ့အဆင့္ကုိ မလုပ္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။
၂၊ fragment free switching - switch က frame ရဲ့ ပထမ ၆၄ bytes ကုိ လက္ခံရရွိတဲ့အခ်ိန္အထိေစာင့္ျပီးမွ ဇယားမွာရွာျပီး အထြက္ေပါက္ကုိပုိ႔ေပးပါတယ္။
Frame တစ္ခုရဲ့အရြယ္က ၆၄ bytes ထက္ ငယ္တယ္ဆုိရင္ Runt (အေသးေလး) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ IEEE Ethernet Standard မွာ Frame တစ္ခုရဲ့အရြယ္ဟာ အနည္းဆုံး ၆၄ bytes ရွိရမယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ Runt Frame ျဖစ္ရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းကေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာ ႏွစ္လုံးက Frame ကုိ တစ္ျပဳိင္ထဲ ပုိ႔လုိက္ၾကလုိ႔ လမ္းခုလပ္မွာ Frame ေတြ အခ်င္းခ်င္း တုိက္မိၾကရင္း (collision) ျဖစ္တာပါ။ ေကာင္းက်ဳိးကေတာ့ cut-through switching ေလာက္နီးနီးျမန္ျပီး၊ Runts (အေသးေလး) ေတြ မဟုတ္တာ ေသခ်ာေအာင္ စစ္ျပီးသြားျဖစ္သြားပါတယ္။ ဆုိးက်ဳိးကေတာ့ cut-through switching လုိဘဲ CRC (FCS) စစ္ေဆးတဲ့အဆင့္မရွိတာေပါ့။
၃၊ store and forward switching - switch က frame တစ္ခုလုံးကုိ အ၀င္ေပါက္ကလက္ခံ၊ CRC (FCS) တန္ဖုိးကုိတြက္ခ်က္စစ္ေဆး ျပီးေတာ့မွ ဇယားထဲမွာရွာၾကည့္ျပီး အထြက္ေပါက္ကုိ ပု႔ိေပးပါတယ္။ အျခား switching နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ပုိေႏွးတာေပါ့။

ေနာက္ဆုံးေပၚ switch ေတြရဲ့ CPU ေတြက အရမ္းျမန္ေနျပီျဖစ္တာေၾကာင့္ store-and-forward switching နည္းလမ္းကုိဘဲ အျမဲတမ္း သုံးသင့္ပါတယ္။

ဘြတ္ရွ္ နဲ႔ ပူတီ-ပူး

2008-08-09T18:02:00.005-04:00

"ပူတီ-ပူး" ဆုိတာ ရုရွား၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ပူတင္ကုိ အေမရိကန္လက္ရွိသမၼတ ေဂ်ာ့ဘြတ္ရွ္ ေပးထားတဲ့နာမည္ျဖစ္ပါတယ္။
"သူမ်က္လုံးထဲကုိၾကည့္လုိက္ေတာ့ အမွန္အတုိင္းေျပာတဲ့သူ၊ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရတာသူျဖစ္တာ္လုိ႔ ငါျမင္လုိက္ရတယ္" လုိ႔ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ ဘြတ္ရွ္က ပူတင္နဲ႔ေတြ႔ျပီး မၾကာခင္ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

မေန႔က ပီကင္းမွာျပဳလုပ္တဲ့ အုိလမ္ပစ္ဖြင့္ပဲြမွာ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ပူတင္က၊ သမၼတ ဘုရွ္ရဲ့ တစ္ခုံေၾကာ္မွာ ထုိင္ေနတာေတြ႔ပါတယ္။ အဲဒီ အုိလမ္ပစ္ ဖြင္႔ပြဲလုပ္ေနတဲအခ်ိန္နဲ႔ တစ္ခ်ိန္ထဲလုိလုိမွာ ရုရွား စစ္တပ္ေတြက ေဂ်ာ္ဂ်ီယာႏုိင္ငံကုိ စတင္၀င္ ေရာက္တုိက္ခုိက္ပါတယ္။

ဒီသတင္းႏွစ္ခုကုိ တစ္ျပဳိင္ထဲေတြ႔ေတာ ကၽြန္ေတာ့စိတ္ထဲမွာေပၚလာတဲ့ အေတြးႏွစ္ခုကေတာ့ -
၁၊ ဘြတ္ရွ္က ေဘးမွာထုိင္ေနတဲ့ပူတင္ကုိ ဘာမ်ားေျပာေလမလဲ၊ ပူတင့္ မ်က္လုံးထဲကုိၾကည့္ျပီး ဘာမ်ားျမင္ေလမလဲ။
၂၊ Godfather ရုပ္ရွင္ အပုိင္း ၂ ရဲ့ ဇာတ္သိမ္းခမ္းတုိင္းမွာ Coleone မိသားစုရဲ့ ရန္သူေတြကုိ တစ္ေယာက္ျပီး တစ္ေယာက္ လုိက္သတ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ Michael Coleone ကေတာ့ သူတူရဲ့ ႏွစ္ခ်င္းခံပြဲမွာ မွာ မိသားစု လူၾကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ တက္ေနတာကုိ - သြားသတိရမိပါတယ္။

၂၀၀၁ ခုႏွစ္ က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ
"I looked the man in the eye. I found him to be very straightforward and trustworthy." - George W. Bush

Latency (2)

2008-08-08T21:35:00.009-04:00

၃၊ Queueing Delay (Packet တစ္ခုကုိ Device တစ္ခုက ထုတ္လႊတ္ဖုိ႔ တန္းစီေစာင့္ေနစဥ္မွာ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္")

ရုပ္ရွင္ေကာင္းလုိ႔ သမၼတရုံမွာ လက္မွတ္၀ယ္တဲ့အခါ လူတန္းရွည္ၾကီးနဲ႔ေစာင့္ရတာ မွတ္မိပါေသးတယ္၊ (ေမွာင္ခုိ၀ယ္ရင္ေတာ့ ေစာင့္စရာမလုိဘူးေပါ့)။ ဒီလုိ လူတန္းရွည္ၾကီးကုိ queue လုိ႔ေခၚျပီး၊ တန္းစီျပီး ေစာင့္ရတာကုိ queueing လုိ႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လူတန္းအရွည္ၾကီးျဖစ္ရတာလဲဆုိရင္ လက္မွတ္ေရာင္းတဲ့လူအေရအတြက္ကလည္း သိပ္မမ်ား၊ ေႏွးကလဲေႏွးတဲ့အခ်ိန္မွာ လက္မွတ္၀ယ္ခ်င္တဲ့လူေတြက အမ်ားၾကီးျဖစ္ေနလုိ႔ေပါ့။ ဒီလုိဘဲ Router တစ္ခုမွာ အျပင္ကုိ Transmit လုပ္ရမဲ့ Packet ေတြကမ်ားျပီး၊ output interface က ေႏွးေနခဲ့ရင္၊ Router ရဲ့ အထြက္ေပါက္မွာ packet ေတြ စီေစာင့္ေနရပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေစာင့္ရသလဲ ဆုိတာကေတာ့ ေရွ.မွာ Packet ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားရွိသလဲဆုိတာရယ္၊ Router interface က ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ Transmit လုပ္ေပးႏုိင္သလဲ (တနည္းေျပာရရင္ serialization delay ဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲ) ဆုိတာေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ရုပ္ရွင္ရုံမွာ ကုိယ့္ေရွ.ကလူတန္းဘယ္ေလာက္ရွည္သလဲ၊ လက္မွတ္ေရာင္း တဲ့လူက ဘယ္ေလာက္ အလုပ္ျမန္ျမန္လုပ္သလဲ ဆုိတာမူတည္သလုိေပါ့။

လက္မွတ္၀ယ္ဖုိ႕႔ေစာင့္ေနရင္း၊ ကုိယ္အလွည့္ေရာက္ခါနည္းမွ လက္မွတ္ကုန္သြားျပီဆုိရင္ ေနာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ရင္ၾကည့္၊ ေနာက္ေန႔ ျပန္လာခ်င္လာ၊ ဒါမွ မဟုတ္လဲ့ မၾကည့္ဘဲ အိမ္ျပန္ေတာ့ေပါ့။ အထြက္ေပါက္မွာ ေစာင့္ေနတဲ့ packet ေတြမ်ားလြန္းလုိ႔ မေစာင့္ႏုိင္ေတာ့ရင္ Router က packet ေတြကုိ ဖ်က္ျပစ္လုိက္ပါတယ္။ ဒါကုိ Output queue drop လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီလုိ output queue drop ျဖစ္ရင္ router က packet ကိုၾကဳိးစားျပီးထပ္ပုိ႔ေပးဖုိ႔တာ၀န္ မရွိပါဘူး။ Router က drop လုပ္လုိက္တဲ့သတင္းကုိေတာ့ packet ကုိပုိ႔ေပးတဲ့ source computer ဆီကုိေတာ့ ျပန္အေၾကာင္းၾကားေပးပါတယ္။ ျပန္ပုိ႔ခ်င္၊ မပုိ႔ခ်င္ဆုိတာကေတာ့ source computer ရဲ့ သေဘာေပါ့။

VIP တစ္ေယာက္နဲ႔သိလုိ႔ဘဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေမွာင္ခုိကဘဲ ေစ်းၾကီးေပး၀ယ္၀ယ္ - တနည္းနည္းနဲ႔ လူတန္းအရွည္ၾကီးမွာ ေစာင့္မေနဘဲ ခ်က္ခ်င္းလက္မွတ္ရတဲ့နည္းေတြရွိပါတယ္။ Network မွာလည္း queue ထဲမွာ ေစာင့္မေနႏုိင္တဲ့ Packet အမ်ဳိးအစား ေတြရွိပါတယ္။
ဥပမာ
- အင္တာနက္ေပၚမွာ ဖုံးေျပာတဲ့ (Voice over IP) packet ေတြဟာ လမ္းမွာၾကာေနခဲ့ရင္ နားေထာင္တဲ့သူမွာ ေလးလုံးမကြဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
- E-mail packet ေတြကေတာ့ လမ္းမွာ ၾကာေနလည္း e-mail ဖတ္သူဆီမွာ ဘာမွ ျပသနာ မရွိပါဘူး။

Router တစ္ခုရဲ့ထြက္ေပါက္မွာ e-mail packet ၁၀ ခုကေစာင့္ေနခ်ိန္မွာ၊ Voice over IP Packet တစ္ခု ေနာက္က ေရာက္လာတယ္ဆုိပါစုိ႔။ Router အေနနဲ႔ VoIP packet ကုိ ၾကားျဖတ္ျပီး အျမန္ဆုံးပုိ႔ေပးဖုိ႔လုိပါတယ္။ ဒီလုိလုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ နည္းလမ္းေပါင္း မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက priority queueing ကေတာ့ အလြယ္ဆုံးနဲ႔၊ လူသုံးအမ်ားဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။

Priority queue အလုပ္လုပ္ပုံကေတာ့ -
Router ရဲ့ memory မွာ
၁၊ normal priority queue နဲ႔
၂။ high priority queue ဆုိျပီး ႏွစ္မ်ဳိးခြဲထားပါတယ္။ Router က high priority queue မွာ packet ေတြ႔တုိင္း normal priority queue မွာ packet ဘယ္ေလာက္ရွိေနေန ၾကားျဖတ္ျပီး အရင္ဆုံးပုိ႔ေပးပါတယ္။

Queueing delay ကုိအဆုံးသတ္ရရင္ -
Queueing delay ဆုိတာ router ရဲ့ output interface မွာ packet ေတြစီေစာင့္ေနရလုိ႔ၾကာတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ packet ေတြဟာ router ရဲ့ output queue ထဲမွာထိုင္ေစာင့္ေနၾကပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေစာင့္ရသလဲဆုိတာက ၁၊ output interface ရဲ့ serialization delay နဲ႔ ၂၊ output queue ထဲမွာ packet ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားရွိလဲ ေပၚမွာ တည္ပါတယ္။ အခ်ိန္ေႏွးတာကုိ သည္းမခံႏုိင္တဲ့ application ေတြ (ဥပမာ - အင္တာနက္ဖုံး၊ အင္တာနက္ဗီဒီယုိ) အတြက္ ၾကားျဖတ္ျပီးအျမန္ပုိ႔ေပးတဲ့ queueing နည္းလမ္းေတြရွိပါတယ္။
Router မွာ input queue delay ရွိေပမယ့္ output queue delay နဲ႔ႏွုိင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ တန္ဖုိးအရမ္း နည္းတာေၾကာင့္ စဥ္းစားဖုိ႔ မလုိအပ္ပါဘူး။

Latency

2008-08-05T22:36:00.008-04:00

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၂ ႏွစ္ေလာက္ကေရးခဲ့တဲ့ "အဲဒါ Latency ေၾကာင့္ေပါ့၊ ငတုံးရဲ့" ဆုိတဲ့ေဆာင္းပါးကုိ ဟုိတေန႔က ျပန္ဖတ္မိရင္းနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေလ့လာ နားလည္သေလာက္ Latency နဲ႔ ပတ္သက္တာကုိ ေျပာသြားပါမယ္။

Latency ဆုိတာကုိ ဗမာလုိ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္" လုိ႔ေျပာရင္ နီးစပ္မယ္ထင္ပါတယ္။ Network တစ္ခုကုိျဖတ္ျပီး ကြန္ပ်ဴတာ ၂ လုံး အဆက္အသြယ္လုပ္ၾကတဲ့အခါ လမ္းခုလတ္မွာ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္" အနည္းဆုံး ၅ မ်ဳိးခြဲလုိ႔ ရပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

၁၊ Serialization Delay
၂၊ Propagation Delay
၃၊ Queueing Delay
၄၊ Processing / Forwarding Delay
၅၊ Network Delay

၁၊ Serialization Delay (Packet တစ္ခုကုိ Device တစ္ခုက ထုတ္လႊတ္ဖုိ႔ "ၾကာတဲ့အခ်ိန္")

ဘူတာတစ္ခုမွာ မီးရထားတစင္း ရပ္ထားတယ္ဆုိပါစုိ႔။ ေခါင္းတြဲ စထြက္တဲ့အခ်ိန္ကစလုိ႔၊ ေနာက္ဆုံးဂတ္ဗုိလ္တြဲ ဘူတာရုံက ကလုံးလုံး ထြက္သြားတဲ့အထိ ၾကာတဲ့အခ်ိန္ကုိ ရထားတြဲရဲ့ serialization delay လုိ႔ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

ေအာက္မွာ ျပထားတဲ့ပုံကုိၾကည့္ျပီးေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။ Serilization delay ဆုိတာ Network hardware ကေန packet တစ္ခုကို
၀ါယာၾကဳိးေပၚကုိ (wireless ဆုိရင္လဲ ေလထဲကုိေပါ့) တစ္ေပးဖုိ႔လုိ႔ ၾကာတဲ့အခ်ိန္ကုိ ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ Network hardware ရဲ့ speed ျမန္ေလေလ၊ serilization delay တန္ဖုိး နည္းေလေလျဖစ္ပါတယ္။

ပုံမွာျပထားတဲ့အတုိင္း HostA က ေန ၁၅၀၀ bytes packet ကုိ transmit လုပ္ဖုိ႔ ၀.၁၂ မီလီစကၠန္႔ၾကာျပီး၊ အဲဒီ packet ကုိဘဲ Router2 က transmit လုပ္ဖုိ႔ ၉၃ မီလီစကၠန္႔ ၾကာပါတယ္။ တစ္ခုမွတ္ထားေစခ်င္တာကေတာ့ Network hardware က packet တစ္ခုကုိ လက္ခံ ရရွိတဲ့အခါ serialization delay မရွိပါဘူး။

ဘဏ္ေတြနဲ႔၊ စေတာ့ရွယ္ရာ အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ - Circuit တစ္ခုကုိ ငွားတဲ့၊ ၀ယ္တဲ့အခါမွာ bandwidth မလုိအပ္ေသာ္လည္း၊ serialization delay နည္းေစခ်င္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပုိက္ဆံပုိေပးျပီး Higher bandwidth circuit ေတြကုိ
၀ယ္ၾကတာ သတိျပဳမိပါတယ္။

serialization delay

Serialization Delay = Packet Size / Link Speed
Total Serialization Delay = Summation of Serialization at every hop

၂၊ Propagation Delay (အကြာအေ၀းေပၚမွာ မွီျပီး "ၾကာတဲ့အခ်ိန္")

မီးရထားတစင္း ဘူတာရုံကထြက္လာတာကုိ ေကာင္းကင္ကေနၾကည့္ၾကည့္မယ္ ဆုိပါစုိ႔။ ေခါင္းတြဲ ပထမဘူတာရုံကထြက္လာတဲ့အခ်ိန္ စျပီး၊ အဲဒီေခါင္းတြဲ ဒုတိယဘူတာရုံကုိ ၀င္သြားတဲ့အခ်ိန္အထိ ၾကာတဲ့အခ်ိန္ကုိ ရထားရဲ့ ဘူတာႏွစ္ခုၾကားက propagation delay လုိ႔ ေခၚပါမယ္။

ဒီတန္ဖုိးကေတာ့ နားလည္ရလြယ္ပါတယ္။ Bandwidth ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား propagation delay ကုိ ေလ်ာ့နည္းေစခ်င္လုိ႔မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ အလင္းရဲ့အျမန္ႏွုန္း (လ်ွပ္စစ္ရဲ့ အျမန္ႏုွန္း) ဆုိတာ ကိန္းေသျဖစ္ေနလုိ႔ပါ။ ရူပေဗဒ နည္းနည္းပါးပါး သင္ဖူး သူတုိင္း အလင္းေရာင္ဟာ တစကၠန္႔ကုိ မီတာ သန္း ၃၀၀ ႏွုန္းနဲ႔သြားတယ္ဆုိတာ သိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ Network တစ္ခု မွာေတာ့ လွ်ပ္စစ္ နဲ႔ အလင္း ေျပာင္းလဲတဲ့ အဆင့္ေတြရွိတာေၾကာင့္ အလင္း အလွ်င္ရဲ့ ၇၀% နဲ႔ Packet ေတြသြားတယ္လုိ႔ အမ်ားစုက လက္ခံထား ၾကပါတယ္။
မွတ္ထားေစခ်င္တာကေတာ့ propagation delay က packet size နဲ႔ေရာ၊ bandwidth နဲ႔ပါ မဆုိင္ပါဘူး ဆုိတဲ့အခ်က္ပါ။

၅၀ မီတာ = ၀.၀၀၂ မီလီစကၠန္႔
၅ ကီလုိမီတာ = ၀.၀၂၄ မီလီစကၠန္႔
၁၀ ကီလုိမီတာ = ၀.၀၄၈ မီလီစကၠန္႔
၁၀၀၀ ကီလုိမီတာ = ၄.၈ မီလီစကၠန္႔

Propagation Delay and Serialization Delay

R1 နဲ႔ R2 ၾကားက Link ကုိ R2 နဲ႔ R3 ၾကားက Link နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ - Bandwidth ပုိမ်ားတဲ့အတြက္ serialization delay တန္ဖုိးနည္းေပမဲ့ distance ကပုိေ၀းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ propagation delay ပုိမ်ားတာကုိ သတိျပဳပါ။

Propagation Delay = Length of Link (in Meters) / 70 % of Speed of Light (i.e. 2.1 x 10^8 meter per second)
Total Propagation Delay = Summation of Propagation at every hop

Movie Quotes : ဖဲ၀ုိင္း

2008-07-29T22:25:00.007-04:00

ေသခ်ာနားေထာင္၊ ဖဲ၀ုိင္းတ၀ုိင္းမွာ၀င္ထုိင္ျပီး ပထမနာရီ၀က္အတြင္းမွာ အခ်ဥ္တစ္ေယာက္ကုိရွာမေတြ႔ရင္ ခင္ဗ်ားကုိယ္တုိင္က အခ်ဥ္ျဖစ္သြားျပီ။

Listen, here's the thing. If you can't spot the sucker in the first half hour at the table, then you ARE the sucker.

- Rounders (၁၉၉၈) ရုပ္ရွင္မွ

Sniffer Appliance (1)

2008-07-29T17:07:00.009-04:00

One of the interesting projects that I worked on recently is - to capture and store packets going across the network on a really large storage device and perform analysis later on. I started out building a home-grown PC with a few hard drives in it and run wireshark to capture data. I couldn't use tcpdump because it does not have an option to wrap the number of files it writes.

(tshark -b filesize:50000 -b files:9999 -w capture-files) was the command that I used.
-b filesize:50000 - save each file at 50MB
-b files:9999 - do not create more than 9,999 files
So it nicely fits into 750GB hard-drive.

I did not have much problem with capturing and storing files. Captured packets are saved in native libpcap format which can be read with almost all the sniffer program.

Problems arose when I tried to extract data from it.
1. Lets say I want to see some packets from certain data and time. When there are lots of traffic on the network, the files are created very quickly. Sometimes, 10 files in 1 minute which equates to 500MB of packet data. Now I have to run query against the file using the time stamp of the file (remember there are about 10 files in that approximate time range) and hope I get the right one.
2. Statistical analysis tools and graphing tools are not very good with wireshark client software, especially when working with large amount of data. It is slow and painful to merge those files. It is almost impossible to generate daily traffic report from the captured files.
3. libpcap file format is not really optimized for database task and hence I cannot create index nor use SQL-ish query against it.

Wireshark is a great program for ad-hoc sniffing. It is just not designed to handle the way I want to use it, capturing and analyzing large amount of packets.

So, I gave up the idea of home-grown solution and started looking for a vendor who will solve the problems that I have. I found following three vendors/products and they all sound promising.
1. Network General's Infinistream
2. Network Instrument's GigaStor
3. Niksun's NetVCR

I contacted them and asked for an evaluation unit. I put their units in our lab and started testing out. I will write my experience with my lab in the next entry.

I am just wondering if
1. it there any open-source solution
2. how difficult would it be to write an application which store packets into a SQL or similar database

အင္တာနက္ ၁၀ ႏွစ္ ခရီး

2008-07-27T22:56:00.004-04:00

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ IP Journal မွာပါတဲ့ "A Decade of Internet Evolution" ဆုိတဲ့ေဆာင္းပါးထဲက ေကာင္းႏုိးရာရာေလးေတြ ေရးသြားပါမယ္။ Vint Cerf ေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါတယ္။

"၁၉၉၈ ခုႏွစ္ - အင္တာနက္အသုံးျပဳတဲ့သူ လူ သန္း ၅၀ေလာက္ရွိျပီး၊ web နဲ႔ e-mail server ၂၅ သန္း ခန္႔ရွိပါတယ္။ အင္တာနက္ ကုပၼဏီေတြျဖစ္တဲ့ Netscape, Amazon, Yahoo!, eBay တုိ႔က ၃၊ ၄ ႏွစ္သား အရြယ္ေလာက္ ရွိပါေသးတယ္။"

"၂၀၀၈ ခုႏွစ္ - အင္တာနက္ေပၚမွာ server ၅၄၂ သန္းခန္႔ရွိျပီး၊ အင္တာနက္သုံးစြဲသူ သန္း ၁၃၀၀ ခန္႔ရွိေနပါျပီ။ မုိဘုိင္ဖုံး သုံးစြဲသူ အေရအတြက္ သန္း ၃၀၀၀ ခန္႔ရွိျပီး၊ အဲဒီလူေတြထဲက ၁၅% ခန္႔က အင္တာနက္ကုိ မုိဘုိင္ဖုံးကေန သုံးစြဲၾကပါတယ္။ ဆုိေတာ့ သန္း ၄၅၀ ခန္႔ရွိတာေပါ့။ "

"၁၉၇၉ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁၀၀၀ သုံးျပီး 10MB ခန္႔ရွိတဲ့ disk storage ကုိ၀ယ္ခဲ့တာ မွတ္မိပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က (၂၀၀၈ ခုႏွစ္) 2TB disk storage ကုိ၀ယ္တာ ေဒၚလာ ၆၀၀ ေပးရပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္က 2TB disk storage ကုိ ၀ယ္မယ္ဆုိရင္ ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ ေလာက္ ေပးရမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ disk လုပ္ေရာင္းသူ အေနနဲ႔လည္း မႏုိင္၀န္ ထမ္းရသလုိျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။"

(အေမရိကမွာ DVD ရုပ္ရွင္ေတြကုိ စာတုိက္ကေနတဆင့္ ငွားတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ထြန္းကားပါတယ္။ Netflix ဆုိတဲ့ကုပၼဏီ က အေအာင္ျမင္ဆုံးပါ။ DVD တစ္ခ်ပ္ရဖုိ႔ ၃ ရက္ခန္႔ ေစာင့္ရပါတယ္။) ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ Vint Cerf က -
"ဆုိပါစုိ႔ Netflix က DVD တစ္ခ်ပ္ကုိ ၃ ရက္အတြင္းေရာက္ေအာင္ ပုိ႔ေပးတယ္။ DVD တစ္ခ်ပ္က 4.7GB ဆုိေတာ့
145 Kbps bandwidth ႏွုံးေလာက္ရွိမယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္က Netflix ရဲ့ CEO Reed Hastings က - တစ္ေန႔ DVD အခ်ပ္ ၁.၉ သန္းခန္႔ ပုိ႔ေပးရတယ္လုိ႔ ကြ်န္ေတာ့ကုိ ေျပာတာ မွတ္မိပါတယ္။ တြက္ၾကည့္ရင္ 275Gbps ႏွုံးနဲ႔ ပုိ႔းေပးသလုိ ရွိေနပါတယ္။"

"သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ရယူဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္လြယ္ကူမလဲဆုိတာ ေမးစရာရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေမးခ်င္တာက အင္တာနက္မွာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပ်ာက္သြားမယ္လုိ႔ မဆုိလုိပါဘူး။ အင္တာနက္မွာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဘာသာျပန္ မေပးႏုိင္တဲ့အေခ်အေန ေရာက္လာမယ္လုိ႔ ဆုိခ်င္တာပါ။ အင္တာနက္ေပၚမွာရွိတဲ့ တခ်ဳိ႔ ပုံေတြရဲ့ format ကုိ နားလည္တဲ့ software ကုိရွာမရတာ မၾကာေသးခင္က ၾကဳံခဲ့ရပါတယ္။ ...........
တခါတေလ ဒီျပသနာကုိ 'ႏွစ္ ၃၀၀၀ ျပသနာ' လုိ႔ယူဆမိပါတယ္။ ျပသနာက ဒီလုိပါ။ ၃၀၀၀ ခုနွစ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ Google လုပ္ရင္းနဲ႔ PowerPoint 97 ဖုိင္တစ္ခုကို ရွာေတြ႔ပါတယ္။ ဆုိပါစုိ႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္က Windows 3000 ကုိသံုးေန တယ္ေပါ့။ PowerPoint 97 format ကုိ Windows 3000 မွာပါတဲ့ Software က ဘာသာျပန္ႏုိင္ပါ့မလားဆုိတာ ေမးစရာရွိပါတယ္။ ဒီျပသနာက Open Source application ေတြမွာလည္း ရွိႏုိင္တာပါဘဲ။
Application software တစ္ခုဟာ ႏွစ္ ၁၀၀၀ ခံဖုိ႔လုိ႔ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစား ျပင္ဆင္မထားခဲ႔ရင္ Digital content ေတြဟာ သံုးမရဘဲ ေပ်ာက္ဆုံး၊ ပုတ္သုိး ေဆြးေျမ့သြားပါလိမ္မယ္။"

Excerpts -
"It seems fair to ask how long accessibility of this information is likely to continue. By this question I do not mean that it may be lost from the Internet but, rather, that we may lose the ability to interpret it. I have already encountered such problems with image files whose formats are old and whose interpretation by newer software may not be possible. Similarly, I have ASCII text files from more than 20 years ago that I can still read, but I no longer have operating software that can interpret the formatting instructions to produce a nicely formatted page. I sometimes think of this problem as the "year 3000" problem: It is the year 3000 and I have just finished a Google search and found a PowerPoint 1997 file. Assuming I am running Windows 3000, it is a fair question whether the format of this file will still be interpretable. This problem would arise even if I were using open-source software. It seems unlikely that application software will last 1000 years in the normal course of events unless we deliberately take steps to preserve our ability to interpret digital content. Absent such actions, we will find ourselves awash in a sea of rotting bits whose meaning has long since been lost.

This problem is not trivial because questions will arise about intellectual property protection of the application, and even the operating system software involved. If a company goes out of business or asserts that it will no longer support a particular version of an application or operating system, do we need new regulations that require this software to be available on the public Internet in some way? "

မူရင္းေဆာင္းပါး အစအဆုံးကုိ
ဒီမွာ ဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။

Path MTU Discovery

2008-07-19T13:11:00.006-04:00

အရင္ေခါင္းစဥ္မွာေျပာခဲ့တဲ့အတုိင္း Network တစ္ခုမွာရွိတဲ့ အငယ္ဆုံး MTU ကုိ အလုိအေလ်ာက္ ရွာတဲ့နည္းလမ္းကုိ Path MTU Discovery (RFC 1191) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ Network ထဲမွာရွိတဲ့ Router ေတြ fragmentation အလုပ္ပုိ မလုပ္ရေအာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ IP Packet ရဲ့ Header မွာ DF (don't fragment) ဆုိတဲ့ flag bit တစ္ခု ပါပါတယ္။ Don't Fragment ဆုိတဲ့အတုိင္း၊ Packet မွာပါတဲ့ DF bit ရဲ့တန္ဖုိး ၁ ျဖစ္ေနရင္ လမ္းခုလပ္မွာရွိတဲ့ router က အဲဒီ packet ကုိ အပုိင္းပုိုင္းျဖတ္ခြင့္မရွိပါဘူး။

အရင္းေခါင္းစဥ္က ပုံကုိဆက္သုံးၾကရေအာင္။ Host0 ကေန Host2 ဆီကုိ DF bit တန္ဖုိး ၁ ရွိတဲ့ packet တစ္ခုကုိ ပုိ႔ေပးလုိက္တယ္ဆုိပါစို႔။ ပုံမွန္ဆုိရင္ Router0 ရဲ့ အထြက္ interface MTU က အ၀င္ interface MTU ထက္ ငယ္တယ္ဆုိရင္၊ Router က Packet ကုိ အပုိင္းပုိင္း ျဖတ္ေပးရပါမယ္။ Packet ထဲမွာပါတဲ့ DF bit ရဲ့ တန္ဖုိး ၁ ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ ေတာ့ Route က Packet ကုိ အပုိင္းပုိင္းျဖတ္ရမဲ့အစား၊ Packet ကုိလည္း ဆက္ပုိ႔မေပးေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ Router0 ပုိ႔ေပးတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ (Host0) ဆီကုိ ICMP destination unreachable (type 3) fragmentation needed and DF set (code 4) (လုိရာကုိပုိ႔မေပးႏုိင္ဘူး၊ အပုိုင္းပုိင္းျဖတ္ဖုိ႔လုိေပမယ့္ DF bit က လုပ္ခြင့္မေပးဘူး) packet တစ္ခုျပန္ပုိ႔ေပးပါတယ္။ အဲဒီ ICMP Packet ထဲမွာဘဲ Router0 Output interface ရဲ့ MTU အရြယ္အစားကုိ ထည့္ေပးလုိက္ပါတယ္။

Host0 က ICMP Packet ကုိ ရတဲ့အခ်ိန္ကစျပီး၊ Host0 ကေန Host2 ကုိ ေနာက္ထပ္ပုိ႔ေပးတဲ့ Packet အားလုံးရဲ့ အရြယ္အစားက ICMP မွာပါလာတဲ့ MTU အရြယ္အစားထက္ ပုိၾကီးျပီး မပုိ႔ေတာ့ပါဘူး။ တနည္းေျပာရရင္ Router0 က ပုိ႔ေပးလုိက္တဲ့ MTU တန္ဖုိးကုိ Host0 က လက္ခံလုိက္ျပီး၊ ေရွ.ေရွာက္ Host0 က Host2 ကုိ ပုိ႔ေပးတဲ့ packet တုိင္းဟာ အဲဒီ MTU ထက္မၾကီးေတာ့ဘူးေပါ့။

Path MTU-D ျပသနာအခ်ဳိ.
Path MTU-D အလုပ္လုပ္ဖုိ႔အတြက္ Router ကေန စပုိ႔ေပးတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ (source host) ကုိ ျပန္ပုိ႔ေပးတဲ့ ICMP သတင္း ျပန္ေရာက္ဖုိ႔လုိအပ္ပါတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ firewall ေတြ၊ router မွာရွိတဲ့ access control list ေတြက ICMP ကုိတားျမစ္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ Path MTU-D ပုံမွန္ အလုပ္မလုပ္ႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။
ဒီျပသနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔အတြက္ firewall rule ၊ router access control list မွာ ICMP type 3, code 4 ကုိ ခြင့္ျပဳေပးဖုိ႔လုိပါတယ္။

Path MTU-D အလုပ္မလုပ္ေတာ့ရင္ ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ဆက္သြယ္လုိ႔မရႏုိင္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ၾကဳံဖူးသေလာက္ Path MTU-D ျပသနာ အတက္ဆုံးေနရာေတြကေတာ့ IPSec နဲ႔ GRE tunnel ေတြပါတဲ့ ရုံးတြင္း network ေတြမွာ မ်ားပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာေတာ့ PPPoE ကုိသုံးတဲ့ DSL network ေတြမွာ ျဖစ္တာေတြ႔ဖူးပါတယ္။
အိမ္က Windows ကြန္ပ်ဴတာက MTU ကုိ အလြယ္တကူ ျပင္ခ်င္ရင္ Dr. TCP ဆုိတဲ့ program ကုိ သုံးျပီး စမ္းၾကည့္ပါ။

စာညြန္း

IPSec/GRE ေၾကာင့္ Path MTU-D ျပသနာျဖစ္လ်င္ Cisco router ေတြမွာ ဘယ္လုိေျဖရွင္းရမယ္ဆုိတာ ဒီမွာ ဖတ္ၾကည့္ပါ။

IP Fragmentation

2008-07-17T21:09:00.009-04:00

ပုံမွာပါတဲ့ Host0 နဲ႔ Router0 ကုိ Ethernet နဲ႔ ဆက္သြယ္ထားျပီး၊ Router0 နဲ႔ Router1 ကုိ X.25 နဲ႔ဆက္ထားတယ္ဆုိပါစုိ႔။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ေလာက္က ဗမာျပည္မွာရွိတဲ့ Network တစ္ခုေပါ့။ :)
Ethernet ေပၚမွာ သြားလုိ႔ရတဲ့ အၾကီးဆုံး Frame အရြယ္အစားက ၁၅၀၀ bytes ျဖစ္ျပီး၊ X.25 ေပၚမွာ သြားလုိ႔ရတဲ့ အၾကီးဆုံး Frame အရြယ္အစားက ၅၇၆ bytes ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအရြယ္အစားကုိ အၾကီးဆုံးပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့ယူနစ္ (Maximum Transfer Unit or MTU) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ MTU ဆုိတာ OSI 2nd Layer မွာရွိတဲ့ Framing ကေန သတ္မွတ္ထားတဲ့ တန္ဖုိးျဖစ္ျပီး၊ တန္ဖုိး အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိပါတယ္။
၀ီကီပီးဒီးယားက ဇယားမွာ ၾကည့္ၾကည့္ပါ။

Host0 ကေန Host2 ဆီကုိ IP packet ေတြပုိ႔တာကုိစဥ္းစာၾကည့္ရေအာင္။ Host0 က Ethernet နဲ႔ တုိက္ရုိက္ခ်ိတ္ထားတာဆုိေတာ့ ၁၅၀၀ bytes အရြယ္ packet ကုိ ပုိ႔ေပးလုိက္တယ္။ Router0 ဆီေရာက္ေတာ့ အဲဒီ packet ကုိ Router1 ပို႔တဲ့ေနရာမွာ MTU အရြယ္မတူတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ packet ကုိ အပုိင္းပုိင္း ျဖတ္ျပီးမွ ပုိ႔ေပးလုိ႔ရပါတယ္။ အဲလုိ အပုိင္းပုိင္းျဖတ္တာကုိ fragment လုပ္တယ္လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေပးတဲ့ ဥပမာမွာဆုိရင္ Host0 က ၁၅၀၀ bytes packet ကုိ ၃ ပုိင္း ျဖတ္ျပီးမွ Router0 ကေန Router1 ဆီကုိပုိ႔ေပးလုိ႔ ရပါမယ္။

Router1 က packet ၃ ခုကုိရတဲ့အခါမွာ ၁၅၀၀ bytes packet ျဖစ္ေအာင္ ျပန္ျပီး မတြဲေပးပါဘူး။ Packet ၃ ခုကုိ ဒီအတုိင္းဘဲ Host1 ဆီကုိ ပုိ႔ေပးလုိက္ပါတယ္။ Host1 ကမွ ရတဲ့ packet ၃ ခုကုိ နဂုိအတုိင္းျပန္ျဖစ္ေအာင္ ျပန္တြဲေပးပါတယ္။ အဲလုိလုပ္တာကုိ packet reassembly လုပ္တယ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။

IP packet fragmentation နဲ႔ reassembly ဆုိတာ လုိအပ္လုိ႔ တီထြင္ခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္၊ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္
၁၊ Router ေတြဟာ packet ကုိျမန္ျမန္ပုိ႔ေပးရမည့္အစား၊ fragmentation အလုပ္ ပုိလုပ္ေနရတယ္၊
၂၊ Packet ေတြကုိ လက္ခံတဲ့ကြန္ပ်ဴတာကလည္း၊ data ကုိ ခ်က္ျခင္းသုံးလုိ႔မရဘဲ reassembly လုပ္ေနရတယ္၊

Fragmentation လုပ္တဲ့ Router မွာေရာ၊ လက္ခံတဲ့ကြန္ပ်ဴတာမွာ ရွိတဲ့ CPU နဲ႔ Memory ကုိ ပုိသုံးရတယ္။
ကြန္ပ်ဴတာ သုံးစြဲသူအတြက္ကေတာ့ Host0 ကေန Host1 ကုိ ဖုိ္င္တစ္ခုပုိ႔ရင္ လုိတာထက္ပုိေႏွးမွာျဖစ္ျပီး၊ email ဖတ္တာ၊ web browse လုပ္တာေတြ ပုိေႏွးေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီျပသနာကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ အလြယ္ဆုံးနည္းကေတာ့ Network မွာရွိတဲ့ အငယ္ဆုံး MTU အရြယ္အစားကုိ သိေအာင္လုပ္ျပီး၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြ အားလုံးရဲ့ default MTU တန္ဖုိးကုိ လုိက္ျပင္ဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ Linux မွာ MTU ကုိ configuration ဖုိင္မွာျပင္လုိ႔ရျပီး၊ Windows မွာေတာ့ Registry တန္ဖုိးကုိျပင္ရပါတယ္။ Linux မ်ဳိးစုံ၊ Windows မ်ဳိးစုံဆုိေတာ့ file နာမည္ နဲ႔ registry key value ေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲေနပါတယ္။ Windows မွာ အလြယ္တကူျပင္လုိ႔ရတဲ့ Dr. TCP ဆုိတဲ့ program ကုိ http://www.dslreports.com/drtcp မွာ download လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

ဒီမွာ ခင္ဗ်ားတုိ႔ေမးစရာ ေမခြန္းအခ်ဳိ.ရွိမယ္။
၁၊ MTU ေသးသြာေတာ့ packet ေတြပုိမ်ားလာျပီး Router ေတြနဲ႔၊ လက္ခံရတဲ့ကြန္ပ်ဴတာ ပုိအလုပ္မရွုပ္ဖူးလား ?
၂၊ Network ခပ္ေသးေသးဆုိရင္ ထားပါေတာ့၊ အင္တာနက္ေပၚမွာရွိတဲ့ Router ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ ရဲ့ MTU တန္ဖုိးေတြကုိ ဘယ္လုိလုပ္ သိႏုိင္ပါ့မလဲ?

အေျဖ ၁၊
ပုိအလုပ္ရွုပ္တယ္ဆုိတာမွန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Router ေတြက Packet ေတြအျမန္ဆုံးပုိ႔ႏုိင္ေအာင္ တီထြင္ထားတာျဖစ္လုိ႔ fragment လုပ္ရရင္ အားလုံးေႏွးသြားပါမယ္။ MTU တန္ဖုိးကုိ ေရြးတဲ့အခါမွာ အေသးဆုံး ဂဏန္းထက္ ပုိမေသးေအာင္ေရြးဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ ဥပမာမွာ MTU ကုိ ၅၇၆ bytes အစား၊ ၁၀၀ bytes လုုိ႔ေရြးခဲ့မယ္ဆုိရင္ - fragment အလုပ္ခံရတဲ့ packet 3 ခု အစား packet 15 ခုျဖစ္သြားမယ္။ ဒီလုိဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္မုိက္မဲတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ ျဖစ္သြားျပီ။

အေျဖ ၂၊
Network ၾကီးၾကီး သုိ႔မဟုတ္ အင္တာနက္မွာ အေသးဆုံး MTU ကုိ အလုိေလ်ာက္ လုိက္ရွာတာ ကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၀ မွာ အၾကံျပဳ တီထြင္ခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီ နည္းလမ္းကုိ Path MTU Discovery လုိ႔ေခၚပါတယ္။ RFC-1191 မွာဖတ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ Path MTU-D အေၾကာင္းကုိ မၾကာခင္ ေရးသြားပါမယ္။

အေမရိက ရဲ့ ပထမဦးဆုံးသမၼတ အခ်ဳိ.

2008-07-16T20:31:00.008-04:00

၁၇၇၆ ခု၊ ဇူလုိင္လ ၄ ရက္ေန႔မွာ အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရးကုိ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလန္ ဘုရင္ ရဲ့လက္ေအာက္မွာ အခြန္ေပးရတာ ကုိမေၾကနပ္တဲ့အေၾကာင္းက အေျခခံျပီး ၁၇၇၅ ခုႏွစ္ကစျပီး စစ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလန္နဲ႔ အေမရိကန္ စစ္ဟာ ၁၇၇၅ က ၁၇၈၃ ခုႏွစ္အထိ ၾကာခဲ့ျပီး၊ အေမရိကန္ စစ္တပ္ကုိ ေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္ (၁ ေဒၚလာတန္ စကၠဴေပၚကပုံ) က ဦးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၇၈၃ ခု စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ပဲရစ္ျမဳိ.မွာ ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့တဲ့စာခ်ဳပ္အရ၊ အေမရိကန္နဲ႔ အဂၤလန္ စစ္ရပ္စဲျပီး၊ အဂၤလန္က အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရးကုိ အသိျပဳခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူေတြထဲက
၁၊ ေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္ (George Washington)
၂၊ ဘင္ဂ်မင္ ဖရင္ကလင္ (ေဒၚလာ ၁၀၀ တန္ စကၠဴေပၚကပုံ) (Benjamin Franklin)
၃၊ ေသာမတ္ ဂ်က္ဖာဆင္ (Thomas Jefferson)
၄၊ ဂၽြန္ အက္ဒမ္စ္ (John Adams)

တုိ႔ က အဓိက အက်ဆုံးလူေတြလုိ႔ ဆုိရပါမယ္။

၁၊ ေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္ - အေမရိကန္စစ္တပ္ရဲ့ ပထမဦးဆုံးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ျပီး၊ အေမရိက ရဲ့ ပထမဦးဆုံး သမၼတျဖစ္ပါတယ္။ ၁၇၈၉ ကေန၊ ၁၇၉၇ ခုႏွစ္အထိ သက္တန္းျပည့္ သမၼတတာ၀န္ ယူခဲ့ပါတယ္။

၂၊ ဘင္ဂ်မင္ ဖရင္ကလင္ - ကေတာ့ စြယ္စုံရတဲ့ အေတြးအေခၚပညာရွင္ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ပါတယ္။ ရူပေဗဒ၊ လ်ွပ္စစ္၊ ဂီတ စတဲ့ ပညာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပစၥည္း ကိရိယာ မ်ားစြာကုိ တီထြင္ခဲ့ပါတယ္။ (ဥပမာ - ဘုိင္ဖုိကယ္မ်က္မွန္၊ မုိးၾကဳိးလြဲ) ။ အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့တာ၀န္ေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ - ျပင္သစ္အစုိးရရဲ့ ေငြေၾကးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အေထာက္အကူကုိ ရေအာင္ ေအာင္ျမင္စြာ ညွိႏွုိင္းခဲ့တာမုိ႔ ၁၇၈၃ မွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံကုိ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၃၊ ေသာမတ္ ဂ်က္ဖာဆင္ - အေမရိကန္ရဲ့ တတိယ သမၼတျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၀၁ ကေန၊ ၁၈၀၉ ခုႏွစ္အထိ သက္တန္းျပည့္ သမၼတတာ၀န္ ယူခဲ့ပါတယ္။ ဘင္ဂ်မင္ ဖရင္ကလင္လုိ စြယ္စုံရ ပညာရွင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာစာတမ္းကုိ ဦးေဆာင္ျပီး ေရးခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက တစ္ေယာက္တည္း စေရးျပီး အျခားလူေတြက ေနာက္ပုိင္းမွာ ၀င္ျပင္ၾကတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

၄၊ ဂၽြန္ အက္ဒမ္စ္ - အေမရိကန္ရ့ဲ ဒုတိယ သမၼတ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါမတုိင္ခင္ ေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္ လက္ထက္မွာလဲ ဒု-သမၼတ တာ၀န္ကုိ ယူခဲ့ပါတယ္။ ၁၇၈၉ ကေန၊ ၁၈၀၁ ခုႏွစ္အထိ သမၼတတာ၀န္ ယူခဲ့ပါတယ္။ မန္ဆာခ်ဳးဆက္ ျပည္နယ္က ေရွ.ေနျဖစ္ျပီး၊ အဂၤလန္အစုိးရနဲ႔ ပထမဦးဆုံး စစ္စျဖစ္တဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာဖုိ႔ အခ်ဳိ.ျပည္နယ္ေတြက မလုိလားေပမယ့္၊ ဂၽြန္ အက္ဒမ္စ္ က အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဦးစီး ဦးေဆာင္ ခဲ့တဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၈၂၆ ဇူလုိင္လ ၄ ရက္၊ လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာျပီး အႏွစ္ ၅၀ ႏွစ္ပတ္လယ္ေန႔မွာ ေသာမတ္ ဂ်က္ဖာဆင္ နဲ႔ ဂၽြန္ အက္ဒမ္စ္ တုိ႔ တရက္ထဲမွာ ကြယ္လြန္သြားၾကပါတယ္။ ဂ်က္ဖာဆင္က နာရီ နည္းနည္းေစာျပီး ဆုံးသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဂၽြန္ အက္ဒမ္စ္ နဲ႔ မေသခင္ ေနာက္ဆုံးစကားက "ဂ်က္ဖာဆင္ အသက္ရွင္ေသးတယ္" ("Jefferson lives") လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။
သူတုိ႔ ၾကိဳးစား ရယူခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေရးကုိ အႏွစ္ ၅၀ ေစာင့္ၾကည့္ျပီးမွာ စိတ္ခ်သြားၾကတယ္ လုိ႔ေျပာရမလားဘဲ။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ့ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကေတာ့ ဗမာျပည္လြတ္လပ္ေရးရတာ သိမသြား၊ ျမင္မသြားရရွာပါဘူး။